Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

Türk Dili Derneği'niñ etkinliklerini içerir.

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen bensay » 18 May 2020, 00:27

"artı" anlamına gelmiyor zaten "var" anlamına geliyor
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3163
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1835

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen hskizilcik » 18 May 2020, 00:47

bensay yazdı:"artı" anlamına gelmiyor zaten "var" anlamına geliyor


O yüzden var diyebiliriz ama artı diyemeyiz. Artı matematik simgesi, bu tıbbi terim.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Dérnek Üyesi
 
İleti: 212
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 195

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen ulduzéver » 18 May 2020, 01:10

Oktay D. yazdı:Ben bir yérlerde
öñeri bulundu
(sınak test soñucu) pozitif

öñeri bulmadı
(sınak soñucu) negatif

diye öñermiştim ancak yazışmalıkta déğildi sanırım.

Örnekler:
- "Soñ 3 gündür Covid-19 bulundu sayısı yavaşlayarak artıyor."
- "Amcamıñ koronavirüs sınak soñucu bulundu çıktı, yarın sağaltım tedâvî a başlanacakmış."
- "Bu virüs sınakları yapıldığında bulunmadı çıkmasınıñ bélli bir yañılgı oranı var, bu soñuca karşın gérçekte covid-19 algın enfekte ı olabilirsin."

Bulumlu, bulumsuz da olabilir.

Tıp alañındaki sınaklarıñ çoğu olumlu çıkarken olumsuz haber oluyor. Sayrılık sınağım olumlu çıktı dérken tabii üzücü oluyor. Öte yandan bazı sınaklarıñ olumlu çıkması sévindirici oluyor, kadınlarıñ yüklülük sınağı gibi, elbette bu da özel durumlarda farklı olabilir. ;D
Böyle şéyler dili sathîleştirebilir.
Bu yüzden olumluluk olumsuzluk içermeyen sözcükler düşünülmeli. işte Bul- éylemi gibi.
  • 8

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 878
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 850

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen bensay » 18 May 2020, 01:20

bir öğretim üyesi olduğunuz için fazla kasıyorsunuz, artının bir matematik simgesi olduğunu, pozitifin tıbbi terim olduğunu hepimiz biliyoruz, sözcüklerin kapsamını donduramayız, güncel dilde artı "var" anlamında kullanılıyor, bu bir veri, niye yararlanmayalım ki bu veriden, o matematik simgesinin bir de "var" anlamı gelişmiş toplum dilinde, neyse siz bilirsiniz, bundan sonra bir öğretim üyesine laf anlatmaktansa deveyi hendekten atlatırım daha iyi :)
  • -7

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3163
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1835

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen datadeveb » 18 May 2020, 04:23

Artıcıl, artısal, artılı, artıgan
Eksicil, eksisel, eksili, eksigen

Bu türetimlere de göz atabiliriz.
  • 2

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2155
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 900

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 18 May 2020, 06:28

Artıgan değil de Artkan olmamalı mı?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1614
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1009

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen hskizilcik » 18 May 2020, 11:24

bensay yazdı:bir öğretim üyesi olduğunuz için fazla kasıyorsunuz, artının bir matematik simgesi olduğunu, pozitifin tıbbi terim olduğunu hepimiz biliyoruz, sözcüklerin kapsamını donduramayız, güncel dilde artı "var" anlamında kullanılıyor, bu bir veri, niye yararlanmayalım ki bu veriden, o matematik simgesinin bir de "var" anlamı gelişmiş toplum dilinde, neyse siz bilirsiniz, bundan sonra bir öğretim üyesine laf anlatmaktansa deveyi hendekten atlatırım daha iyi :)


Bu fazla kasmak değil. Alanyazında bu konuda fazlaca kavram yanılgısına neden olduğu bilinen bir gerçek. O nednele pozitif ve negatif yerine artı ve eksi olarak kullanmak, emin olun yarardan çok zarar getiriyor.

