Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

din

İnançsal kavramları özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: din

İletigönderen Bi50likdaha » 17 Eyl 2013, 17:18

Görsel
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1845
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 417

Ynt: din

İletigönderen Oktay D. » 17 Eyl 2013, 17:47

Sayın Hakan Béy,

Söyledikleriñiz Turgay Kürüm, Kâzım Mirşan türünden savlardır, bilimsel olmaktan olabildiğince uzaktır. Hiçbir kısmı kanıtlanamayan ma saygın görülmeyen, ancak aynı anda çürütülmemiş, Nostradik kuram bile siziñ bu söyledikleriñizden daha usa yatkın öngörülerde bulunur.

İlk Türkler hakkında yalñızca aşağıdaki yazılı metinler vardır:
- Hunlar'dan kalma Çin kaynaklarında Çince yazılmış geçen bilgiler (büyük bir bölümü ortaokul kitaplarında olduğu gibi añlatılır, dilbilimsel ayrıntılarını da bulmak zor değildir). Türkçe olarak yalñızca kişi adları bulunur.
- Hunlar'dan kalma 10 sözcüklük bir dize (bkz: Talat Tekin, Hunların Dili)
- Avrupa Hunların'dan kalma Romalılarıñ ve İskandinavlarıñ yazdıkları Latince bilgiler, Türkçe olarak yalñızca kişi adları bulunur.
- Avrupa Hunları hakkında söylentiler (mitoloji).
- Göktürkleriñ atalarınıñ Hun olduğunu söyleyen Orkun yazıtlarındaki birkaç dize.
- Çin kaynaklarında, Göktürklerde ve Uygurlarda geçen söylentiler (Türeyiş söylentisi, Moğol kaynaklı Ergenekon söylentisi, Aşina söylentisi)
- İskitlerden kalma Yunanca ve Fin dillerinde irili ufaklı añlatılar ve mezar taşları. Yalñızca kişi adlarından ibarettir.
- Esik Kurgan'nda 6 sözcüklük tartışmalı bir dize.
- Moğolcadaki érken dönem étkileşimden kalma İlk Türkçe alıntılar.

Bunlarıñ dışında yalñızca dilbilimcileriñ, İlk Türkçeniñ néce bir dil olduğunu kurgulayan çalışmaları dolayısıyla İlk Türkçede olabilecek kökler. Bu bilgiler bize, İlk Türkçe eñ eski sözcükleriñ Milattan önce 5.yy'dan kalma olabileceğini söyler, ki bu da yalñızca kişi adıdır. Oysa dilbilimciler kuramsal olarak (glottostatistics yöntemi ile) Türkçeniñ diğer Altay dillerinden ayrışma tarihini bundan 8700 yıl öncesine götürmektedir.

Bu bilgi kırıntıları éşliğinde, hiç kimse tüm dilleriñ Türkçeye dayandığını söyleyemez. Çünkü yazı Sümerlerde bulunmuş ise, Sümerleriñ gelişkin edebi bir dili olduğunu görürüz. Bu da yazı bulunmadan önce Sümerleriñ biñlerce yıldır dillerini yazmadan konuştukları añlamına gelir. Ayrıca Hititçe, Akadca gibi Sümerlere geç dönemde komşu olmuş diller de bir o kadar yaşlı olmak durumundadır. Kısaca Türkçeden çok daha eski diller vardır (çoğu ölmüş olsa da) ma Türkçeyi yalñızca bugünkü Türk dilleriniñ atası yapar.

Her dili Türkçeye yamamak, özellikle bu deñli az bilgi ile, eñ hafifinden hayal kurmaktır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7850
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4319

Ynt: din

İletigönderen Temirbek » 19 Eyl 2013, 18:27

Bence din karşılığı olaraktöre diyebiliriz. Zatendîn sözü Semitik dillerde "yasa 2. kanun 3. nizam 4. yargı" gibi añlamlara gelir. Bugün İbrancadabet dînu(yargı evi) "mahkeme" demektir örneğin. Bu İbranca sözüñ birebir Arapça deñdaşını yansıtırsak *beyt'ûl dîn olur.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1127

Ynt: din

İletigönderen Oktay D. » 19 Eyl 2013, 23:24

Temirbek yazdı:[size=1em]Bence din karşılığı olaraktöre diyebiliriz. Zatendîn sözü Semitik dillerde "yasa 2. kanun 3. nizam 4. yargı" gibi añlamlara gelir. Bugün İbrancadabet dînu(yargı evi) "mahkeme" demektir örneğin. Bu İbranca sözüñ birebir Arapça deñdaşını yansıtırsak *beyt'ûl dîn olur.[/size]

Bizde böyle bir añlam deñliği istenmeyecek bir kavram boşaltılmasına néden olacaktır. Bu nédenle belki éş añlamda başka bir sözcük bulunmalıdır. Nétekim, töre/türü/törü sözcüğü Türkçede "düzen, düzeni sağlayan kurallar" añlamındadır ma bunuñ Türk boylarınıñ siyâsî düzeniyle ilgisi vardır. Oysa dīn sözcüğü, "Tañrı yasası, şeriât" ile ilgilidir, bireyleriñ iç dünyalarına da hitap éder. İbrancada ya da başka Sami dilinde "yasa" añlamıyla geçmesiniñ nédeni, Ortadou inançlarınıñ doğrudan yasaları bélirlemesidir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7850
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4319

Ynt: din

İletigönderen Bi50likdaha » 20 Eyl 2013, 12:49

Din yerine Töreyi taplamak cidden anlam boşalmasına neden olur ,  iki sözcük için de.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1845
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 417

Ynt: din

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 24 Ağu 2018, 19:36

Eski Türkçe "bütmek" (inanmak) eyleminden yola çıkarak;
Bütüm
Din

Bütümsel
Dini, dinsel


"Bütün" sözcüğü ile karışması olanaksızdır. "Bütün dinler" dersek "bütün bütümler" oluyor ama bence karışmaz. :)
  • 3

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 644
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 456

Ynt: din

İletigönderen ulduzéver » 08 Eyl 2018, 19:46

büt- kökünden sanal ortamda birkaç kişiniñ ortaya attığı bütem sözcüğünü görmüştüm. büt- "bitmek, inanmak" eylemi Ana Türkçede büte- biçiminde olduğundan onuñ -m ekiyle yapılan masdarı da bütem olmuş. Zâten sıfırdan yaparsak büt- eyleminiñ bugünkü biçiminden démeli bit- sözcüğünden yapmalıyız. Ancak Eski sözcüğü diriltirsek bütem biçiminde olur.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 651
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 579

Önceki

Dön İnanç

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'