Yanıtsız iletiler    Étkin başlıklar

Tüm zamanlar UTC + 3 saat





Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 29 ileti ] 
Béte git Önceki  1, 2

Yazdırma görüntüsü Önceki başlık   Soñraki başlık  
Yazar İleti
Aranacak:
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 28 Kas 2013, 01:45 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
İleti: 3236
Değerleme: 675
Oktay D. yazdı:
Témirbék'iñ söz éttiği ek ile siziñ söz éttiğiñiz ek iki ayrı ektir. Temirbek'iñki addan pekiştirme zarfı yaparken, siziñkisi éylemden onuñ ettirgen soñucunu bildiren ad yapar.


Ama seyrek sözü daha önce sizin demiş olduğunuz gibi ad köklü değildir. Temirbek bu eklere açıklama yaparken sanırım seyrek sözünü örnek almış. Nitekim öyle yaptıysa benim dediğim şekil olur. Pekiştirmeye gelince de zaten sözlerimizi pekiştirebiliyoruz (sapsarı, kocaman, koskoca...).

En anlamına gelirsek de ille yapmacık oluşturmamalıyız. Mesela en ufak bir ses anlamında yapmacık sesri dememeliyiz. Çünkü zaten böylelerine halkın kullandığı sözler var. Halk sözleri yapmacık değil doğal bulup diyor. Ses için de çıt denilmektedir. "Çıt olmasın.." "çıt çıkmasın/çıkarmayın.." ne güzel doğal söz sizler de görüyorsanız. Bizler de böyle güzel ile doğal sözler bulmalıyız.

_________________
http://turkcesever58.blogcu.com
http://turkcegil.blogspot.com
http://turkcegil.forums-free.com

http://archive.is/h7AOj Gerçek yüzü hasımlarımın..

https://www.youtube.com/watch?v=v6M3xtO_9SY


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 28 Kas 2013, 04:07 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Katılım: 27 May 2013, 19:31
İleti: 1844
Konum: Ankara
Değerleme: 422
(sapsarı, kocaman, koskoca...) Bilimsel bir yazıda olabilecek geçerliliklerini söyleyebilir misiniz ?
Koskoca değerler ve minicik değerler  :)

Yapmacıklık değil dile unutulmuş bir özelliğini geriden sağlama olur , önce bilimsel iyirek metinlerde ?]yazıncalarda[/desc] kullanılır , zamanla yazında kullanılır sonrasına halkın dilinde karışır. Açıkçası bence oldukça gerekli bir ek , kimileyin basit büyüklük tanımları bile oldukça uzayabilir , daha büyük , daha da büyük , en büyük , en çok büyük , en çoktan daha da büyük  ;D ;D

Evet Temirbek'in verdiği seyrek örneği yanlış sanım olmuş , ama koyduğum "yeğrek" "bozrak" gibi örnekler var , ek olarak sanırım ekin kullanımını yanlış anlamışsınız en ufak ses için "sesri" denmez  kullanımı yanlış bir kere , "rX" enlik anlamı katıyor en ses? ne demek ?

Bu ekler belirteçlere geliyor ; durum , hal belirten sözcüklere geliyor yanılmıyorsam (nelere geldiğini biliyorum ama tam olarak tanımlayamıyorum  :) )
Örnekler dizeyim [desc=daha
olur

Azrak 'daha az, nadir', Ufarak 'biraz ufak', Küçürek 'daha küçük , ufak', Büyürek 'biraz , daha büyük', Ekşirek, ' sert ekşilik', Sarırak 'Daha sarı ', Bozrak , koyu gri',  Gökrek lacivert Yeğrek 'müreccah, evla'

+Rak Renklere +XmsX ve -imtrak ekinin tersini veriyor , Anlam kuvvetlendirmesi gibi.

-rX

Bu ekin Türkiye Türkçesindeki kullanımına yalnızca şu adda denk geldim "Azra"  "nadide , el değmemiş , bakir" anlamına iye.
Şu kullanımları gayet uygun Azrı , Çokru , İyiri (Best) , Yeğri(Emin olamadım bundan) , Kötürü gibi sözcülerin kullanımı gayet güzel olabilir.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 05 Ara 2013, 02:24 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Katılım: 27 May 2013, 19:31
İleti: 1844
Konum: Ankara
Değerleme: 422
+ru ekine güncel kullanımda olan sözcükte buldum , çelicelere de gerek kalmadı artık
ÜCRA => uç+ra , uç+rak , bu sözcük yediği dayağa rağmen sağ kalabilmiş.
http://m.nisanyansozluk.com/?k=%C3%BCcra&x=17&y=18

Yalnız , şimdide usumda bir sorun çıkageldi , bu ek "uç+RA" olarak gelmiş hakeza "az+RA" daki gibi.
Bunların "uçru" ma "azrı" olması gerek imezmiydi ?