artık veya artı ile ilgili (artmayı çağrıştırdığından) her türlü türetime ve karşılığa karşıyım. Öğrenciler pozitif ve nagtif elektrik yüklerinin bile bir şeyin kütlesini veya varlığını artırıp azalttığını düşünüyorlar. Bu konuda yapılmış çok sayıda çalışma var. Biz bu yanılgıları yok etmeye çalışırken, yangına körükle gitmenize sessiz kalamam.
  • 1

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 212
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 195

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen Danışman » 18 May 2020, 16:32

öñeri Tanılı
Vaka


1)
öñeri Tanımlı
Pozitive
Matematikteki 'pozitif tanımlı' deyişindeki pozitif tıptakiyle eş anlamlı değilse

öñeri Tanımsız
Negative

öñeri Yanlış tanımlı, tanımlı sanılan
False pozitive

öñeri Yanlış tanımsız, tanımsız sanılan
False negative


"Yanlış yanlıştır, pozitif/negatif ayırmayalım" denirse:
öñeri Yanlış bulgu
False pozitive/negative



Sınaklar güvenilmez. Tanımlı veya tanımsız olması kesin tanı için yetersiz. 
Yanlış bulgular yüzünden tanılı sayısı azalıp ölüm oranı artıyor.
Bu bir yana tanımsız sanılan gerçekte ise tanımlı kişiler korkulacak denli çoksa
bunlardan kimileri delim taşıyıcılara dönüşecektir.

2)
öñeri Belirgili
Pozitive
Belirgi: Beliren, açığa çıkan nen

öñeri Belirgisiz
Negative


Tek bir belirti göstermemesine karşın sınağının sonucu belirgili çıkmış.
  • 0

Danışman
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 69
Katılım: 14 Oca 2015, 23:35
Değerleme: 147

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen Oktay D. » 18 May 2020, 16:53

tanı (teşhis) ile vaka ayrı kavramlar. Şöyle düşünebiliriz: tanı = doğrulanmış vaka.

Her yérde gördüğümüz sayılar ve çizgelerde aslında gérçekten vaka sayısı değil doğrulanmış vaka sayısı yazar, İngilizcesinde confirmed cases dér. Vaka, doktora ulaşan şikâyet veya taleptir, gérçekten koronovirüs olması, sınak test lanması soñrası tanı ile olanaklı olur. Sınağıñ soñucu bulunmadı çıkarsa o vaka doğrulanmamış olur (dikkat: yañlışlanmış olmaz!). Kısaca vaka, tanılı da olabilir tanısız da...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6055

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen bensay » 18 May 2020, 17:27

sözcüklerde kimileyin ek, kök kaynaşması oluşmakta, böyle sözcüklerde anlam ilk gövde anlamından kopmaktadır, artı sözcüğünün bir noktada "var" anlamını edinmiş olması ilk gövde art- ile anlam ilgisinin kopmasının bir göstergesidir, sorun değil, birgün hepimiz ortak toplumsal algının akağında bir biçimde buluşacağız.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3163
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1835

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen hskizilcik » 18 May 2020, 17:58

bensay yazdı:sözcüklerde kimileyin ek, kök kaynaşması oluşmakta, böyle sözcüklerde anlam ilk gövde anlamından kopmaktadır, artı sözcüğünün bir noktada "var" anlamını edinmiş olması ilk gövde art- ile anlam ilgisinin kopmasının bir göstergesidir, sorun değil, birgün hepimiz ortak toplumsal algının akağında bir biçimde buluşacağız.


Ben de artık laf anlamayana laf anlatmayacağım. Kavramlarla, kavram yanılgılarıyla, onlarca yıllardır eğitimle uğraşan birinin alanda gördükleri ve bilgi birikimini bir yana bırakıp, bilgiçlik taslayan biri, devenin hendeği atlamasını geçtim, hendeğe görünce hendeğin hakkında ileri geri konuşmasından beter...

