Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ve bağlacı üzerine

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen ingichka » 21 Ağu 2011, 22:46

alatay2054 yazdı:

ve illa  ===ve ,ile

biz ve yi kullanıyoruz ama  Arap da ileyi kullanıyor.
Veila  derken  İLA dedikleri  bizim İLE nin ta kendisi

velakin  dediklerinde ise  ve ila yani ;ile  amafakat gibi birleştiriyorlar


vallahi  dediklerinde    ve ile allah  ====>allah ile allah  şahit anlamında

İlE yi kullanıyorlar.

Hatta    EL  ARABİ  derken  THE  anlamında  kullandıkları  EL  bile TURANCA

İLE dir.
Sonra ben araştırmadan yazıyorsunuz deyince eleştiriliyorum.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen alatay2054 » 21 Ağu 2011, 22:51

Eleştirilmek  ilen eleştirmek  çok doğal.Bunun için buradayız ancak  bu sözü neden söylediğinizi anlayamadım
  • 0

alatay2054
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 40
Katılım: 11 Ağu 2011, 11:54
Değerleme: 0

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen Bengitaşlarındili » 21 Ağu 2011, 23:02

alatay2054 yazdı:Eleştirilmek  ilen eleştirmek  çok doğal.Bunun için buradayız ancak  bu sözü neden söylediğinizi anlayamadım

En azından bir delil, bir kaynak. Yazdıklarınız saçmalık.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen PAÜlü » 04 Eki 2013, 15:31

Yazımı aynı olduğu için Osmanlıca terkiplerde çoğu zaman Farsça ū ikame edilmiştir. Karş. hamdüsena, ilmühaber, seyrüsefer, zapturapt.
Bu yazılanlar terkip değildir; birbirine yakın anlamlı sözcüklerin birlikte kullanıldığı ifadelerdir. "Hamd ve sena" değil de "hamd ü sena" denmesinin nedeni Fars edebiyatının Türk edebiyatına etkisi ile ilgili olabilir; zira dîvân edebiyatı şiirlerinde "ve"ye hemen hiç rastlanmaz. Terkiplerde Farsça "ü"nün kullanılması ise yazımdan değil terkip yapısının Farsça olmasındandır.
  • 0

PAÜlü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 150
Katılım: 02 Eki 2013, 09:35
Değerleme: 29

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen PAÜlü » 04 Eki 2013, 15:36

Bugün Doç. Dr. Nergis Biray'ın yüksek lisans dersinde "Argamaklar, at ýüwürmez, bagt ýüwürer" başlıklı bir Türkmen Türkçesi metin okuyorduk. Metinde geçen "Keýmirdir Nedirguly" diye bir ifadeyi hoca "Keýmir ve Nedirguly" şeklinde aktardı ve buradaki +dir ekinin "ve" işlevinde isimleri bağlamak için kullanıldığını söyledi.
  • 0

En soñ PAÜlü tarafından 04 Eki 2013, 15:39 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
PAÜlü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 150
Katılım: 02 Eki 2013, 09:35
Değerleme: 29

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen Oktay D. » 04 Eki 2013, 15:48

PAÜlü yazdı:Bugün Doç. Dr. Nergis Biray'ın yüksek lisans dersinde "Argamaklar, at ýüwürmez, bagt ýüwürer" başlıklı bir Türkmen Türkçesi metin okuyorduk. Metinde geçen "Keýmirdir Nedirguly" diye bir ifadeyi hoca "Keýmir ve Nedirguly" şeklinde aktardı ve buradaki +dir ekinin "ve" işlevinde isimleri bağlamak için kullanıldığını söyledi.

Hocañız, ek néreden geliyor, bilgi vérdi mi? Bizim turur sözcüğünden kaynaşarak gelen +dır ékimizle aynı mıdır? Sanmıyorum ancak belki de öyledir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7728
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4085

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen PAÜlü » 04 Eki 2013, 16:37

Oktay D. yazdı:Hocañız, ek néreden geliyor, bilgi vérdi mi? Bizim turur sözcüğünden kaynaşarak gelen +dır ékimizle aynı mıdır? Sanmıyorum ancak belki de öyledir.
İkisinin aynı ek olduğunu söyledi. Türk lehçelerinde bu ekin değişik fonksiyonlarının araştırılması gerektiğini de söyledi.
  • 0

PAÜlü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 150
Katılım: 02 Eki 2013, 09:35
Değerleme: 29

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen Oktay D. » 04 Eki 2013, 16:59

PAÜlü yazdı:İkisinin aynı ek olduğunu söyledi. Türk lehçelerinde bu ekin değişik fonksiyonlarının araştırılması gerektiğini de söyledi.

Hmm. Bu ékiñ géñel olarak "süreklilik" bildirdiğini görüyoruz. Kimileyin şimdiki zaman kipini, kimi zaman géñiş zaman kipini, kimi zaman ad tümcelerinde géñiş zamanı bélirttiğini görüyoruz. Beñzer olarak yat-, yürü- (örneğin -Xyor), sürü-, gel-, yaz- vb. éylemler de bu tür durumları oluşturabilmekte. Ancak "ve" bağlacında kullanılan éylem/ad kökleri daha çok ula- "birleştirmek", évir- "kapsamak, çevirmek", ud- "uymak, izlemek", art- "çoğalmak, katılmak", tak- "ekletmek", bir "sayı olan 1" (örneğin birle) gibilerinden oluyor.

