Yazışmalık
https://turkcesivarken.com/yazismalik/

Egemen
https://turkcesivarken.com/yazismalik/viewtopic.php?f=215&t=5945
1. bét (Toplam 1 bét)

Yazar:  ingichka [ 11 Eyl 2011, 01:50 ]
İleti Başlığı:  Egemen

Alıntı:
egemen 'Hâkim, egemen'
< Tü. ege [ < iye < idi < iδi] 'sahip' + men
ET. idi (< idi <*iyi < i:)
Krş. Kzk. egemen < idi 'sahip'
Tuncer Gülensoy, Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, 2007
Alıntı:
EGEMEN sıf. (esk. türk. ige sahip'ten egemen)
Meydan Larousse, 1968
Kazak ve Kırgız Türkçelerinde "egemen" sözcüğü bulunuyor. Sıfat yağdayında Kk. egemendi, Ky. egemendüü şekilleri de vardır.

Yazar:  Oktay D. [ 11 Eyl 2011, 02:11 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

idi, ége ve iye sözcükleri arasındaki ses dönüşümü açısından olan bağlantısızlık hep kafamı karıştırmıştır: -i > -e;  -d- > -y-/-g-.

Yazar:  Oktay D. [ 11 Eyl 2011, 02:12 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

Bu durumda Türkiye Türkçesinde iyemen olmalıydı ki bu daha bir aŋlamlı ve çağrışımlı geldi baŋa. Güzel.

Yazar:  Tansık [ 11 Eyl 2011, 03:53 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

Oktay D. yazdı:
Bu durumda Türkiye Türkçesinde iyemen olmalıydı ki bu daha bir aŋlamlı ve çağrışımlı geldi baŋa. Güzel.


Türk dünyasının ortak sesletimi diyebileceğimiz kaç yıllık ''egemen''i ''iyemen'' yapmak: evet, bu sefer ''yersiz'' demekte haklıyım sanırım. Tıpkı Türkçenin en yetkin sözlüğüne girmiş ''genbinit''i ''gentaşıt'' yapıp ''evet, böyle daha iyi oldu'' demekte olduğu gibi. O sözlüğü açıp ''otobüs'' karşılığındaki ''genbinit''i dağarcığına ekleyen tek bir kişi dahi olsa, bizim böyle bir değişime gitmemiz, ''hayır o sözcük olmadı, biz onu geri şöyle yapıverdik; alın bunu kullanın'' gibisinden bir abesle iştigal örneği olur.
Bunları geçtim, yerliğin prensibince oydaşmamız gereken sözcük türetimi hususunda dahi benim de dahil olduğum bir öbeğin ilk önerinizi taplayan görüşlerini yok sayarak, ikinci bir türetimi hem de taşıdığı muammalarla birlikte kullanıma sokmanız da anlaşılmaz bir durum(zaten).
Bu sözlerime karşılık; yakın bir geçmişteki bütün yerlik üyelerine seslenen çıkışınızda söylediklerinizi hatırlatacağınızı tahmin ediyorum. Ama bu söylenenlerde zerre hararet ve art niyet olmadığını bildiririm. Yalnızca gözlemlediğim ''kestirip atma'' tarzı bu tutumu tasvip etmeyen düşüncemi paylaşmak istedim.

Yazar:  Oktay D. [ 11 Eyl 2011, 04:19 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

1) Öncelikle ben bir yetke değilim ki kestirip atayım.
2) Benim bir sözcüğe "oldu" ya da "olmadı" demem tümüyle kişisel görüşlerdir, deminki söylediğim nedeniyle açık olarak.
3) Yukarıdaki tümcemde "Türkiye Türkçesinde ... olmalıydı" biçiminin verdiği aŋlam yeterince açık değil mi? Bunun yersiz bir yanı yoktur, buna "gerçek olmayan koşul tümcesi" deniyor.

Yazar:  ingichka [ 11 Eyl 2011, 15:22 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

Egemen sözcüğünün bulunduğu lehçelerden Kırgız Türkçesinde ege ma ee şekillerinde "iye" sözcüğü bulunuyor birak Kazak Türkçesinde ïe /iye/ şeklinde "iye" sözcüğü bulunduğu halde sözcük yine egemen şeklindedir. Eski Türkçede sahip anlamında , idi ma igä tek sözler bulunuyor. Daha o devrede bunday farklılıklar bulunduğuna göre iye ma egemen tek iki farklı şekil bir arada kullanılabilir.

Yazar:  Oktay D. [ 12 Eyl 2011, 18:18 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

Kullanılmaması yanlısıyım, ancak bu örnek için durum: "kullanılıyor".

Yazar:  YEB [ 27 Nis 2015, 20:32 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

Diş bilimlik açıdan tutarlı bir yol bulamamakla birlikte Gökbey (Ağabey'in) Gök Türkçe dersleri sırasında ed damgasının (ve dolayısıyla ed sözcüğünün) "mal, mülk" anlamına geldiğini söylediğini anımsıyorum. Demeli, iye sözcüğünü ed damgasına bağlayabilir miyiz?

ed: mülk
iye: malik

Yazar:  toorku [ 12 Haz 2020, 08:21 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

sanirsam nisanyandan alinti bu, etimolojiturkceye gore

Alıntı:
Tarihte En Eski Kaynak

"hakim" [ c (1935) : Tabiate egemen olmasını bilemeyen yaratıklar, varlıklarını koruyamamışlardır ]
Önemli Not: Bu kaynak kayıtlara geçmiş ve bu kelimenin kullanıldığı yazılı ilk kaynaktır. Kullanımı daha öncesinde sözlü olarak veya günlük hayatta yaygın olabilir.

Kelime Kökeni

Eski Yunanca ʰēgemōn ἡγεμών "önder, lider, hüküm sahibi" sözcüğünden alıntıdır. Daha fazla bilgi için hegemonya maddesine bakınız.
Ek Açıklamalar

Fransızca hégémon (egemen) sözcüğünden esinlendiği açıktır. 1935'ten eski örneği bulunmayan *ege (veli?) sözcüğünden türetilmesi fantezidir.
"

https://www.etimolojiturkce.com/kelime/egemen


bu durumda bu sozcugun kokeni hakkinda herhangi bir soruya kafa karisikligina yer varmidir basliga zaten yapilmis girdiler eslinde

Yazar:  alaskacanyon [ 12 Haz 2020, 11:54 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

nisanyan kimindi ?

bir ermeni ki türk sözcüklerin ya farsça yazar ya yunan .

Yazar:  datadeveb [ 02 Haz 2021, 18:03 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

ege ( ЭГЕ )
İye, sahip.2. Allah, Tanrı, yaradan: “Mümkün caratkan calgız Ege anı özü koldop…” -LÜ. (Mümkün yaratan tek Tanrı, onu kendi kollayıp…)

Manas Üniversitesi - Kırgızca - Türkçe Sözlük

Yazar:  datadeveb [ 04 Haz 2021, 22:55 ]
İleti Başlığı:  Ynt: Egemen

кол, эге
[kol, ege] adj. primary
Tuva sözlüğünden alıntı.

Tuvaca sözlükte şöyle bir anlam gördüm. Araştırıla.

1. bét (Toplam 1 bét) Tüm zamanlar UTC + 3 saat
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
https://www.phpbb.com/