Yanıtsız iletiler    Étkin başlıklar

Tüm zamanlar UTC + 3 saat





Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 15 ileti ] 
Yazdırma görüntüsü Önceki başlık   Soñraki başlık  
Yazar İleti
Aranacak:
 İleti Başlığı: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 30 Tem 2014, 00:04 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
Hırsız sözcüğünü A.Tietze "hayırsız" sözcüğüne bağlamış, S.Nişanyan da da özdeş bilgi var, ilboy halk <(Tarama Sözlüğü) kökenlemesini andıran bu durum için bir bilgisi olan var mı? Yazılı kaynaklarda hırsız anlamında hayırsızın kullanılmışlığı var mıdır ("Dün bizim eve hayırsız girmiş, altınları çalmış." gibi)?


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 30 Tem 2014, 11:26 
Çevrimdışı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
İleti: 339
Değerleme: 36
Hırsız gibi bir hayirsiz kullanimi yok
hırlı hırsız ikilemesiyle kullanilir.
ben arsız arlı ile iliskilendirmekteyim.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 30 Tem 2014, 23:48 
Çevrimdışı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
İleti: 339
Değerleme: 36
Gerci su da var yerel agizlarda hırkız hırgız kırķıs gibi soyleyisler de bulunmakta.
bu siz ekiyle turetildigi belli duruyor ancak siz ekinin boyle degistirilmesi de dikkate deger .
hırlı mi hirsiz mi ikilemesine dayanarak arsızdan turedigini düşünüyorum.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 30 Tem 2014, 23:53 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
İleti: 1045
Konum: kocaeli
Değerleme: 535
eğer beyin fırtınası gibi bir oluşum istiyorsan hır Kavga, dalaş anlamlarındaymış belki zamanında karşısındakine bu gibi durumlara bulaşmadan zarar verenler için kullanılmış bir sözcük olabilir ve zamanla çalma eylemini yapan hır çıkarmadan karşısındakini soyan kişi kavramı biçimini almış olabilir ancak bir veri istiyorsan susuyorum :)


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 31 Tem 2014, 00:11 
Çevrimdışı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
İleti: 339
Değerleme: 36
O biraz zorlama oldu ;)
Hırçın hır cikarma tamam ama hırsızlık icin zorlama olur.
Türkçe olacaksa ve hirsizin arsizla ilgisi olduğunu dusuneceksek baska onermelere yonelmeliyiz
ancak turkcede olabilir yerel hırkız kırķıs bicimleri gelisiguzel kullaniliyor diyemeyiz.
Kırkıs benzi solgun demek mesela ilgisi olabilir mi örneğin ;))
Uğru... eskiya
soyguncu.... hirsiz
hirsizligin da türleri var
araklama kapkaç yağma aşırma soygun vurgun dolandirma gibi
tum bu eylemleri hırsızlık basliginda kullaniyoruz yani soyguncu da hırsız karşılığı icn yeterli gelmiyor.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 13 Eyl 2014, 10:32 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
İleti: 1611
Değerleme: 1238
Arapça kökenli hayr "hayır, iyilik" sözcüğüne Türkçe +sIz eki takılarak türetilmiş bir sözcük. Osmanlıcada hayrsız biçiminde yazılır, "hayırsız" olarak okumak da "hırsız" olarak okumak da mümkündür. Hırsız ve olumlusu hırlı "hayırlı", bu sözüñ yañlış okunmasından doğmuştur.

Osmanlıcada her bir sözüñ nasıl yazıldığı ezberlenmelidir, İngilizce gibi, yoksa okuyamazsıñız. Yañlış yazım ile okumalardan doğan birçok söz vardır. Örneğin, Eski Türkçe yavız "zâlim, gaddar, acımasız 2. kötü" sözü, Osmanlıcada yvz /ye-vav-ze/ biçiminde yazılır, aynı zamanda yoz olarak da okunabilir ki okunmuştur da, bugünkü yoz aslında yavız'dır.

