Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ivedi sözcüğünün kullanımı?

Yazım, söyleyiş kuralları üstüne bilgiler içerir.

ivedi sözcüğünün kullanımı?

İletigönderen devinim » 19 Şub 2017, 13:54

Uğur ola arkadaşlar

Acil anlamında yaygın olarak kullanılıyor ama hangi biçimde kullanılması doğru?

örneğin: Acil ambulans çağırın sözünü örnek alalım

İvedi ambulans çağırın
İvedice ambulans çağırın
İvedilikle ambulans çağırın
İvedi olarak ambulans çağırın

İlk örnekte ivedi sanki önadmış gibi. Yani sözüm ona ambulansın acil olanı çağırılmalıymış gibi bu yüzden uygun değilmiş gibi geliyor. Tamam acil kelimesini yerine koyunca tam oluyor ama ben bunu acil'in böyle kalıplşmış olmasına bağlıyorum

2. ve 4. daha uygunmuş gibi geliyor ilke göre 3'te öyle gibi

Doğrusu hangi kullanım? Yada hangileri acaba?
  • 3

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

Ynt: ivedi sözcüğünün kullanımı?

İletigönderen kirdar » 19 Şub 2017, 16:46

Tez ambulans çağırın!
  • 0

Üyelik görseli
kirdar
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 52
Katılım: 13 Şub 2016, 16:10
Değerleme: 87

Ynt: ivedi sözcüğünün kullanımı?

İletigönderen M.calli » 20 Şub 2017, 16:17

ne demek istediğini anlıyorum ivedi sözcüğünün kullanımıyla ilgili bende sorun yaşıyorum, ivedi sözcüğü ek almadan kullanılamıyormuş gibi geliyor sanırım bunun nedeni eski türk filmlerinden kulağımıza yerleşen ''ivedilikle'' biçimi kaynaklı olabilir. ben acil servis kullanımı için düşündüm çok uygun bir karşılık bulamadım ancak acil servis karşılığı için İVEDİ BAKI olabilir belki.
  • 1

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 530

Ynt: ivedi sözcüğünün kullanımı?

İletigönderen Oktay D. » 20 Şub 2017, 16:34

ivedi sözcüğü şimdi sözcüğü gibi +di zaman zarfı yapan ek almıştır. Bu ek Türkiye Türkçesinde kısıtlı bir kullanıma sahip eski bir ektir. Örneğin yazıtlarda edgüti "iyice", katıgtı "katıca" gibi zarflar varken bugün bunları unutmuş durumdayız, o yüzden bu eki gördüğümüzde zihnimizde bir zarf algısı oluşmuyor.

Zarf algısı oluşmadığı için de bu sözcüğü zarf işlevine sokmak için başka ekler kullanma géreği duyuyoruz. Yani aslında ive "aciliyet" (iv- diye bir eylem var, bkz: ivme) gibi bir sözcük var ve buna +di eki eklenince zaten "acil" añlamını karşılaması gérekirken eki unuttuğumuz için iki kez zarf eki koymaya çalışıyoruz. Tıpkı çaydanlık sözcüğü gibi, buradaki +dan eki Farkçada +lik eki gibi bir ektir, yani çaylıklık demiş gibi oluyoruz.

Kısaca ivedice teknik olarak bakarsak ivecece gibi bir yapıya sahip.

Bu çağdaş yüksek dillerde çok sık olan bir durum. Eski ekler unutulup yerine aynı işlevde fazladan ekler ulanmaya başlar. Bu da sözcükleriñ ortalama uzunluğunu artıran bir durum. Gerçekten de Eski Türkçe ile bugünkü torun Türkçeler arasında bir ortalama sözcük istatistiği tutsak, ortalamanıñ arttığını görürüz. Bu Almanca, Fransızca, İtalyanca gibi yüksek diller için de geçerlidir. Bu durum görece yenidir, belki eñ erken 18.yy civarında başlar, Osmanlıca, Latince, Almanca gibi yüksek diller oluşurken böyle fazlalıklar ortaya çıkmıştır.
  • 24

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7406
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3328

Ynt: ivedi sözcüğünün kullanımı?

İletigönderen M.calli » 20 Şub 2017, 16:46

doğallık adına doğru buluyorum sonuçta ilerleyen dönemde insanlar uzan sözcüklerden sıkılıp yerine kısaltmalar kullanıyorlar onlara yeni ekler takıp döngüyü sürdürüyorlar.
  • 0

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 530

Ynt: ivedi sözcüğünün kullanımı?

İletigönderen toorku » 21 Şub 2017, 00:43

M.calli yazdı:doğallık adına doğru buluyorum sonuçta ilerleyen dönemde insanlar uzan sözcüklerden sıkılıp yerine kısaltmalar kullanıyorlar onlara yeni ekler takıp döngüyü sürdürüyorlar.


türkçede uzun sözcüklerden sıkıldığımızı düşünmüyorum aksine rahatlatıcı geliyor uzun sözlük kullanmak türkçe içerisinde

sizin bahsettiğiniz özellikle ingilizcede çok
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 872
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1193

Ynt: ivedi sözcüğünün kullanımı?

İletigönderen M.calli » 21 Şub 2017, 12:24

toorku yazdı:türkçede uzun sözcüklerden sıkıldığımızı düşünmüyorum aksine rahatlatıcı geliyor uzun sözlük kullanmak türkçe içerisinde

sizin bahsettiğiniz özellikle ingilizcede çok


şuanda gelmiyor olabilir ancak zamanla gelecek sonuçta insanlık hızlanan bir dünyada kısaltmalara yöneliyor bizde 30-40 yıl içerisinde o döneme gireceğiz sanırım ayrıca uzun sözcükler sık sık aldığım eleştirilerden birisi kendi adıma.
  • 0

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 530

Ynt: ivedi sözcüğünün kullanımı?

İletigönderen devinim » 21 Şub 2017, 16:44

Yanıtlar için teşekkürler şimdi tam oturdu kafamda :)
  • 0

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54


Dön Yazım, söyleyiş kuralları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 0 konuk

cron
Reputation System ©'