Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Ayna , Aynen , Aynı.

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Bi50likdaha » 06 Ağu 2013, 23:33

Ben bu üç sözcüğü de aynı kökenden geliyor sanıyordum hepsi farklı imiş ahaha , iyi ki birine anlatmaya kalkmamışım iyi aşağılanırdım.
Ayna , Aynen , Aynı = Aynın
Farsça , Arapça , Türkçe.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1845
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 417

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen D. Can Aktan » 06 Ağu 2013, 23:36

Bi50likdaha yazdı: Ben bu üç sözcüğü de aynı kökenden geliyor sanıyordum hepsi farklı imiş ahaha , iyi ki birine anlatmaya kalkmamışım iyi aşağılanırdım.
Ayna , Aynen , Aynı = Aynın
Farsça , Arapça , Türkçe.


Aynı sözü Türkçe değildir. Arapçada ayn sözü bizzat, ta kendisi anlamlarına gelir. Aynen sözü aynı sözünün ek almış halidir. Ayrıca aynı sözü 1960'lı yıllarına dek ayni olarak yazılırdı.
  • 0

Üyelik görseli
D. Can Aktan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 479
Katılım: 16 Ara 2008, 20:30
Konum: Ankara
Değerleme: 21

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Bi50likdaha » 06 Ağu 2013, 23:41

D. Can Aktan yazdı:Aynı sözü Türkçe değildir. Arapçada ayn sözü bizzat, ta kendisi anlamlarına gelir. Aynen sözü aynı sözünün ek almış halidir. Ayrıca aynı sözü 1960'lı yıllarına dek ayni olarak yazılırdı.

Tdk Türkçe olarak gösteriyordu güvendim bende yanıldım. Nişanyan'a baksaymışım. :-X
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1845
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 417

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Oktay D. » 07 Ağu 2013, 09:44

Bi50likdaha yazdı:Tdk Türkçe olarak gösteriyordu güvendim bende yanıldım. Nişanyan'a baksaymışım. :-X

İkisine de güvenmeyiñ :) Ancak oy fikir édinmek için göz atıñ. Gülensoy'uñ Köken Bilgisi sözlüğü belki biraz daha iyi durumda ancak kuşkucu olmak eñ iyisidir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7889
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4398

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Batuhan Düzgün » 16 Şub 2014, 19:23

Gülensoy'un sözlüğünde geçmiyor.
  • 0

Üyelik görseli
Batuhan Düzgün
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 93
Katılım: 21 Ara 2012, 16:51
Konum: Edirne
Değerleme: 1

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen ulduzéver » 12 Ağu 2018, 21:22

aynı sözcüğündeki ı harfiniñ Arapça ilgi ی i harfi olduğunu kuşkucu olarak düşünürüm hep. Tam bir Arapça ibâret olan ayn-i hâl "hâliñ aynı" gibi sözlerde olduğu gibi. Böyledirse bu sözcüğüñ aynı nesne gibi sözlerde kullanılması yañlıştır değil mi? Ya'ni aynı nesne, ayn-i nesne! "nesneniñ aynı" mı diye çözülür?
Osmanlıcada yazılışını bilirsek iyi olur.
Kuşku duyduğum bu kuruluşa beñzer bir biçimde Özbékçede de Arapça misl "beñzer, gibi" sözcüğü kullanılmakta, misl-i taş gibi...
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 662
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 616

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Oktay D. » 12 Ağu 2018, 23:21

aynı sözcüğü ğaynî biçiminden geliyor, Lehce-i Osmani'de ğayniyyet olarak da geçiyor. Démeli oradaki -i nispet eki, tamlama eki değil.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7889
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4398

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Gökkurt » 17 Ağu 2018, 04:53

Türkçede bir sözcüğü aynı anlamında kullanıyor,ama yine de gerekli.

"hepsi bir (aynı) bu otomobillerin" "onunla bir (aynı) soydan geliyoruz" gibi.
  • 0

Gökkurt
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 398
Katılım: 13 Mar 2010, 13:11
Değerleme: 278

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Oktay D. » 17 Ağu 2018, 09:29

özdeş "identical" sözcüğünden yola çıkılabilir.
birdeş
aynı

Biraz Arapçadan çeviri gibi olacak ama:
gözdeş
aynı


Örnek tümceler:
- "Bu gördüğüñüz sözcük ötekiyle bir ve birdeştir, yalñızca başındaki ses yumuşamış."
- "Ben de bunuñ birdeşini alacağım."
- "Aaa giysilerimiz birdeş! Pişti!"
- "Daha değişik bakmañ gérekiyor, birdeş düşünürseñ yine yéñilirsin."
- "Sınavda birdeş soruları sorduk ancak yine yarısı yapamadı."
  • 8

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7889
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4398

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen ulduzéver » 17 Ağu 2018, 09:44

Kutadgu Bilig'de aynı añlamında bir teg sözü kullanılmış:

826
Meniñ me törüm bu yokalmaz özüm,
kamug halkka bir teg ne kılkım
sözüm
=
Benim de törem budur, yokalmam
Davranışım ilen sözüm bütün halka aynıdır

bir "bir sayısı" + teg "beñzerlik edâtı"

Bana Farsça yék "bir" + +sân "beñzerlik eki" diye yapılmış yéksân "birbirine beñzer" sözcüğünü anımsatıyor. néyse bugün birdek biçiminde uyarlanabilir. ancak sesli ek aldıkta k › ğ dönüşümü olur mu bilemiyorum.

Birdeği? "aynısı"
Birdeki? "aynısı"
  • 3

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 662
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 616

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 17 Ağu 2018, 22:25

Teg bizim günümüzde kullandığımız "gibi" değil mi? "Birgibi" biraz saçma durmuyor mu sizce? Ayrıca neden Farslar gibi türettiğinizi anlayamadım...
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 747
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 520

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Oktay D. » 18 Ağu 2018, 01:20

nite "nasıl?" sözcüğü Eski Türkçe né teg biçiminden, işte sözcüğü ise uş teg "şu gibi, şu kadar" biçiminden geliyor. O yüzden birteg büyük olasılıkla birte olurdu (vurgu ilk hecede).
  • 7

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7889
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4398

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen ulduzéver » 18 Ağu 2018, 01:38

TürkçeSözlük78 yazdı:Teg bizim günümüzde kullandığımız "gibi" değil mi? "Birgibi" biraz saçma durmuyor mu sizce? Ayrıca neden Farslar gibi türettiğinizi anlayamadım...


Evet. Ancak ben türetmedim KBde öyle olduğunu gösterdim bir de günümüze nite uyarlanacağına değişli kuşkumu yazdım :)
Bence saçma durmuyor niyekim oradaki bir özünde "bir sayısı" añlamında değil, "birbirisi" añlamı éreklenmiş diye düşünüyorum.
  • 2

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 662
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 616

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen datadeveb » 18 Kas 2018, 01:30

Az önce belirdi ökümde... öy ile ilgili bi şeyler türetmemiz gerekiyor diye düşünüyorum. Sizce?

öyne
aynı

öynen
aynen
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 721
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 478

Ynt: Ayna , Aynen , Aynı.

İletigönderen Oktay D. » 18 Kas 2018, 17:50

öy ile ne ilgisi var?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7889
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4398


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 0 konuk

Reputation System ©'