Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ayama

Günümüzde kullanılmayan eski kavramlarıñ diriltmesi için yapılan çalışmaları, önerileri içerir.

ayama

İletigönderen Toygun » 03 Eki 2010, 13:25

ayama

Lâkap, takma ad. [ Derleme Sözlüğü c: 1 ]

Danışman *Fatsa, Zile *Mesudiye, -Ordu ve köyleri
Nefsiköseli, Eynesil *Görele, Düzköy *Keşap, *Tirebolu, -Giresun ve köyleri
Torul köyleri -Gümüşhane
*Iğdır -Kars
Karaburun *Sorgun -Yozgat

[ayamo]

Lâkap, takma ad. ( Derleme Sözlüğü c: 1 )

Taşburun *Iğdır -Kars

ayama

Lakap, takma ad. [ Derleme Sözlüğü c: 12 ]

Boğazcık *Perşembe Ordu

Ayama biçiminde uyarlamak doğru mu? Adama olmalı değil mi?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5204
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1244

Ynt: ayama

İletigönderen Oktay D. » 03 Eki 2010, 21:36

Neden adama olması gerektiğini aŋlayamadım?

Bu sözcüğüŋ kökü nedir? Türkçe midir?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7850
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4319

Ynt: ayama

İletigönderen Toygun » 04 Eki 2010, 11:01

Kuşkusuz Türkçedir.

ayamak   

lakap vermek; korumak
Divanü Lügati�t-Türk

adamak (I), (adımak) 

Ad vermek, tesmiye etmek.
Tarama Sözlüğü 1963

Başkurtça atama, Kazakça atav, Özbekçe atama, Tatarca atama, Uygurca atalğu termin demek.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5204
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1244

Ynt: ayama

İletigönderen Oktay D. » 04 Eki 2010, 11:12

DLT'deki aya- ile Oğuzca  ada- aynı sözcük olamazlar bence. Çünkü /d/ > /y/ dönüşümü vardır, tersi değil. Ayrıca ad "isim" sözcüğü Oğuzcada bu biçimdedir, oysa Eski Türkçe biçimi ât. Uzun ünlüden dolayı yumuşamıştır, bu yüzden asla /y/ olamaz. Ayrıca Oğuzcadaki bu uzun ünlü kaynaklı /:t/ > /d/ yumuşaması, Oğuzcadaki /d/ > /y/ dönüşümünden soŋra ortaya çıkmıştır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7850
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4319

Ynt: ayama

İletigönderen Toygun » 04 Eki 2010, 15:10

Sözcüklerin bu biçimde dönüşümlerinde kesin bir kurallılıktan söz edilebilir mi? İstisnalar olamaz mı?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5204
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1244

Ynt: ayama

İletigönderen Oktay D. » 04 Eki 2010, 17:15

Öyle kolayca "bu istisnâ olamaz mı?" diyemeyiz. Öyle olursa her gördüğümüze "istisna" demeye başlarız. Eğer istisna ise dilbiliminde bunuŋ istisna olduğunu da "kanıtlamak" gerekir. Bir gelişim süreci ortaya koymaŋ gerekir. Nitekim, dJy dönüşümünüŋ şu ana dek hiç istisnası gözlenmedi (d niŋ korunduğu Oğuzca bir sözcük bulunmuyor). Eğer t>y dönüşümünden söz edilecekse bu yeni bir savdır ve ciddi bir savdır çünkü böyle bir dönüşüm de bulunmuyor. Böyle bir dönümüşüŋ bir tane de örŋeği olamaz, istatistiksel veri olması gerekir (1 veri, istatistiğe girmez).
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7850
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4319

Ynt: ayama

İletigönderen Toygun » 04 Eki 2010, 19:23

d >y dönüşümünün olduğunu değil de ayama sözcüğünün d > y dönüşümüne uğramadan bir biçimde o yörede korunduğunu düşünsek?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5204
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1244

Ynt: ayama

İletigönderen Oktay D. » 04 Eki 2010, 21:30

Zaten, d>y dönüşümü tüm Eski Türkçe /d/'leriŋ /y/ olduğunu söyler ama hangi /y/'niŋ /d/'ye gittiğini söylemez. O yüzden bu sözcükteki /y/ sesi ikincil değil de birincil (aslî) olabilir, doğal olarak. Nitekim, Divanü Lugâti't-Türk betiğinde geçtiğine göre, sözcükteki /y/'niŋ ikincil olması çok çok düşük bir olasılık (öyle bir iki geçişe denk geliniyor ve Kaşgarlı onlarıŋ Oğuzcaya ait olduğunu belirtiyor, bunda belirtmemiş, demek ki yüksek olasılıkla /y/ birincil, yani /d/'den gelmiyor).
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7850
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4319

Ynt: ayama

İletigönderen Toygun » 14 Eki 2010, 00:15

ayağ (I)

Lâkap. [ Derleme Sözlüğü c: 1 ]

*Akhisar -Manisa
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5204
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1244

Ynt: ayama

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 19 May 2018, 11:20

Mahlas yerine kullanılabilecek güzellikte bir sözcük!
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 644
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 456

Ynt: ayama

İletigönderen bilimdan » 20 May 2018, 01:36

angı (I) Şan, şöhret, ün, lâkap. (-Balıkesir ve çevresi; Cihangir -İstanbul; -Muğla)
ayma (II) Lâkap. (*Alucra -Giresun)
saya (VII) Takma ad, lakap. (Kayı *Emet -Kütahya)
tırıs Takma ad, lakap. (*Boyabat -Sinop)
kadaş Takma ad, lakap. (Körküler *Yalvaç -Isp.)
kını Bir kimseye takılan takma ad. (Ulu-şiran *Şiran -Gümüşhane)
loruk Takma ad. (*Erciş -Van)

Yalnız bunlardan kını sözcüğüne verilen örneğe bakılırsa Hele ha şu kınıya ne oldu? bu sözcüklerden bazıları takma ad, lakap anlamında olmayabilir. (Azerbaycan Türkçesinde buna benzer manıs sözcüğü kullanılıyor. Hatta bazen bir kişiden değil nesneden bahsederken de kullanıldığı oluyor.) Diğer taraftan kını sözcüğünün Sahaca kini "o" ile benzerliği var gibi görünüyor.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 198
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73


Dön Sözcük Diriltme Önerileri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'