Yanıtsız iletiler    Étkin başlıklar

Tüm zamanlar UTC + 3 saat





Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 7 ileti ] 
Yazdırma görüntüsü Önceki başlık   Soñraki başlık  
Yazar İleti
Aranacak:
İletiGönderilme zamanı: 31 Ağu 2009, 15:00 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
Başka bir başlıkta tartışması başlayan birkaç ekten söz etmek istiyorum. Tartışmanıŋ daha geŋiş ele alınması için ayrı bir başlıkta sürmesi iyi olur diye düşündüm.

Buraya öncelikle bu ekleri almış Eski Türkçe kaynaklardoa geçen sözcükleri sadece dizmekle yetineceğim. Her bir sözcüğüŋ nerede ve ne aŋlamda geçtiği ayrı bir çaba olacağından bunu daha sonraya bırakıyorum. Tabî, yardım edebilen beri gelsin.

Aşağıda koyu olanlar kesinlikle addan türeyenlerdir. Altı çizili olanlar benim görüşümce bu eklerden birini almayanlardır (dipçeye bakıŋ). Diğerleri ise şimdilik addan mı eylemden mi geldiğini bilemediklerimdir.


ulugsın-
yaxsın-
oxsın-
téksin-
érksin-
érsin-
térsin-
yérsin-
évsin-

yagsı-
açıgsı-
kurugsı-
kaksı-
sarsı-/sars-
yarsı-
suvsı-
éksi-
émsi-
érsi-

bilemsin-
tilemsin-
yüklemsin-
yémsin-
bégimsin-
bilgimsin-
kélimsin-
bilimsin-
tilimsin-
térimsin-
kirimsin-
tirimsin-
éşimsin-
işimsin-

külümsin-
kéçrümsin-


yaramsın-
ogramsın-
atakımsın-
alımsın-
barımsın-
suvgarımsın-
karımsın-
tarımsın-
kaçrumsın-
todgurumsın-
turumsın-



Dipçe.
Sanırım,
térsin- < ters "zıt" +ı- -n-
sarsı-/sars- < *sars +ı-

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


En soñ Oktay D. tarafından 31 Ağu 2009, 15:08 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
İletiGönderilme zamanı: 31 Ağu 2009, 16:20 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
Bu arada "yatsı" sözcüğünün oluşumu da araştırılabilir: yat->yatsı->yatsık(/g/ğ)>yatsı ?

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
İletiGönderilme zamanı: 31 Ağu 2009, 17:25 
Çevrimdışı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
Üyelik görseli
Katılım: 16 Ara 2008, 20:30
İleti: 479
Konum: Ankara
Değerleme: 23
bensay yazdı:
Bu arada "yatsı" sözcüğünün oluşumu da araştırılabilir: yat->yatsı->yatsık(/g/ğ)>yatsı ?


Nişanyan yatsı sözcüğünüñ kökenini bu biçimde belirtmiş.

TS xiv yatsun yatsı zamanı (zarf)
Arg xvi yatsu beşinci namaz vakti (ad) < ETü yat- +AsI " yat-
• Belki kaydedilmemiş bir TTü *yatsı- (yatar gibi olmak?) fiilinden +Ig > +U > +I ekiyle.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
İletiGönderilme zamanı: 31 Ağu 2009, 23:39 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
Birinci olasılık olarak belirtilen yat->yatası>yatsı oluşumu bana Nişanyan'ın kendi deyimiyle "fantazi" gibi geldi. -AsI eki almış sözcüklerde böyle bir ünlü düşümü görüldük müdür? Bilen bir arkadaşımız aydınlatır bizi.

Öte yandan, ansınmak ve beğensimek eylemliklerine ilişkin A.Tietze'nin açıklamalarına değinecek olursak; Tietze "ansın-" eylemi için "söz söylemek isterken söyleyememek, tutulup kalmak" açıklaması yapmış. Bu anlam, anmaya çalışmak, anmak istemek çağrışımı veriyor. Türeyiş olarak "an- + -sın-" demiş, yıl olarak 1405 yılını vermiş.

Beğensi- eylemi için "azıcık beğenmek" anlam açıklamasını yapmış ve "<beğen- + fiilden fiil yapan -sı- genişlemesi" demiş. Yıl olarak 1540 yılını vermiş.

Yaptığım bu kısa alıntılamaların yanısıra bir takım çekinceler de ileri sürmüş. Özetle, DLT'de bu yapıda sözcüklerin bulunmadığını, belki de ünlüsü yitmiş bir addan (beğeni+si- gibi) türemiş olabileceklerini belirterek kuşkularını dile getirmiş. Ünlüsü yitmiş bir addan türemiş olabileceği görüşü ilk başta ussal gibi gelse de düşünüldüğünde böyle olabilmesi icin örneğin 1540 ve öncesinde "beğeni" gibi bir sözcüğün de var olması gerekmektedir. Önemli bir açmaz!

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


En soñ bensay tarafından 01 Eyl 2009, 14:21 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
İletiGönderilme zamanı: 05 Eyl 2009, 22:51 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
Evet
yatsıg > yatsı
daha mantıklı.

Evet, o dönemlerde beğeni gibi bir sözcük aranabilir, ancak böyle ara geçişler her zaman bulunmuyor. Nitekim, 16. yüzyıl civârı +i gibi ulaç ekleriniŋ iki veya daha çok heceli eylem gövdelerine eklenebileceği bir zaman dilimi olduğu için olası görünüyor.  Şimdi böyle sözcükleri örŋek göstermek isterdim ama üşengeçliğimden sadece usuma gelen ilk örŋeği vereyim: dolayı (Menniski, 1680).

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
İletiGönderilme zamanı: 04 Şub 2010, 16:28 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
Derleme Sözlüğünde "duysumak" sözcüğü geçiyor "kulağına çalınmak, duyar gibi olmak" anlamında. Burada da türeyiş bu ekin -sI- biçimine uygun düşüyor gibi gözüküyor.

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
İletiGönderilme zamanı: 14 Kas 2011, 13:19 
Çevrimdışı
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
Üyelik görseli
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
İleti: 5289
Değerleme: 1360
çirkinsemek : çirkin görmek
dişimsemek : sesi, tavır ve hareketi, kıyafeti kadına benzermek, kadın gibi vaziyetler, hareketler yapmak
sensemek

(Osmanlı Türkçesi Sözlüğü - İsmail Parlatır)

_________________
Ağ günlüğüm - "Düşüngen"


En soñ Toygun tarafından 14 Kas 2011, 14:22 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 

Eskiden yéñiye gönderileri göster:  Diz  
Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 7 ileti ] 


Tüm zamanlar UTC + 3 saat




Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Google [Bot] ve 4 konuk


Bu bölüme yéñi başlıklar gönderemezsiñiz
Bu bölümdeki başlıklara yanıt véremezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi düzenleyemezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi silemezsiñiz
Bu bölüme eklentiler gönderemezsiniz

Geç:  
phpBB® Forum Software © phpBB Group katkılarıyla
Powered by Reputation System © Pico88

Theme Created By ceyhansuyu

Türkçe çéviri: Oktay Doğangün
Reputation System ©'