Hocañızıñ savına kandırıcı örnekler vérebilir misiñiz? Ya da kendisi vérebilir mi? Belki kendisi de doğrudan savını burada savunmak ister. Belki de bu konuda ufak bir yazısı vardır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7728
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4085

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen PAÜlü » 21 Eki 2013, 16:32

Konuyla ilgili olarak Ayşe İlker'in Türkmen Türkçesinde -dır Ekinin “ve” Bağlacı İşlevinde Kullanılışı adında makalesi varmış.
  • 0

PAÜlü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 150
Katılım: 02 Eki 2013, 09:35
Değerleme: 29

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen ulduzéver » 27 Ağu 2018, 22:36

Ben uyu ‹ udu bağlacını uy biçiminde kullanıyorum kimileyin, dahası yu biçiminde de kullanmayı séviyorum.
yu biçimi, ünlüyle biten sözcüklerden soñra daha sévimli geliyor bana, örñeğin eski yu çürük, sévimli yu güzel...
Bir sorum vâr o da şukim y damgasınıñ étkisiyle u sesleriniñ birini düşürerek uy ile yu sözcüklerini ortaya çıkarmak né deñli doğru olur, böyle bir néñ uyduruk mu olur yoksa öñaylanabilir bir kullanım mı sayılabilir?
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 524
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 412

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen Oktay D. » 27 Ağu 2018, 23:52

Türkiye Türkçesinde umutlu > mutlu veya ısıcak > sıcak veya uşol > şol örneklerinde bulunuyor. Bu örnekleriñ kuralı, tekrarlı iki ünlünüñ arasında o ünlüyle beñzeşebilen bir ünsüzüñ olması. Örneğin /m/ dudaksı bir ünsüz öte yandan /u/ ise yuvarlak dudaklı bir ünlü. O yüzden uyu > yu olması olanaklı görünmüyor. Öte yandan /y/ sesi géñizcil bir yarı ünlü olduğu için uyu > uu diye érimesi belki beklenebilir.

Bence udu sözcüğündeki -U ulaç eki yérine Türkiye Türkçesinde daha sık kullanılan -A ulaç ekini getirmek daha iyi olabilir. Örneğin Eski Türkçe körü sözcüğü aynı durumu yaşayıp Türkiye Türkçesinde göre biçimini almış, Eski Türkçe téyin sözcüğü de diye olmuş.

uya
ve bağlacı (Eski Türkçe udu)
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7728
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4085

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 28 Ağu 2018, 00:16

Doğrudan "udu" desek ne sorun çıkabilir ki? Karışacak gibi durmuyor.
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 325
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 244

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen Oktay D. » 28 Ağu 2018, 00:19

Eski Türkçedeki iç seste bulunan tüm -d- sesleri bugün -y- olmuş durumda. Eski Türkçe biçimi uyarlamadan bugüne almak, yabancı bir sözcüğü almaktan daha fazla istisna getiriyor dile.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7728
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4085

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen ulduzéver » 28 Ağu 2018, 00:56

Oktay D. yazdı:Türkiye Türkçesinde umutlu > mutlu veya ısıcak > sıcak veya uşol > şol örneklerinde bulunuyor. Bu örnekleriñ kuralı, tekrarlı iki ünlünüñ arasında o ünlüyle beñzeşebilen bir ünsüzüñ olması. Örneğin /m/ dudaksı bir ünsüz öte yandan /u/ ise yuvarlak dudaklı bir ünlü. O yüzden uyu > yu olması olanaklı görünmüyor. Öte yandan /y/ sesi géñizcil bir yarı ünlü olduğu için uyu > uu diye érimesi belki beklenebilir.

Bence udu sözcüğündeki -U ulaç eki yérine Türkiye Türkçesinde daha sık kullanılan -A ulaç ekini getirmek daha iyi olabilir. Örneğin Eski Türkçe körü sözcüğü aynı durumu yaşayıp Türkiye Türkçesinde göre biçimini almış, Eski Türkçe téyin sözcüğü de diye olmuş.

uya
ve bağlacı (Eski Türkçe udu)


Başka köktendirse de Azerbaycan Türkçesinde uyuku › yuku › yuxu olmuş. Ona öykünerek yakşakim olur diye yu biçimini kullanmak istiyordum :) . Ayrıca ünlüyle başlayan bir bağlaç, ünlüyle biten bir sözcükten soñra geldikte kulağa öyle iyi gelmiyor diye düşünüyorum. ile bağlacını örñek getireyim.

"Sévimli uyu güzel" sözünü söyledikte né démek istediğim açıklanabilir :)
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 524
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 412

Ynt: ve bağlacı üzerine

İletigönderen Oktay D. » 28 Ağu 2018, 01:26

Eğer Türkiye Türkçesinde yuku olsaydı sorun yoktu, ancak uyku, uyu— vb. olduğu sürece yapamayız. udu ile köktaş olan uyum, uyuş— vb. sözcüklerde de düşme yok.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7728
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4085

Önceki

Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 5 konuk

Reputation System ©'