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 05 Ara 2013, 02:37 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
Bi50likdaha yazdı:
+ru ekine güncel kullanımda olan sözcükte buldum , çelicelere de gerek kalmadı artık
ÜCRA => uç+ra , uç+rak , bu sözcük yediği dayağa rağmen sağ kalabilmiş.
http://m.nisanyansozluk.com/?k=%C3%BCcra&x=17&y=18

Yalnız , şimdide usumda bir sorun çıkageldi , bu ek "uç+RA" olarak gelmiş hakeza "az+RA" daki gibi.
Bunların "uçru" ma "azrı" olması gerek imezmiydi ?

Nişanyan +rA eki démiş ancak +rAk éki de söz konusu. +rA eki, yönelme ekidir, uçra bu durumda "uca doğru" añlamı taşır. Bu zaten uçrak "daha uç" biçiminiñ aynı añlamda kullanılmasını iyi açıklıyor. Kısaca ücra sözcüğü "eñ uç" añlamında değil "daha uç, uca doğru" añlamındadır. Bu yüzden ucru olmasını beklememeliyiz. Yédiği dayağa gelince, hakkaten çok fenâ benzetmişler :)

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 05 Ara 2013, 10:50 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Katılım: 27 May 2013, 19:31
İleti: 1844
Konum: Ankara
Değerleme: 422
Demeli, +rA ile +rX eki özge.
Uçra "uca doğru" derken Uçru "en uç" mu demek ?
Azra "aza doğru" mu demek ? Nasıl diyeyim , "az" olmasına ramak kalmış zor bulunan , "Azrı" en az demek o kez?

Cidden hiç ummazdım bu sözcüğün Türkçe kökenli olabileceğini , öyle düşünürken belirdi usumda  :)
Okunuşu bile değişik yahu ücrAağ


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 05 Ara 2013, 16:10 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
Bi50likdaha yazdı:
Demeli, +rA ile +rX eki özge.
Uçra "uca doğru" derken Uçru "en uç" mu demek ?
Azra "aza doğru" mu demek ? Nasıl diyeyim , "az" olmasına ramak kalmış zor bulunan , "Azrı" en az demek o kez?

Cidden hiç ummazdım bu sözcüğün Türkçe kökenli olabileceğini , öyle düşünürken belirdi usumda  :)
Okunuşu bile değişik yahu ücrAağ

Dédikleriñ doğru. Sorularınıñ yanıtı "évet" :) Bu arada +rA eki eskicil yönelme durum ékidir: Orkun yazıtlarında asra "aşağıya" sözcüğünden tanırsıñız: "Üze kȫk teñri basmasar asra yagız yér télinmeser, Türük bodun, iliñin törüñün kem artatı udaçı érti?" (çévirisi) Üzerine mavi gökyüzü çökmezse aşağıya yağız yér delinmezse, Türk boylar, ülkeñi düzeniñi kim bozabilecek(ti)?

Osmanlı döneminde böyle yamulmuş sözcükler bulunuyor. Örneğin biri de yélpâze. Bu sözcük, özünde yélpī- "yél oluşmak" sözcüğünden gelir [Tekin, 1957] ancak uzun /i/ ünlüsü Farsçaya ya da Arapçaya beñzeyecek şekilde uzun /a/ ünlüsüne dönüşmüş :)

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


En soñ Oktay D. tarafından 05 Ara 2013, 16:13 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 12 Ara 2014, 04:36 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Katılım: 27 May 2013, 19:31
İleti: 1844
Konum: Ankara
Değerleme: 422
Beyrek adı da bu ekle oluşmuş değil mi?


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 12 Ara 2014, 11:52 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
unvan olan béy > béyrek sözcüğünden söz édiyorsak: evet.

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 12 Ara 2014, 12:33 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Katılım: 27 May 2013, 19:31
İleti: 1844
Konum: Ankara
Değerleme: 422
Bamsı Beyrek'teki adı sormuştum ben.
Ünvan mı acaba ?


