Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Anahtar, kilit

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Anahtar, kilit

İletigönderen Gökbey » 03 Oca 2008, 18:41

anahtar  [xiv Kıp] açkı, açacak    ~ Yun anoiχtēri a.a. ~ EYun anoíktēr a.a. ~ EYun anoígō açmak § EYun aná  + EYun oígō a.a. " ana+  


Azerice de açar sözcüğü kullanılmakta...
Türkiye Türkçesinde de kullanılabilir...
  • 0

En soñ Gökbey tarafından 10 Eyl 2010, 14:37 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1780
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 522

Ynt: Anahtar

İletigönderen Keserlioğlu » 03 Oca 2008, 19:08

Açacak , daha başlığa girmeden aklıma gelen sözcük oldu .. Alıntıda da açkı ve açacak sözcükleri bulunuyor zaten ..
  • 0

Görsel
Görsel
Keserlioğlu
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 67
Katılım: 10 Kas 2007, 00:31
Değerleme: -1

Ynt: Anahtar

İletigönderen bensay » 04 Oca 2008, 16:39

Anahtar için yaygın karşılıklar "açkı ile açar" sözleridir. "Açacak" sözü daha çok şişe kapağı açmakta kullanılan nesnenin adıdır. Kuşkusuz anahtar yerine kullanılamaz da değildir. Yine de, anahtar için ayrıca iki sözcüğümüz varken açacak belirttiğim anlamda kullanılsa daha iyi gibidir. TDK ağiçi sözlüğün açıklamasını ekliyorum:

açacak -ğı
isim

1 .     Şişelenmiş bazı içeceklerin kapaklarını açmaya yarayan araç:
       "Kutu açacağı."- .
2 .     Teneke kutu içinde korunmuş yiyeceklerin kapağını açmaya yarayan araç.
3 .   halk ağzında  Anahtar.

Yeğgörmek size kalmış, esenlikler.
  • 0

En soñ bensay tarafından 04 Oca 2008, 16:48 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3163
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1825

Ynt: Anahtar

İletigönderen kıpçakefe » 04 Oca 2008, 19:15

Bundan sonra anahtar öldü, yaşasın '' AÇAR''
Sevgiler
Kıpçakefe
  • 0

kıpçakefe
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 18
Katılım: 30 Ara 2007, 15:53
Değerleme: 0

Ynt: Anahtar

İletigönderen Oktay D. » 06 Oca 2008, 02:24

Esenlikler.

Eski Türkçede[1] anahtar için açgaç sözcüğü kullanılmaktaydı[2].
Eski Türkçedeki +gaç/+geç[3] eylemden ad yapan ek, bugünkü Türkçede daha çok +aç/+eç olarak yaşar. Bu durumda sözcük Türkiye Türkçesine açaç biçiminde uyarlanabilir.

Nitekim, açar sözcüğü (TDK'ya atılan iftiralar sonucu oluşan +gaç/+geç sevmezliğinden beri) daha yeğlenir görünebilir.

Saygılar...

Dipçe.
[1] 5. yüzyıl ile 11. yüzyıl arasındaki dönem.
[2] Fuat Bozkurt, "Türklerin Dili", Kapı yyn., sayfa 136.
[3] Ek, özünde /g(e)/ ve /-ç/ hecelerinden oluşur.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6018

Ynt: Anahtar

İletigönderen Onur » 21 Mar 2009, 16:59

Açacak sözcüğünü biz kalemtıraş yerine kullanıyorduk ilkokuldayken, açkı ise halk arasında anahtar yerine kullanılan bir sözcük. Bu nedenle ben açkıyı yeğliyorum.
  • 0

Onur
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 47
Katılım: 05 Oca 2009, 18:16
Konum: Ankara
Değerleme: 7

Ynt: Anahtar

İletigönderen ALPERENYUKIO » 04 Nis 2009, 18:08

anahtar ilen kilit osmanlıda kullanılan sözcüklerdir ikisinin de kökeni yunancadır ancak anahtar 'ın ana bölümü osmanlıcada eklenmiştir  "htarakis"  açıcı demektir    ana 'yı biliyoruz "ana + htarakis = ana htaraki (yunancada sondaki s konuşurken atılır)" ana htaraki oğurla anahtar olmuştur tam çevirisi ana açar (asıl açar) olur      kilit e gelince    kilit yine yunanca kilitis ten gelmiştir ancak ne biçimde çevirmek doğrudur bilmem o size kaldı      "açım engelleyici" olabilir belki ancak bana da çok kullanışlı anlamlı gelmedi umarım daha iyisini bulursunuz  uğrola
  • 0

ALPERENYUKIO
İlgili
İlgili
 
İleti: 5
Katılım: 23 Oca 2009, 17:17
Değerleme: 0

Ynt: Anahtar

İletigönderen D. Can Aktan » 04 Nis 2009, 19:42

Baña göre açar sözcüğü daha uygun. Açar sözcüğü bildiğiñiz gibi Türkmen Türkçesi'nde ulayı Azeri Türkçesi'nde de anahtar añlamına gelmekte.
  • 0

