Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

makale

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: makale

İletigönderen Oktay D. » 24 Oca 2012, 03:04

Bilimde yazılan makâleler için yalñızca "yazı" dénirse pek añlaşılmaz sanıyorum. Tamlama biçiminde bilim yazısı ya da bilimsel yazı ya da bilimlik yazı gibi karşılıklar düşünülebilir.

"yazı"dan dar añlamda, olabildiğince geñiş añlamlı olan "makâle" sözü için né dénir bilemedim/seçemedim. Sanırım eñ güçlü karşılık yazılık olmuş.

Belki de tanıma uygun olarak tümlük yazı, bütünlük yazı ya da yalñızca tümlük, bütünlük dénilebilir. Buna beñzer olarak usuma eğinyazı (yazı bütünlüğünü bir vücut olarak görme sezgisiyle) karşılığı da geldi.

Daha oturaklı bir karşılık bulamadım.
  • 2

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7725
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4080

Ynt: makale

İletigönderen YEB » 31 Oca 2015, 21:33

Peki;
béti- +Iğ > bétiğ > béti = makale
olmaz mı?
  • 0

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 218
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 303

Ynt: makale

İletigönderen M.calli » 31 Oca 2015, 21:42

irdeleme bence güzel çıkış yeri anlam olarak yapılan işi sezdiriyor bence
  • 0

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 530

Ynt: makale

İletigönderen Oktay D. » 31 Oca 2015, 21:58

YEB yazdı:Peki;
béti- +Iğ > bétiğ > béti = makale
olmaz mı?

Yazı dilinde bétig > bétik olmuş durumda, béti ise kimi ağızlardaki hâlidir ve "kitap gibi yazılı şey veya mektup" añlamına gelir. Bir sözcüğe yakın olan bu kadar çok añlamı yüklemek doğru değil bence.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7725
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4080

Ynt: makale

İletigönderen YEB » 31 Oca 2015, 22:04

Oktay D. yazdı:
YEB yazdı:Peki;
béti- +Iğ > bétiğ > béti = makale
olmaz mı?

Yazı dilinde bétig > bétik olmuş durumda, béti ise kimi ağızlardaki hâlidir ve "kitap gibi yazılı şey veya mektup" añlamına gelir. Bir sözcüğe yakın olan bu kadar çok añlamı yüklemek doğru değil bence.


Türk Dil Kurumu söylediğiniz işi "yazı" sözcüğüne yapmış zaten.

Bu arada "beti"nin resim ve heykel sanatlarında varlıkların biçimi. anlamı varmış. :)
  • 0

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 218
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 303

Ynt: makale

İletigönderen Türkeröz » 25 Eyl 2015, 12:12

BSTS / Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü
yazılık anlamı Osm. Makale Fr.Article
Bir gazete veya dergide yahut bir edebiyat eserinde kendinden önce veya sonra gelenle ilgili olmıyarak başlı başına bir bütün meydana getiren yazı.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
yazılık anlamı
Düzlük, ova.
*Taşköprü ve köyleri -Kastamonu
  • 3

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2947
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 521

Ynt: makale

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 01 Eyl 2018, 02:17

Beti zaten "figür" anlamında kullanılıyor diye biliyorum. Arkadaşlarımla birlikte topluca makale yerine "betke" diyoruz. Bence en güzeli o.
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 325
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 244

Ynt: makale

İletigönderen Oktay D. » 01 Eyl 2018, 02:33

Ada gelen +kA veya +gA eki nedir burada? Öyle bir ek, yalñızca bitki ve hayvan adları yapma işlevinde var (bkz.) M. Erdal, Old Turkic Word Formation, Weisbaden ; karga, çekirge, karınca < karınçga, vb.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7725
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4080

Ynt: makale

İletigönderen datadeveb » 01 Eyl 2018, 05:29

öykü: ayrıntılarıyla anlatılan olay

makale: Bilim, fen konularıyla siyasal, ekonomik ve toplumsal konuları açıklayıcı veya yorumlayıcı niteliği olan gazete veya dergi yazısı

söykü sözcüğü gibi bir isim nasıl olur?
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 201
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 116

Ynt: makale

İletigönderen ulduzéver » 01 Eyl 2018, 10:28

yazga öñerisi de vâr bilmem kimden. Ancak güçsüz bir öñeridir bence. Sayın Toygun béy koñuya iyi yaklaşmıştır. irdele- eyleminden türetilirse daha uygun gelir. yakşa belki :
irdelemece
makâle
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 521
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 412

Ynt: makale

İletigönderen Oktay D. » 01 Eyl 2018, 10:32

irdele— eylemi Eski Türkçe irte— eylemine —g eki ardından da +lA— eki getirilerek oluşmuş. Kısacası irde— diye eylem var, onu kullanabiliriz:
irdeme
makale?

irdem
makale?

irdeşi
makale?

irdeniş
makale?
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7725
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4080

Ynt: makale

İletigönderen ulduzéver » 01 Eyl 2018, 10:56

irdem bence güzel. ayrıca yakşa uzun makâleler için irdem, kısa makâleler içinse irdemcik düşünülebilir [böyle bir kavram géreksinilirse]

Yoksa irdemlik de dénilebilir. Örñeğin "bu irdemlikte Eski Türkçe bitki adları irdelenmiş"

Démek istediğim şukim irdem ile irdemlik arasında ince bir ayrımı düşünüyorum. vasiyet ile vasiyetnâme gibi. Örñeğin "vasiyetimi yazıp bir vasiyetnâme yaptım". "irdemimi yazıp bir irdemlik yaptım".
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 521
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 412

Ynt: makale

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 02 Eyl 2018, 17:03

açımlamak
bir konuyu ya da sorunu ele alıp bütün ayrıntılarıyla, en ince noktalarına değin gözden geçirip, irdeleyerek anlatmak.

Açımlam
Makale


Bu sizce nasıl?
  • 3

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 325
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 244

Ynt: makale

İletigönderen datadeveb » 16 Eyl 2018, 07:23

irdelemek sözcüğünü biliyoruz da... irde ne anlama geliyor? Sözlüklerde bir açıklama olmaması da ilginç. ir veya ir- ile ilgili bir şeyde bulmak kolay değil. DLT'de birşeyler var ama irde için bir açıklama bulamadım.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 201
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 116

Ynt: makale

İletigönderen Oktay D. » 16 Eyl 2018, 10:48

Tuncer Gülensoy ile Sevan Nişanyan'ıñ sözlüklerinde açıklamalar bulunuyor. TDK'ya bakıyorsañız, TDK'nıñ sözlükleri kökenleme sözlüğü değildir. Yazışmalık'ta da bu sözcüğü koñuştuğumuz birkaç başlık var. irdele– sözcüğü Eski Türkçede irte—/irde— (izlemek) biçiminde eylem olarak geçer. Aslında bu sözcük izle— ile neredeyse aynı sözcüktür: iz sözcüğü İlk Türkçede *ir iken +dA— (yapmak) eki almış ve irde— olmuş, Eski Türkçede r yanındaki d'ler sertleşir. Bizde irde— eylemine —g alarak irdeg > irde adı oluşmuş.
  • 10

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7725
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4080

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Oktay D. ve 2 konuk

Reputation System ©'