Ama birkaç örnek vermeden de edemeyeceğim:

Bazı ortaokul öğrencilerinin pilin negatif kısmının az, pozitif kısmının çok elektrik akımı oluşturduğunu düşündükleri, öğrencilerin + ve – kutup kavramlarını akım miktarı ile ilişkilendirdikleri saptanmıştır. Bu durum öğrencilerin günlük hayatta farklı anlamda kullandıkları artı ve eksi kelimelerini fen kavramları ile ilişkilendirememelerinden (Bakırcı, Subay, Midyatlı & Ünsal, 2010; Çepni & Keleş, 2006), pozitif ve negatif kavramlarını polarizasyondan ziyade günlük yaşamda karşılaştıkları hali ile pozitif, artı, olumlu, mevcut; negatif, eksi, olumsuz, yok kavramları ile ilişkilendirerek lamba parlaklığında gerçekleşecek değişime yanlış transfer etmelerinden kaynaklanmaktadır.
Kaynak: www.nef.balikesir.edu.tr/~dergi/makalel ... FBE397.pdf

Konuşma Dilinden Kaynaklanan Kavram Yanılgıları:
... Yine (+) ve (-) simgeleri ile temsil edilen “pozitif” ve “negatif” yükler ile zamanla bu simgelerin matematikteki karşılıkları olan “artı” ve “eksi” kelimeleri arasında bir paralellik kurulmuş ve birçok ders kitabında “pozitif yük” yerine “artı yük” ve “negatif yük” yerine “eksi yük” ibaresi yanlış olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Kaynak: http://www.acarindex.com/dosyalar/makal ... 935512.pdf

Konuşma Dilinden Kaynaklanan Kavram Yanılgıları
...Örneğin (+) ve (-) simgeleri ile temsil edilen “pozitif” ve “negatif” yükler ile zamanla bu simgelerin matematikteki karşılıkları olan “artı” ve “eksi” kelimeleri arasında bir paralellik kurulmuş ve bir çok ders kitabında “pozitif yük” yerine “artı yük” ve “negatif yük” yerine “eksi yük” ibaresi yanlış olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Kaynak: http://tez.sdu.edu.tr/Tezler/TF01169.pdf
  • -4

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 212
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 195

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen Danışman » 18 May 2020, 19:11

Bilgiler için sağ olunuz. Doğrusu o bilinen çizelgeye göre bulmaya çalıştım. "Tanı" ile "doğrulanmış vaka" arasında ayrım yoksa, çizelgede veya başka yerlerde de "vaka" derken "doğrulanmış vaka"lardan söz ediyorlarsa "vaka"ya "tanı" denmesinde bir sakınca olmamalı.

Ne var ki "kesin tanı" ve "yanlış tanı" kavramlarını usumda oturtamadım. Şimdi doktor-hekim-otacı, sınağın yanlış sonucu verdiğini bilmeden "size bulaşmış / size bulaşmamış" derse bunlara ne demeliyiz; doktor-hekim-otacı, sınak sonucundan bağımsız, kendi bilgi birikimine göre bir sonuç ortaya atarsa buna ne diyeceğiz? Bir başka deyişle "yanlış doğrulanmış vaka / yanlış doğrulanmamış vaka" gibi bir nen dememiz mi gerekiyor? Ayrıca top ne zaman patlıyor? :-X

Oktay D. yazdı:tanı (teşhis) ile vaka ayrı kavramlar. Şöyle düşünebiliriz: tanı = doğrulanmış vaka.

Her yérde gördüğümüz sayılar ve çizgelerde aslında gérçekten vaka sayısı değil doğrulanmış vaka sayısı yazar, İngilizcesinde confirmed cases dér. Vaka, doktora ulaşan şikâyet veya taleptir, gérçekten koronovirüs olması, sınak test lanması soñrası tanı ile olanaklı olur. Sınağıñ soñucu bulunmadı çıkarsa o vaka doğrulanmamış olur (dikkat: yañlışlanmış olmaz!). Kısaca vaka, tanılı da olabilir tanısız da...
  • 0

Danışman
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 69
Katılım: 14 Oca 2015, 23:35
Değerleme: 147

