Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Model

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Model

İletigönderen bensay » 11 Kas 2008, 11:00

Bu sözcük Sinanoğlu FKT sözlüğünde "model" karşılığı olarak yer alıyor.

Taslam: Model
  • 0

En soñ bensay tarafından 22 Tem 2010, 23:35 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2811
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1365

Ynt: TASLAM

İletigönderen Baturalptürk » 11 Kas 2008, 16:16

Bana göre çok yerinde.
Taslam=model
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 65

Ynt: Model

İletigönderen Toygun » 11 Ara 2011, 00:54

Buradakipçik denilmiş.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5265
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1275

Ynt: Model

İletigönderen fankibiber » 11 Ara 2011, 01:20

Toygun yazdı:Buradakipçik denilmiş.


Büyük olasılıkla mod: kip karşılığından yola çıkılmış, ancak model sözcüğü için aynı mantık uygulanamaz gibime geliyor. Mod ile söz ettiğimiz model ayrımlı neñler.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: Model

İletigönderen Oktay D. » 12 Ara 2011, 00:33

mod, moda, model, ... bunlarıŋ tümü giysi aŋlamlı sözcüklerdir özlerinde. "kip" sözcüğü de kalıp/giysi demek, ki- (giymek) kökünden.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8158
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4935

Ynt: Model

İletigönderen Temirbek » 12 Ara 2011, 20:56

Oktay D. yazdı:mod, moda, model, ... bunlarıŋ tümü giysi aŋlamlı sözcüklerdir özlerinde. "kip" sözcüğü de kalıp/giysi demek, ki- (giymek) kökünden.


Güzel. Ancak gerek giy- fiili gerekse gibi sözü g- ile olduğundan kip yerine *gip desek daha yakışık olur bence.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1132

Ynt: Model

İletigönderen Oktay D. » 13 Ara 2011, 00:34

Temirbek yazdı:
Oktay D. yazdı:mod, moda, model, ... bunlarıŋ tümü giysi aŋlamlı sözcüklerdir özlerinde. "kip" sözcüğü de kalıp/giysi demek, ki- (giymek) kökünden.


Güzel. Ancak gerek giy- fiili gerekse gibi sözü g- ile olduğundan kip yerine *gip desek daha yakışık olur bence.

Ancak ağızlarda da kip diye geçer, olasılıkla /p/ etkisiyle önses pek (sert) kalmıştır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8158
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4935

Ynt: Model

İletigönderen Bengitaşlarındili » 13 Ara 2011, 00:37

Oktay D. yazdı:
Temirbek yazdı:
Oktay D. yazdı:mod, moda, model, ... bunlarıŋ tümü giysi aŋlamlı sözcüklerdir özlerinde. "kip" sözcüğü de kalıp/giysi demek, ki- (giymek) kökünden.


Güzel. Ancak gerek giy- fiili gerekse gibi sözü g- ile olduğundan kip yerine *gip desek daha yakışık olur bence.

Ancak ağızlarda da kip diye geçer, olasılıkla /p/ etkisiyle önses pek (sert) kalmıştır.
Kip çok güzel bir söz, araştırsam da model için Türkçe bir söze ulaşamadım, model için elbet bir söz üreteceğiz, ama bu ille de kip olmak zorundamı?
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Model

İletigönderen Temirbek » 13 Ara 2011, 17:48

Oktay D. yazdı:
Temirbek yazdı:
Oktay D. yazdı:mod, moda, model, ... bunlarıŋ tümü giysi aŋlamlı sözcüklerdir özlerinde. "kip" sözcüğü de kalıp/giysi demek, ki- (giymek) kökünden.


Güzel. Ancak gerek giy- fiili gerekse gibi sözü g- ile olduğundan kip yerine *gip desek daha yakışık olur bence.

Ancak ağızlarda da kip diye geçer, olasılıkla /p/ etkisiyle önses pek (sert) kalmıştır.


Doğru, soñses sert olunca kendisi gibi sert olan ilksesi korur, bu nedenle kip olarak kullanılmasında sakınca yoktur.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1132

Model

İletigönderen birtancazin » 23 Tem 2017, 22:35

model Fr. modèle
a. 1. Resim, heykel vb. yapılırken baka baka benzetilmeye çalışılan nesne veya kimse, örnek.
GÖZENGİ


2. Bir özelliği olan nesne veya kişi: Sadakat modeli.
İMRENCE


3. Biçim: Bu elbisenin modelini beğenmedim.
TERKİL


4. Giysi örneklerini içinde toplayan dergi: Bu biçimi modelden aldık.
GİYİM DERGİSİ



5. Otomobil vb.nde tip: “Eski mi eski, otuz dokuz model bir taksisi vardı.” -N. Cumalı.
ÖNCEK, ÜREZ



6. Benzer: Bu çocuk babasının küçük bir modeli
BENZER, YÜLEM



. 7. Örnek olmaya değer kimse veya şey, örnek, paradigma.
ÖRNEK, İMREK, ÖZENİLGEN



