Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

der

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

Ynt: der

İletigönderen Oktay D. » 09 Ara 2018, 13:42

dé- ile dérle- sözcükleri köken ve añlam açısından ilgisizler. Bir türev yalñızca kendi köküne uygun olur.

Dille ilgili temel bazı şeyleri bilmiyor olabilirsiñiz ancak temelleri öğrenmek yérine yalñışlıkta diretiyorsuñuz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: der

İletigönderen datadeveb » 09 Ara 2018, 16:55

"Olmaz ise de de- köküne yüklenilenilen anlamıyla avunur ve yetiniriz." diye yazmışım. Neyi direttiğimi anlamadım.

Der adına anlam yükleyeceksek günümüzde kullanılan iki sözcük var. Derle- ile de- sözcükleri.

de- sözcüğüne -r eki getirilerek ad yaptık diyelim. Çok güzel... Ad kipinde bir sözcüğümüz oldu. Der... Bu sözcüğe de -le eki getirerek eylem yaptığımızda günümüzde ediklenik derle- sözcüğü ile örtüşürse türettiğimiz der sözcüğü çok güzel bir sonuca çıkar. Böyle yapmaya kimseyi iteklemiyorum. Yine söylüyorum.

Olmaz ise de de- köküne yüklenilenilen anlamıyla avunur ve yetiniriz. Bu durumda da -le eki getirilerek oluşturulacak eylem nedeniyle derle- sözcüğü yeni anlam kazanır. Sıkıntılı olup olmayacağını bugünden öngöremem. Çünkü derle- den türetilecek sözcükler hangi anlama göre türetilecek, ardından neleri getirecek onları da düşünmek gerekmez mi? Gerekir...

Artık der adını de- ile derle- arasında sıkıntı çıkarmayacak bir anlamamı kavuşturmaya çalışırız, yoksa derle- sözcüğünün der adının anlamına mı yönleniriz, yoksa de- sözcüğünden türetilecek der adını mı seçeriz neyse anlatmaya çalıştığım anlaşıldı diye düşünüyorum. Uzun uzun yazmak istemiyorum.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2596
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183

Ynt: der

İletigönderen Jakoben » 27 Ara 2020, 22:06

Oktay D. yazdı:
datadeveb yazdı:demek ile derlemek arasında kalan der sözcüğüne karşılık olarak yakalayabildiğim en iyi sözcük kroki.

dérle- éylemi térigle- biçiminden geliyor, o da tér- (dérmek, toplamak) sözcüğünden türemiş: tér- (biriktirmek) > térig (biriktirme) > térigle- (dérlemek) > *dérile- > dérle-

Beñzer ses olayı tarıglag > tarla ve tiriglük > dirlik sözcüklerinde de gérçekleşmiş: -g eki Esi Anadolu Türkçesinde yitip yérini ünlüye bırakınca o ünlü iki akıcı ünsüz (r, l) arasında kurallı olarak érir.

Kısaca dérle- sözcüğünde dér diye bir ad yok, dér- (dérmek) diye bir eylem var.


Esenlikler.

Yani ada gelen +lA ekinin yanında eyleme gelen -lA eki de mi var?

Uğrola.
  • 0

Jakoben
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 151
Katılım: 29 Eki 2020, 01:02
Değerleme: 3

Ynt: der

İletigönderen bensay » 03 Oca 2021, 16:31

derlemek, süpürlemek, sarlaşmak gibi sözcükler var. bunlarda dar ünlü düşümü (-i, ü, ı) olduğu varsayılır genel kanıya göre.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3165
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1841

Önceki

Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

Reputation System ©'