Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Sözgelimi

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

Sözgelimi

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 14 Şub 2019, 15:28

Bu sözcüğe neden "örnek" anlamı yüklenmiş hâlâ anlamıyorum. Bence bu sözcük "her neyse, demek istediğim..." anlamına gelmeli. Örneğin bir şeyi ayrıntıları ile anlattıktan sonra hep "neyse toparlayayım" deyip bir özet geçeriz. İşte oradaki "neyse toparlayayım" yerine "sözgelimi" denilebilmeli.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1129
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 686

Ynt: Sözgelimi

İletigönderen datadeveb » 14 Şub 2019, 16:03

TDK'da

söz gelişi
edat
edat Bir düşünceyi açıklamak için örnek gösterileceğinde o örneğe giriş olarak söylenen bir söz, söz gelimi, söz misali, temsil, söz temsili, örneğin, mesela, bilfarz
"Söz gelişi dün sırtında torbasıyla eskicilik yapan biri, bugün özel arabasıyla tiyatroya geliyor." - N. Cumalı
  • 0

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulühü
Allahü Teâlâ'ya çok tövbe ediniz. İnşallah tövbelerimiz kabul olur.
Tövbe estağfirullah bilip bilmeden işlediğim tüm günahlar için.
Kuran-ı Kerim bol bol okuyalım, uyalım inşallah.
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1351
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 212

Ynt: Sözgelimi

İletigönderen Oktay D. » 14 Şub 2019, 23:11

TürkçeSözlük78 yazdı:Örneğin bir şeyi ayrıntıları ile anlattıktan sonra hep "neyse toparlayayım" deyip bir özet geçeriz.

Bence "toparlama" añlamını hiç çağrıştırmıyor. Söz gelimi, çok açık bir biçimde "atıyorum", "sözüñ gelişine söylüyorum", "rastgele bir örnek véreyim" gibi bir sezgidedir.

Siziñ dédiğiñizi
sözüñ özü
özetle

karşılıyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8111
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4810

Ynt: Sözgelimi

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 15 Şub 2019, 16:12

"Anlatmışım, anlatmışım, anlatmışım... söz gelmiş (sözgelimi) ve burada kilitlenmiş. Yâni özeti bu."

Ben sözgelimi sözcüğünden "yâni" anlamı bile çıkartıyorum. Bence bu sözcük örneğin demek değil.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1129
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 686

Ynt: Sözgelimi

İletigönderen Oktay D. » 15 Şub 2019, 22:27

söz gelmiş ile söz gelimi'ni neden éşitlediğiñizi añlayamadım. gelim (bir kezlik gelmek eylemi) sözcüğünüñ añlamı, siziñ dédiğiñizle örtüşmüyor eñ başta.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8111
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4810

Ynt: Sözgelimi

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 16 Şub 2019, 00:52

Belki de birleşik yazıldığından burada bir "sözgelmek" sözcüğünün varlığını seziyorumdur. Sözgelmekten sözgelim olmuş gibi görünüyor bana göre. Bu yüzden de bu sözcük sözün geldiği son noktayı yâni sözgelimini, neticeyi, özeti gösteriyor.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1129
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 686

Ynt: Sözgelimi

İletigönderen Oktay D. » 16 Şub 2019, 02:35

söz gelimi veya söz gelişi bitişik yazılmıyor. sözüñ gelimi ile aynı şekilde bir tamlamadır. Futbolda da topuñ gelişine vurmak déniyor örneğin. Ortada gelişi güzel bir durum söz koñusu (evet, özgönderme var).

Buradaki gelim veya geliş sözcükleri işiñ soñucunu déğil, eylemiñ kendisini veya yapılış tarzını añlattığı için "özet" bétimleyemez.
söz gelimi = bir kezlik herhangi bir sözüñ gelmesi
söz gelişi = herhangi bir tarzda bir sözüñ gelmesi
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8111
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4810

Ynt: Sözgelimi

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 16 Şub 2019, 13:20

Sözcüğü birleşik yazanları çok görmüştüm ancak dediğiniz gibi (TDK'de de) sözcük birleşik yazılıyormuş. Ancak usumu karman çorman eden son bir yer daha var. "Gelim" sözcüğü neden bir kezlik oluşu gösteriyor? Bu -Im eki hep bir kezlik bir olayı mı gösterir?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1129
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 686

Ynt: Sözgelimi

İletigönderen Oktay D. » 16 Şub 2019, 21:11

Evet -m eki özünde bir kézlik eylem ekidir.

taşım (bir taşım su kaynatmak)
dilim
boğum
ölüm
dönüm
çalım
Bu örnekleriñ tümünde eylemiñ bir kézlik olması söz koñusu. Dil Dévrimi soñrası kimi sözcüklerde buna dikkat édilmemiş ne yazık ki: bilim, solunum, bakışım, yazılım, donanım, ...
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8111
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4810


Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'