8. Manken: “Paris'in en son, en pahalı modelleri gibi giyinmişler.” -R. H. Karay.
KILIKLANICI




9. Tasarlanan ürünün tanıtım veya deneme amacıyla üretilen ilk örneği, prototip.
İLKTÜR, İLKBİÇİM, İLKSEL


BSTS / Bilgisayar Terimleri Karşılıklar Kılavuzu
model İng. pattern
1.Semboller veya şekillerin tasarlanması. 2.Bir nesnenin yapıldığı kalıp
KİPÇE, İMENEK


BSTS / Kimya Terimleri Sözlüğü (II) 2007
model İng. model
F formülü I yorumu altında doğru ise I yorumu F formülü için bir modeldir, formülün modeli.
BELİRTEM



BSTS / Matematik Terimleri Sözlüğü 2000
model İng. model
İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkiyi cebirsel terimlerle ifade eden bir matematiksel yapı.
BELİRTEM
  • 3

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 265

Ynt: Model

İletigönderen Ahmet R. » 04 Mar 2019, 00:05

Bazen de "Model" sözcüğünü "bir nesnenin veya sistemin herhangi bir boyuttaki daha basit bir temsili" için de kullanıyoruz. Acaba bu anlamdaki kullanımı için ne desek?
  • 0

Üyelik görseli
Ahmet R.
Ahmet Renklioğlu
İlgili
İlgili
 
İleti: 8
Katılım: 07 Oca 2018, 02:14
Konum: İstanbul
Değerleme: 11

Ynt: Model

İletigönderen Ahmet R. » 04 Mar 2019, 17:48

Birkaç beyin fırtınasından sonra matematikteki model sözcüğünün mühendislikte de aynı anlamda kullanıldığını farkettim. Birbiriyle ilişkisi olan değişkenlere sahip yapıya model diyoruz.

Matematik Terimler Sözlüğü'nde model yerine geçen belirtem sözcüğü kurallı türetilmemiş. Bu konu üzerinde tartışalım derim.

Nişanyan'da "belirti" sözcüğünü Arapça'daki anlam benzerliklerini kullanarak "iz ve işaretlerden anlama, bilme" olarak bağdaştırmış. Belirtim de matematiksel işaretlerden oluşan ve anlaşılması gereken nen olabilir.

Belirtim
Model
  • 0

Üyelik görseli
Ahmet R.
Ahmet Renklioğlu
İlgili
İlgili
 
İleti: 8
Katılım: 07 Oca 2018, 02:14
Konum: İstanbul
Değerleme: 11

Ynt: Model

İletigönderen Oktay D. » 04 Mar 2019, 20:33

Evet, bélirtem doğru bir türetim déğil: bélirt- eylemine -m eki geldiğinde bélirtim olur, araya e gelecek biçimde böyle bir ek yok.

Bence bélirt- (ifade étmek, işâret étmek, iz olmasını sağlamak) eylemi dolaylı da olsa model sözcüğünü çağrıştırsa da tek seferlik eylemler yapan -m eki burada model kavramını çağrıştırmaktan iyice uzaklaştırıyor, dahası model kavramı tek seferlik bir eylem sezgisine sahip déğil. bélirt- eylemine dönecek olursak da, bu eylemiñ çağrışımı kökenlemesine baktığımızda çok mantıklı gelse bile bütün olarak bakıldığında dolaylı kalıyor.

Model, soyut nesnelere somut birer añlam yüklemek olarak düşünülebilir.

Örneğin aritmetikte, soyut olan sayı kavramını elmalar ile modelleyebiliriz. Geometride, soyut olan doğru kavramını kağıtta çizilen çizgiler ile modelleyebiliriz. Soyut olan çemberi -atıyorum- 8000 kenarlı çokgéñ olarak modelleyebiliriz.

Mısırlılar π sayısını 22/7 olarak modellemiş, Sümerler sekizgeniñ yarı çevresi olarak model almış, bugün ise 4tan-1(1) değeriniñ seri açılımınıñ soñlu sayıdaki terimiyle modelliyoruz.

GÜnlük bir örnek olarak, araba modeli, bir markanıñ soyut olarak düşünmüş olduğu "araba" kavramınıñ añlam kazanmış bir tasarımını bélirtiyor. Yoksa araba dédiğimiz, soyut tanım olarak tekerlekli motorlu kişi taşıyan bir nesne.

Batı dillerinde bu kavramı giysi ile düşünmüşler. Giysilerde örnek añlamına gelen model sözcüğünü yéğlemişler, o da Latince modulus (ölçü) sözcüğünden geliyor.

Daha düzgün söylemek gérekirse model kavramı, dizge sistem veya kuram teori içerisindeki dizimler (öñermeler veya deñklemler) üzerinden ele alınmış añlamlar (seçilmiş parametreler veya özel çözümler) olarak tanımlanabilir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8158
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4935

Ynt: Model

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 04 Mar 2019, 22:36

Anlam genişletmesini kullanarak model yerine YORDAM diyordum. Oysa ne denli çok sözcüğümüz varmış!
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1187
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 707


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 6 konuk

Reputation System ©'