Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

sanat

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 10 Kas 2018, 21:10

Dörüt sözcüğünün kökü tam olarak ne oluyor bu arada?
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen kuluduk » 11 Kas 2018, 02:10

EP ’iloj, udda, yoʻl’. Qadimgi turkiy tilda 'udda', ’iloj’ maʼnosini ang-latgan bu ot asli eb tarzida talaffuz qilingan; keyin-chalik b undoshi p undoshiga almashgan (ЭСТЯ, I, 286): eb > ep. Oʻzbek tilida bu soʻz ev shaklida qam ishlatiladi, bunda b undoshi v undoshiga almashadi: eb > ev.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild)

Anladığım kadarıyla beceri ve yol / yöntem anlamları var.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: sanat

İletigönderen kuluduk » 11 Kas 2018, 02:24

TürkçeSözlük78 yazdı:Dörüt sözcüğünün kökü tam olarak ne oluyor bu arada?
dörüt.png
dörüt.png (19.92 KiB) 320 kéz görüntülendi
Ataç'ın "Dörüt toplum içindir. Yok, dörüt dörüt içindir." gibi ifadelerinde dütdürü gibi bir şey ortaya çıkıyor.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 11 Kas 2018, 12:39

Nasıl yâni, uydurma bir sözcük mü? Dörümek diye eylem yok mu ortada?
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen bensay » 11 Kas 2018, 13:19

"türemek" eşdeğeri olduğu anlaşılan "törümek" diye bir eylemlik var

törümek
Töremek, çoğalmak, büyümek

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü


ancak bir takım tutarsızlıklar söz konusu, türemek/törümek "t" li iken dörütte bir t/d uyarlaması yapıldığı anlaşılıyor, bunun ne ölçüde olabilirliğe iye olduğu pek bildiğim konular değil, öte yandan dörüt bana gerek ses gerek çağrışım açısından pek de sevimli gelmemektedir.

sanatçılar için içinde yaşadıkları toplumun ilerisinde olmak gibi bir değerlendirme vardır (gelgeç popüler sanat ile sanatçıları ayrık tutmak gerekir), bu kapsamda uz-: ileri gitmek eyleminden yararlanmak düşünülebilir. DLT'den eşizliyorum kopyalıyorum

uzmak başkasından ileri geçmek•I, 88 bkz> ozmak


ayrıca DLT'de sanat için "uzluk" karşılığı bulunmakla birlikte günümüzde bu sözcük "ustalık, maharetlilik" çağrışımı yapmakta bana göre, bu uz, uz- köklerinden ayrılmadan örneğin "uzgu" sanat, "uzguç" sanatçı denebilir diye düşündüm.
  • 2

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2611
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1118

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 11 Kas 2018, 13:59

Divanü Lügati't-Türk
törümek anlamı
yaratılmak

Bundan dolayı t>d değişimi olmamalı mı zâten? Törümek > dörümek (yaratılmak)

Dörü- + t = dörüt (yaratılma eylemi sonucunda oluşan şey, sanat)
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen Oktay D. » 12 Kas 2018, 02:04

Eski Türkçe törü— sözcüğü bugün bizde türe— biçimindedir. Soñuçta /t/ ile bulunduğu için /d/ olmasını gérektirecek hiçbir durum kalmıyor. Sözcüğüñ kökü olan tör (çeşit, soy) > tür sözcüğü de /t/lidir. O yüzden olsa olsa türüt olurdu (-Xt eki ünlüyü daraltır).
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7841
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4316

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 12 Kas 2018, 18:02

Sürev sözcüğünü yitirdiğimde duyumsadığım (hissettiğim) duyguları yeniden duyumsuyorum şu anda... Dörüt yerine türüt desek de olmaz hani şimdi. Tüttüre tüttüre türüt yapmak gibi bir şey! :D
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 12 Kas 2018, 18:03

Öte yandan "söz sanatları" yerine "söz dörütleri" diyordum. Şimdi sanat yerine uzluk desem "söz uzlukları" güzel olmayacak. Keşke her yere cuk oturabilecek bir sözcük olsa. Bensay hocamın önerdiği uzgu sözcüğü vardı da... o da uzluk gibi, biraz kötü. Öbür Türkçelerde sanat yerine kullanılan Türkçe kökenli bir sözcük var mı acabâ?
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 12 Kas 2018, 18:10

Aktarma Sözlüğü'nden sözcükler:

EPİT: Sanat
EPİTKEN: Sanatçı
EPİTMEK: Sanat eseri yapmak
EPİTMEN: Sanatçı
EPKİN: Sanat yeteneği olan


TUĞUR: 1. Sanat 2. Kabarcık
TUĞURMAK: Sanat üretmek


URA: 1. Sanat 2. Maharet
URAMAK: Sanat / imalat yapmak
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 12 Kas 2018, 18:10

Epit güzele benziyor.
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 12 Kas 2018, 18:12

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
epit anlamı
Araba tekerleğini meydana getiren ağaçlar.
Ceylanköy *Lüleburgaz -Kırklareli

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
epik anlamı
1. Sanat. 2. İş, hüner.


Bu epit sözcüğünün kökenlemesi tam olarak ne oluyor? Epmek diye bir eylem mi var?
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 16 Kas 2018, 22:28

Oğuzosis yazdı:"Epik" demekle yanılmışsınız. O söz "ep"ten gelir. Türk dillerindeki bulunma şekillerine bakıldığında:
Uygurca = Ep (äp)
Özbekçe: Ep
Kırgızca: Ep
Kazakça: Ep
Başkurtça: İp
Tatarca: İp
Altayca: Ep
şeklindedir. Ve bunların içinde "maharet, beceri, kabiliyet, bir işe uygunluk" anlamı dışında anlam yok sanıyorum ki.
Ayrıca "eplemek, epçil, epli, epsiz" gibi bu kökten türemiş sözler var. "Epçil"in anlamı da "becerikli, usta, bir işi ustaca yapan, tez tez ve çevik iş yapan" şeklindedir, sıfattır. Mecaz olarak "hamarat" anlamı da vardır.
Kısacası "epik" değil, "epçil" demeniz daha iyi. Fark ettiyseniz anlamı da farklı, bu arada.


Birisi bu ep, epik, epçil, eplemek, epli, epit, epsiz sözcüklerini güzelce açıklayabilir mi? Bu iletide ne denildiğini pek anlayamadım. Epik yerine ep mi olması gerekiyor şimdi? Ep diye bir ad varsa +Xt eki ile "epit" (sanat) yapabiliyor muyuz? Tam olarak ne oluyor?
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Ynt: sanat

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 16 Kas 2018, 22:30


1. Sanat.epik
-Edirne


2. İş, hüner.epik
-Eskişehir
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 632
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 452

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Bing [Bot] ve 10 konuk

Reputation System ©'