Üyelik görseli
D. Can Aktan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 479
Katılım: 16 Ara 2008, 20:30
Konum: Ankara
Değerleme: 17

Ynt: Anahtar

İletigönderen ALPERENYUKIO » 15 Nis 2009, 18:03

ana açar      en usa uygunu    açar dendiğinde say neni açabilir anlamında oluyor
  • 0

ALPERENYUKIO
İlgili
İlgili
 
İleti: 5
Katılım: 23 Oca 2009, 17:17
Değerleme: 0

Ynt: Anahtar

İletigönderen OcaN » 16 Nis 2009, 22:04

Fakat bazı yörelerde ve deyişlerde, Örneğin; Karadeniz ağzında "açar" vurgusuz söyleyenler için "acar" sözcükleri inek yavrusu demektir. Afyon ve Kütahya çevresinde ise çalışkan çevik gibi bir anlamı vardır.Açır gibi değişik türevlerini düşünürsek daha iyi olur.  ;) Ve ya açgen,açırtkı ???  ???
  • 0

OcaN
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 49
Katılım: 09 Ara 2008, 21:42
Konum: Eski?ehir
Değerleme: 0

Ynt: Anahtar

İletigönderen Onur » 17 Nis 2009, 20:38

OcaN yazdı:Fakat bazı yörelerde ve deyişlerde, Örneğin; Karadeniz ağzında "açar" vurgusuz söyleyenler için "acar" sözcükleri inek yavrusu demektir. Afyon ve Kütahya çevresinde ise çalışkan çevik gibi bir anlamı vardır.Açır gibi değişik türevlerini düşünürsek daha iyi olur.  ;) Ve ya açgen,açırtkı ???  ???
TDK'nin sözlüğünde de bulunan açkı karşılığı nasıl sizce? :)
  • 0

Onur
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 47
Katılım: 05 Oca 2009, 18:16
Konum: Ankara
Değerleme: 7

Ynt: Anahtar

İletigönderen OcaN » 17 Nis 2009, 21:01

Baktım ve açmak için kullanılan tüm nenleri ve anahtar kelimesini kapsıyor evet açkı daha güzel  ;)
  • 0

OcaN
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 49
Katılım: 09 Ara 2008, 21:42
Konum: Eski?ehir
Değerleme: 0

Ynt: Anahtar

İletigönderen Gökbey » 18 Nis 2009, 00:35

OcaN yazdı:Fakat bazı yörelerde ve deyişlerde, Örneğin; Karadeniz ağzında "açar" vurgusuz söyleyenler için "acar" sözcükleri inek yavrusu demektir. Afyon ve Kütahya çevresinde ise çalışkan çevik gibi bir anlamı vardır.Açır gibi değişik türevlerini düşünürsek daha iyi olur.  ;) Ve ya açgen,açırtkı ???  ???


Öyle ise "acı" ile "açı" arasında bir sorun var demek. Bu tür örñekler bolca var...
Durum > dürüm
ol > öl
bol > böl
kul > kül

.... tamgalardan biriniñ incelmesi ile bambaşka añlamda sözcük oluşuyor ancak hiçbir karışıklığa neden olmuyor.

Anık, öteki Türk yurtlarında da kullanımda iken bu sözcük burada da kullanılmalı, kullanımı artırılmalı...
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1780
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 522

Ynt: Anahtar

İletigönderen Bengitaşlarındili » 13 Şub 2010, 18:13

Bir sözüñ Türkçäsinä qarar qılarkän, Anadoluculuq etmäyiñiz. Bu Türkçäyi Anadoluya qamayacaqtır. Türkiyada söyläşilägelän Türkçä Oğuz Türk diliniñ eñ batı biçimidir. Özgä Oğuz ve yinä başqa öbäktän Türk dilläri ila değişliliğini qorumamız neğizdir.
Bu nedän ilä çoq yeräl bir söz olan “açqı” sözü çip çin Türkçä olsa da Azärbaycan yinä Türkmänistandaki soydaşlarımızca añlaşılır olmayabilir. Bizlär öz sözlärimizi ararkän Ortaq Türkçä ülküsünä yaqın durmalıyız. Bundan ötürü Anadoluda da,  Azärbaycanda da, Türkmänistanda da işlätilän AÇAR sözü bizä eñ yeğdir.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Anahtar

İletigönderen Toygun » 09 Ağu 2010, 18:59

Açacak sözcüğü Kırşehirde kullanılıyor.

yozak

Kilit. [ Derleme Sözlüğü c: 11 ]

Romanya Türkleri -İstanbul

görek   

1. Kapıya takılan asma ya da düz kilit.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

göreklemek   

Kilitlemek.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
  • 0

En soñ Toygun tarafından 15 Eyl 2010, 11:13 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1336

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 17 konuk

Reputation System ©'