Ek Bilgi: Yavuz aslında bir kişi adı değildir. Anadolu'daki Türkmenler, Sultan Selim'i yavız "zâlim, gaddar, acımasız 2. kötü" sıfatıyla anarlardı (Kızılbaş Türkmenlere yaptıklarından ötürü), ancak zaman içinde bu lâkap sanki olumlu bir añlamdaymış gibi kullanılır olmuş.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 13 Eyl 2014, 13:26 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
Yañlış okumadan çok, büzüşmeye örnektir bu sözcük. İç ve Doğu Anadolu ağızlarında iki ünlü arasındaki -y- ve -w- yarı ünsüzleri yiter.

yavız sözcüğü, yuvarlaklaşarak yawuz olup ardından büzüşmüş ve yōz > yoz olmuştur. Aynı şekilde xayr "iyilik" sözcüğü büzüşerek xır olmuştur. Derleme Sözlüğünde hır "iyilik, insanlık" sözcüğüne denk gelebilirsiñiz. Doğu ağızlarındaki xırhıs sözcüğündeki s->h- dönüşümü dilbiliminde sık görülen bir ses olayıdır. Türk dillerinden Başkırtçada da görülür: süt > hüt gibi. Eski Yakutçada da bu dönüşüm gerçekleşmiş ancak bugün bu h- sesleri de yitmiştir: süt > *hüt > üt. Doğu Anadolu ağızlarında özellikle x ve z etkisiyle xırsız > *xırxıs > hırhıs olmuş olmalı.

Beñzer büzüşmeler, birçok sözcükte görülür. Örneğin İç Anadolu ağızlarında iki ünlü arasında ğ içeren sözcüklerde çok sık karşılaşılır. İstanbul ağzında ğ çoktan yittiği için aynı durum orada da görülür.

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 13 Eyl 2014, 17:27 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
Açıklamalar ussal, esemeli. Üzülmedim desem yalan olur. Hırsız yerine "uğru" der geçerim de, "hırlısı var, hırsızı var" demeyi pek severdim.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 13 Eyl 2014, 20:10 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Katılım: 27 May 2013, 19:31
İleti: 1844
Konum: Ankara
Değerleme: 422
Aşar- diye bir eylem kullanımı biliyorum ben. Çalmak anlamında ama aşır-'ın başka bir varyantı olabilir mi?


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Re: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 13 Eyl 2014, 20:48 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
aşır- sözcüğünüñ başka sesletimi o. Nitekim kökü olan aş- eyleminiñ Ana Türkçede aşa- olduğunu hatta o yüzden aşama dediğimizi söylemeliyim.

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 23 Ara 2014, 20:05 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
İleti: 3236
Değerleme: 675
Hayır sözcüğü ağızlarda hıyır olarak söylenir. Yani hayırsıza hıyırsız deniliyor.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 23 Ara 2014, 20:11 
Çevrimdışı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
İleti: 938
Değerleme: 1261
Türkeröz yazdı:
Hayır sözcüğü ağızlarda hıyır olarak söylenir. Yani hayırsıza hıyırsız deniliyor.


ya da h+ğeyirsiz gibi sölendiği yerler de var

_________________
noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız


  • 2

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 24 Ara 2014, 00:10 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Katılım: 27 May 2013, 19:31
İleti: 1844
Konum: Ankara
Değerleme: 422
Doğulular diyor hğeyirsiz diye.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 16 Nis 2020, 00:20 
Çevrimdışı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
Üyelik görseli
Katılım: 19 Mar 2020, 21:02
İleti: 354
Değerleme: 32
Adı Soyadı: Algan Batur
Aparmak: Çalmak
Aparman: Hırsız

_________________
Asırlar bize yaştır,
Kemal ülküye baştır.
Bize yol göster Kemal,
Anayurda ulaştır.


  • -5

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: Hırsız
İletiGönderilme zamanı: 17 Nis 2021, 21:45 
Çevrimdışı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
İleti: 421
Değerleme: 211
hır Gürültü patırdı. (Erzurum) Hırsız sözcüğü de muhtemelen hırsızların evlere sessizce girmelerinden dolayı bu anlamdaki hır kökünden türemiştir.


  • 5

Tepeye Dön
 Kimlik  
 

Eskiden yéñiye gönderileri göster:  Diz  
Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 15 ileti ] 


Tüm zamanlar UTC + 3 saat




Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 13 konuk


Bu bölüme yéñi başlıklar gönderemezsiñiz
Bu bölümdeki başlıklara yanıt véremezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi düzenleyemezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi silemezsiñiz
Bu bölüme eklentiler gönderemezsiniz

Geç:  
phpBB® Forum Software © phpBB Group katkılarıyla
Powered by Reputation System © Pico88

Theme Created By ceyhansuyu

Türkçe çéviri: Oktay Doğangün
Reputation System ©'