Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

-kI- eki var mıdır/oluşturulabilir mi?

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

-kI- eki var mıdır/oluşturulabilir mi?

İletigönderen bensay » 13 Oca 2019, 04:27

TDK GTS'de yer alan yeni sözcükler olan "etkimek, tepkimek" eylemleri bir yana, eylemden eylem türeten -kI- eki var olabileceğine yönelik yine TDK GTS'de yer alan "salkımak" ile TDK TTAS'de yer alan "kaykımak" eylemleri bulunmaktadır. Bu sözcüklerin oluşumu eylemlerden ad soylu sözcükler türeten -(I)k yalın ekiyle oluşmuş ad soylu sözcüğe ad soylu sözcüklerden eylem türeten -I- yalın ekinin ulanması sonucu gerçekleşmiş olabilir mi (sal- >salık, salıkı- >salkı-; kay- >kayık, kayıkı- >kaykı-)?

salkımak
(nsz) Gevşeyip sarkmak, pörsümek.

Güncel Türkçe Sözlük

kaykımak
Doğrulup kalkmak.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü


bu sözcüklerin oluşumu başkaysa bile yukarıda belirttiğim gibi bir bileşik ek kurgulanamaz mı?
  • 1

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2780
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1348

Ynt: -kI- eki var mıdır/oluşturulabilir mi?

İletigönderen cingelek » 13 Oca 2019, 07:38

Salkı- büyük ihtimalle sark-, kaykı ise kalk- fiillerinin ses değişimine uğramış şeklidir.
Sararmak/saralmak, karartı/karaltı, sarkık/salkık gibi örneklerde r > l değişiminin (veya r ~ l ?) olduğu zaten görülüyor.

Kaykımak, kaykılmak ile aynı kökenden de olabilir:
KAYKILMAK geçişsiz f. (< kay-ı-k-ı-l-mak) [Kayık-mak Eski Türkiye Türkçesi’nde “sapmak, inhiraf etmek” anlamına gelir] Bir yana doğru yatar gibi yaslanmak, eğilmek. (Kubbealtı)
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 354
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 341

Ynt: -kI- eki var mıdır/oluşturulabilir mi?

İletigönderen bensay » 13 Oca 2019, 12:29

evet, ilk kökte eylemlerden pekiştirilmiş azı dönüşken eylemler türeten -(I)k- ekli eylem tabanlarına dayalı gözüküyor bu sözcükler, bu durumda bu eylemler bir de eylemden eylem türeten -I- eki almış olmalıdırlar ki salk-/sark- >salkı-/sarkı- gibi.

benim bu konuda ayrıca bilsendiğim merak ettiğim -Ik eki almış ad soylu sözcüklere ad soylu sözcüklerden eylem türeten -I- ekini uladığımızda ortaya çıkacak -kI- bileşik ekinin işlevinin ne olabileceği (gel- >gelik, geliki- >gelki-)? biçimsel olabilirlik var, ancak işlevsel, anlamsal açıdan saçmalıklar yumağı mı olur?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2780
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1348

Ynt: -kI- eki var mıdır/oluşturulabilir mi?

İletigönderen bensay » 13 Oca 2019, 16:11

bir dakika, salkı-, kaykı- eylemlerinde gerçekte -Ik- ile -I- ekleri kaynaklı eylemden eylem türeten bir -kI- bileşik eki oluşmuş olmuyor mu?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2780
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1348

Ynt: -kI- eki var mıdır/oluşturulabilir mi?

İletigönderen bensay » 14 Oca 2019, 00:12

T. Gülensoy “salkı-” sözcüğü özdeğinde maddesinde <sal- ‘bırakmak’+-kı-” açıklamasını yapmış. ara oluşumlara girmeksizin bir bileşik ek olarak doğrudan -kI- olarak belirtmiş eki
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2780
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1348


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 0 konuk

Reputation System ©'