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen Oktay D. » 18 May 2020, 23:05

Şöyle düşünüñ: bir hasta geldi ve bélirtiler gösteriyor. Bu vakadır. Ancak yalñızca buna bakarak tanı koyamaz doktorlar, olsa olsa öñ tanı veya kuşku koyabilir. Ardından doğrulaması için o hastalığa göre sınak yapması gérekir ki anca o zaman vakayı doğrulamış ve böylece tanıyı koymuş olur. Eğer sınaklardan bir şey çıkmazsa ("bulunmadı" çıkarsa) ancak bélirtiler yine de sürüyorsa bu durumda vaka çözümlenmemiş olarak kalır, ta ki sınaklarda néden görülmediği añlaşılana dék (démeli, tıpta yéñi bir şeyiñ bulunması veya o hastanedeki sınaklardaki bir sorunuñ añlaşılması veya başka bir hastalığıñ bélirtileriyle karıştırılması, ...).

Her salgın için "doğrulama" tanımı değişiklik gösterir elbette, hatta salgın hakkında yéñi bilgiler ortaya çıktıkça bu yöntemler gelişir ve bu yüzden tanım da değişir. Bugünkü covid-19 salgını için doğrulanmış vaka tanımı, covid-19 kuşkusuyla gelen hastanıñ laboratuvarda nükleik asit çoğaltımı sınağı yaptırması durumunda soñucuñ bulundu çıkmasıdır. Böyle bir durumda doktor tanıyı "SARS-CoV-2 virüsü algınlığı" olarak koyar. Géñel olarak bir uzman doktoruñ tanı koyması onlara vérilmiş bir yétkidir. Uzman olmayan doktorlar ise öñ tanı koyabilirler.

Doktorlar yañlış tanı da koyabilir, işte bunuñ ortaya çıkmasını sağlayan yöntemler yañlışlama adını alıyor. Yañlışlama her zaman doğrulamadan daha kesindir. O yüzden de yöntemleri geliştiren şey yañlışlama olurken, günü kurtaran şey ise doğrulama oluyor. Doğrulanmış vakalarıñ yañılma payları, yapılan sınağıñ yañlış bulunduları (false positive) olasılığı kadar olur ve tüm sınaklarda böyle bir yañılma oranı vardır (ard arda sınak yaptırdıkça olasılığı aşırı azalır).

Türkiyede doğrulanmış vakaya kısaltarak vaka démeleri bence öñemsemezlik ve özensizlik. Yabancı kaynaklarda hiç böyle bir kısaltma görmedim. Sık dolaşan çizgelerde gösterilmiyor ama (doğrulanmış olmayan) vaka sayıları da tutuluyor. Bu sayı hastane sığa kapasite sıyla ilgili çok öñemli bilgiler vériyor. Örneğin İtalya'da ilk zamanlardaa vaka sayısı durduğu hâlde doğrulanmış vaka sayısı katlanarak artmaya deva édiyordu. Néden? Çünkü hastaneler artık dolup taştı ve kuşkuyla gelen yurttaşlara sağlık hizmeti véremez oldu ve "vaka" bile oluşamadı (hatta vaka olamadan ölenler oldu).
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6055

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen Danışman » 19 May 2020, 03:36

Daha açıklayıcı bilgiler verdiğiniz yeniden sağ olunuz. Açıkçası işleyişe de uzağım. Anladığıma göre işleyiş özetle şöyle:

  • Belirti gösterip yazılan kaydolan, doktorla görüşebilen lar "vaka" olur
  • Yazılan belirtililer için "ön tanı" konabilir
  • Bu kişiler sınanıp hastalık bulunursa "doğrulanmış vaka" olur
  • Bu kişiler sınanıp hastalık bulunmazsa "çözümlenmemiş vaka" olur
  • "Doğrulanmış vaka"ya "tanı" konur
  • "Doğrulanmış vaka"ya (sınak yanılgısı nedeniyle) yanlış tanı konmuşsa "yanlışlama" denir ve "yanlış bulundu" sayısına eklenir
  • Belirti gösterip yazılamayanlara ise geçmiş olsun/bağışlanma dilenir
Oktay D. yazdı:Şöyle düşünüñ: bir hasta geldi ve bélirtiler gösteriyor. Bu vakadır. Ancak yalñızca buna bakarak tanı koyamaz doktorlar, olsa olsa öñ tanı veya kuşku koyabilir. Ardından doğrulaması için o hastalığa göre sınak yapması gérekir ki anca o zaman vakayı doğrulamış ve böylece tanıyı koymuş olur. Eğer sınaklardan bir şey çıkmazsa ("bulunmadı" çıkarsa) ancak bélirtiler yine de sürüyorsa bu durumda vaka çözümlenmemiş olarak kalır, ta ki sınaklarda néden görülmediği añlaşılana dék (démeli, tıpta yéñi bir şeyiñ bulunması veya o hastanedeki sınaklardaki bir sorunuñ añlaşılması veya başka bir hastalığıñ bélirtileriyle karıştırılması, ...).

Her salgın için "doğrulama" tanımı değişiklik gösterir elbette, hatta salgın hakkında yéñi bilgiler ortaya çıktıkça bu yöntemler gelişir ve bu yüzden tanım da değişir. Bugünkü covid-19 salgını için doğrulanmış vaka tanımı, covid-19 kuşkusuyla gelen hastanıñ laboratuvarda nükleik asit çoğaltımı sınağı yaptırması durumunda soñucuñ bulundu çıkmasıdır. Böyle bir durumda doktor tanıyı "SARS-CoV-2 virüsü algınlığı" olarak koyar. Géñel olarak bir uzman doktoruñ tanı koyması onlara vérilmiş bir yétkidir. Uzman olmayan doktorlar ise öñ tanı koyabilirler.

Doktorlar yañlış tanı da koyabilir, işte bunuñ ortaya çıkmasını sağlayan yöntemler yañlışlama adını alıyor. Yañlışlama her zaman doğrulamadan daha kesindir. O yüzden de yöntemleri geliştiren şey yañlışlama olurken, günü kurtaran şey ise doğrulama oluyor. Doğrulanmış vakalarıñ yañılma payları, yapılan sınağıñ yañlış bulunduları (false positive) olasılığı kadar olur ve tüm sınaklarda böyle bir yañılma oranı vardır (ard arda sınak yaptırdıkça olasılığı aşırı azalır).

Türkiyede doğrulanmış vakaya kısaltarak vaka démeleri bence öñemsemezlik ve özensizlik. Yabancı kaynaklarda hiç böyle bir kısaltma görmedim. Sık dolaşan çizgelerde gösterilmiyor ama (doğrulanmış olmayan) vaka sayıları da tutuluyor. Bu sayı hastane sığa kapasite sıyla ilgili çok öñemli bilgiler vériyor. Örneğin İtalya'da ilk zamanlardaa vaka sayısı durduğu hâlde doğrulanmış vaka sayısı katlanarak artmaya deva édiyordu. Néden? Çünkü hastaneler artık dolup taştı ve kuşkuyla gelen yurttaşlara sağlık hizmeti véremez oldu ve "vaka" bile oluşamadı (hatta vaka olamadan ölenler oldu).
  • 5

Danışman
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 69
Katılım: 14 Oca 2015, 23:35
Değerleme: 147

Ynt: Türk Dili Derneği Sanal Toplantıları - 4 [10.05.2020]

İletigönderen Gökbey » 19 May 2020, 12:34

Dört toplantımızıñ soñunda vardığımız ortak bildiri metni 19 Mayıs'ıñ 101. yıl dönümünde Türk diline uğurlu olması dileğiyle derneğimiziñ yérliğinden yayınlanmıştır:

http://turkdilidernegi.org.tr/gundemdek ... i-uzerine/
  • 0

Ekler
Korona---Infografik.jpg
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1780
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 520

ÖncekiSoñraki

Dön Türk Dili Derneği

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 0 konuk

Reputation System ©'