Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Türkçedeki ses düşmelerinden örnekleme

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Türkçedeki ses düşmelerinden örnekleme

İletigönderen tomdaş » 09 Eki 2018, 18:14

Di'mi? < Değil mi? örneğinden değil sözünün di şeklini alıp türetimlerde kullanabiliriz.
Bazı Türk lehçelerinde -sız eki yerine yok sözcüğü kullanılıyor işi yok adam = işsiz adam gibi. Bunun gibi ... değil manasında ... di şeklinde türetimler yapılabilir. (mevcut "var" gayri mevcut "var di" ?)

Ş'apmak ve n'apmak örneklerinden yap- fiilinin ap- şeklini alıp kullanabiliriz.
...-apan ek gibi de kullanılabilir.

Sadece fikir olarak yazdım. Bana Türkçe açısından çok uygun gelmiyor ama bazı hâllerde belki kullanılabilir.
  • 0

tomdaş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 72
Katılım: 29 Tem 2018, 01:14
Değerleme: 31

Ynt: Türkçedeki ses düşmelerinden örnekleme

İletigönderen Oktay D. » 10 Eki 2018, 19:32

değil > di biçiminde bir ses dönüşümü gérçekleşmiş görünmüyor. Onuñ yérine DLT'de geçen Oğuzca deg (değil, yok) (büyük olasılıkla tegül/değil sözcüğünüñ kökü) sözcüğünden gelmiş diye bir görüş var.

Elbette bu bilgi, söz éttiğiñiz öñeriyi değiştirmiyor, yalñızca kaynağıñ biçimini ve başka bir ses dönüşümünüñ bulunduğunu gösteriyor.

Bu arada ş'apmak, n'apmak gibi ses dönüşümleri şey ve ne sözcüklerinden dolayı ve onlarıñ komşuluğunda oluyor. Daha doğrusu, -y- sesi iki ünlü arasında yitmiş oluyor. Bu durumda yap- eylemindeki y'niñ iki ünlü arasında değilken düşmesini bekleyemeyiz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7905
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4443

Ynt: Türkçedeki ses düşmelerinden örnekleme

İletigönderen ulduzéver » 11 Eki 2018, 13:09

Bence sıfatsı adları olumsuzlaştırmak için deg sözcüğünden değ/dağ diye ses uyumuna uyan bir ek uydurabiliriz.
Vârdağ "gayr-i mevcût"
Düzdeğ "düz olmayan"
Güzeldeğ "güzel olmayan"
Tindeğsel "gayr-i rûhî"
Vb...
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 666
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 626

Ynt: Türkçedeki ses düşmelerinden örnekleme

İletigönderen Oktay D. » 13 Eki 2018, 12:23

deg sözcüğü sıfat olduğundan tıpkı pekiştirme sıfatı gibi öñe gelmeli bence. Bu yüzden de ünlü uyumuna girmeyecektir. Ayrıca vurguyu kendine almalı (eñ güzel dérkenki vurgu örüntüsü):
değ var
değ düz
değ güzel
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7905
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4443

Ynt: Türkçedeki ses düşmelerinden örnekleme

İletigönderen ulduzéver » 13 Eki 2018, 14:11

Söz koñusu añlamda imek eylemini de ekleştirebiliriz bence. Ekleşebilecek bir néñ arıyordum bu koñuda kim vurgu da ekiñ soñunda olsun :)
Vârımaz
Düzümez
Güzelimez
Yéñiymez
Yakşıymaz

deg sözcüğünü değ...değ... olarak ne...ne... yérine kullanıyorum.
- "bu sözcük değ Türkçedir değ Arapça değ de Farsça".

Başlık koñusunu saptırdıysam géçiriñiz.
  • 3

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 666
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 626


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

Reputation System ©'