Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Sözük

Henüz hiçbir sözcükle karşılanmamış, karşılığı başka dillerde veya Türkçede olmayan kavramlar için karşılık bulduğumuz bölüm

Ynt: Sözük

İletigönderen datadeveb » 10 Oca 2019, 10:36

İzletinin 33:00 süresi dolaylarında "sözük" kullanımı geçiyor.

Besmelenin Türkçe olarak anlatılması örneğinde şöyle.

Bayat atı birle sözük başladım. Törütken, iditken, keçürgen idim.

İzleyin youtube.com
  • 0

Bekleniyorsunuz! Ortak Türkçe Sözlük Birinci Çalıştayı - Türkçesi Varken

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulühü
Üyelik görseli
datadeveb
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1278
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 212

Ynt: Sözük

İletigönderen datadeveb » 10 Oca 2019, 14:43

Bayat adı birle sözük başladım.

bayat = taze olmayan karşıtı

Bayat sözcüğünü irdelemek gerekirse buradaki kullanımdan dolayı ekmek bayatlaması gibi bir anlam anlamıyorum. Önce şimdi sonra Her şeyden önce var olan, her şeyin olduğu anda olan her şeyden sonrada olan, eniti/zamanı kuşatan?, enitte/zamana bağlı olmayan? gibi bi anlam zamandan münezzehlik kavramı sanırım anlamı anlıyorum. Daha çok birazdan söyleyeceği adları birleyip başlayacağını söylüyor sözün toplamında. Burada da daha konunun başında sözük: söze uğramış olan gibi anlam anladığımı söylemiştim.

Törütken, iditken, keçürgen idim. < bu kısımı toparlayıp sözük ediyor ve başladım/başlarım diyor.

İlk anlamalarım olduğu için ne kadar yerinde açıklayabildim bilmiyorum. Daha çok örnek olsa belirginleşir. Siz benim gibi görebildiniz mi? Ya da izleti de söylediği gibi mi ele alıyorsunuz. O uyarlamada biraz kopuyorum. Çünkü söze bakınca düz kurulmamış. Ordan oraya bağlanmış gibi. Sizce?




[ Hızır Paşa, Müntehab-ı Şifa, <1400]
bayad olmadın tuzıla yağıla semüz etile bişüreler
[ Deşişî Mehmed Ef., Et-Tuhfetu's-Seniyye, 1580]
bayat [Fa.]: ... Arabīde gecelemiş nesne maˁnāsına. Bu lafẓ Türkīde daχı şāyiˁ ve müstaˁmeldür, üzerinden gece geçmiş demekdür.
[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
bayat: Bayrı dahi derler. Türkîde kadim manasına, taze zıddı. (...) bayak: Bayat manasına.
~? Ar bāˀit بائت [#byt fāˁil fa.] geceden kalmış < Ar bāta بَاتَ geceledi

→ beyit

Not: "Allah'ın bir adı, Kadīm başlangıcı geçmişin derinliklerinde bulunan, pek çok eskiye uzanan, öncesiz. " anlamında kullanılan ETü bayat sözcüğü ile ilişkisi muğlaktır. Vefik Paşa'nın Türkçe bayak, bayağı sözcüklerine bağlama önerisi ihtiyatla değerlendirilmelidir. • Kutaḏġu Bilig'de bayat yaklaşık 300 kez "Allah" anlamında kullanılır. Buna karşılık aynı tarihlerde Kaşgarî sözcüğü "Argu lehçesinde tanrının bir adı" olarak tanımlar.

Benzer sözcükler: bayatlamak




topuk sözcüğü sözük sözcüğünün ad olarak bulunabileceğine bir kanıt olabilir mi?
  • 0

Bekleniyorsunuz! Ortak Türkçe Sözlük Birinci Çalıştayı - Türkçesi Varken

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulühü
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1278
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 212

Ynt: Sözük

İletigönderen datadeveb » 10 Oca 2019, 19:40

Konuyu anıklaştırmak ussal açıdan belirginleştirmek, netleştirmek için yararı dokunur umuduyla bir yazı paylaşıyorum. Son iki iletiyle ilgili açıklamalar bulabilirsiniz.
http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK% ... zerine.pdf
  • 0

Bekleniyorsunuz! Ortak Türkçe Sözlük Birinci Çalıştayı - Türkçesi Varken

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulühü
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1278
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 212

Önceki

Dön Yeñi Kavramlar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'