Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

dördül

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

dördül

İletigönderen cingelek » 03 Mar 2019, 10:12

Kubbealtı Lugatine göre < dört+ü+l ancak bu açıklama yanlış görünüyor.
Türkçede üçgen anlamında üçbucak sözü mevcuttur; bucak "köşe, kenar, açı" anlamlarına gelmektedir.
Dördüldeki ül sözünün Derleme Sözlüğünde "köşe" anlamı bulunduğuna göre bu bir birleşik kelime gibi görünmektedir.
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 366

Ynt: dördül

İletigönderen Oktay D. » 03 Mar 2019, 10:31

dördül sözcüğü DLT'de ve Uygur metinlerinde bulunan Eski Türkçe törtgil biçiminden gelir. +gil eki geometrik biçimler veya renk tonları yapan bir ek olarak karşımıza çıkıyor [Erdal, 1991: bét 98].
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4889

Ynt: dördül

İletigönderen cingelek » 03 Mar 2019, 16:31

TDK DLT veritabanında törtgil bulunmuyor ancak törtgül bulunuyor:
törtgül ترتكل
"törtgül ew = dört köşeli ev”.

Bununla birlikte اجكل hem üçgil hem de üçgül şeklinde veritabanına alınmış. Buradaki gil/gül Çince 旮旯 /gālá/ "köşe" ile aynı kökenden olabilir ancak bununla ilgili bir ispatım yoktur. Derleme Sözlüğündeki ül ya köşe anlamında gil/gül şeklindeki bir sözün başındaki /g/ sesinin düşmesiyle ortaya çıkmış (Anadolu ağızlarında göz ve öz "pınar, suyun çıktığı yer" ile salıştırılabilir) ya da dördülden hareketle üle köşe anlamı yüklenmiş olabilir.
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 366

Ynt: dördül

İletigönderen Oktay D. » 03 Mar 2019, 17:41

DLT'niñ Kabalcı basımında törtgil olarak geçer. DLT'niñ kendisinden aradaki ünlünüñ i veya ü olduğu añlaşılamaz ancak Uygurca metinlerde hep i ile geçmiş olduğundan Kabalcı'nıñ yazarları onu öyle varsaymış durumdalar. Marcel Erdal da eki +GIl olarak kurgular ancak başka bir +gXl ekinden añlamca ayırır (biçimce öyle bir ayrım saptanacak kadar istatistik bulunmuyor).
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8138
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4889

Ynt: dördül

İletigönderen cingelek » 12 Mar 2019, 05:58

gül Köşe: Dört güllü ayna. -Sivas
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 366


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'