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 11 Eki 2020, 01:09 
Çevrimdışı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
İleti: 420
Değerleme: 312
Adı Soyadı: Mehmet
ucrak: Issz yer. (*Bornova -İz) Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü Ankara,Türk Dil Kurumu,1979 cilt: 11
U-Z ( u - züzüli )

_________________
Düz çeviriyi gördüğümde etim dökülür


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 14 Kas 2020, 21:56 
Çevrimdışı
Göñüllü
Göñüllü
Katılım: 29 Eki 2020, 01:02
İleti: 197
Değerleme: 2
Esenlikler.

Kekrek de bu bağlamda kurulmuş bir sözcük müdür?


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 26 Ara 2020, 21:38 
Çevrimdışı
Göñüllü
Göñüllü
Katılım: 29 Eki 2020, 01:02
İleti: 197
Değerleme: 2
Esenlikler.

Bu ek bugünkü Türkmen Türkçesinde kullanılmaktadır.


"Orantılı mukayese derecesi kelimenin gövdesine –rak/-rek eklerinin eklenmesiyle
meydana getirilir. Bu ekler, bir nesneyle mukayese edilen başka bir
nesnenin özelliklerinin eksikliğini ve fazlalığını gösterir. Ayrıca, hareketin yavaşladığını
veya azaldığını gösterir. ( aġırrak, gögrek, irrek, çaltrak )"

Uğrola.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 04 Mar 2021, 19:51 
Çevrimdışı
İlgili
İlgili
Katılım: 24 Oca 2021, 06:30
İleti: 6
Değerleme: 5
+rAk ekini anlıyorum ancak söz edilen +rX'in nerede geçtiğini bulamadım. Ülgü bir sözcük var mı?

_________________
:/


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: +rAk ile +rX ekleri
İletiGönderilme zamanı: 26 Nis 2021, 17:58 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
İleti: 2836
Değerleme: 1176
Adı Soyadı: Deveb Önyüz Çatısı
+rAk eki yalnızca önad/sıfat gibi durumlara mı gelir diye gelen bir soru üzerine araştırma yapmıştım. Adlara gelebilen örnek bulamamıştım. Bulunca ilgimi çekti. Belki başkaları da güçlük çeker bu konuda diye bırakıyorum kaynağı.

tüšrök
bunt, farbig, vielfarbig || çok renkli, renkli, rengârenk, alaca; das Bunte || çok renkli şey
tüšrök äsriŋü bunt2, vielfarbig2 || çok renkli2, rengârenk2, alaca2
tüšrök bulıtlar bunte Wolken || rengârenk bulutlar
tüšrök körklä bunt und schön || renkli ve güzel
tüšrök panlar bunte (Stein)tafeln (zum Eingravieren) || (yazı yazmak için) renkli (taş) levhalar
tüšrök ton buntes Gewand || çok renkli elbise
tüšrök užiklar bunte Schriftzeichen || renkli yazı işaretleri
tüšröktä tüšrök überaus bunt || rengârenk
--------------
Handwörterbuch des Altuigurischen Altuigurisch –Deutsch –Türkisch
Eski Uygurcanın El Sözlüğü Eski Uygurca –Almanca –Türkçe
Herausgegeben von der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen

_________________
Çok dil bilgisi olan bir kişi değilim. Hakkınızı helâl edin.
Kelime-i tevhidi gönülden deyip tövbeler edelim.
Allah rızası için Kuran-ı Kerim yolunda salih kul olalım.
Allahu teâlâ yardımcımız olsun.
Ortak Türkçe Konatı: Discord sunucusu


  • 4

Tepeye Dön
 Kimlik  
 

Eskiden yéñiye gönderileri göster:  Diz  
Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 29 ileti ] 
Béte git Önceki  1, 2



Tüm zamanlar UTC + 3 saat




Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk


Bu bölüme yéñi başlıklar gönderemezsiñiz
Bu bölümdeki başlıklara yanıt véremezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi düzenleyemezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi silemezsiñiz
Bu bölüme eklentiler gönderemezsiniz

Geç:  
phpBB® Forum Software © phpBB Group katkılarıyla
Powered by Reputation System © Pico88

Theme Created By ceyhansuyu

Türkçe çéviri: Oktay Doğangün
Reputation System ©'