Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

değişli "ait; dair"

Ortak Türkçe'niñ oluşumu üzerine yapılan çalışmaları içerir.

değişli "ait; dair"

İletigönderen ingichka » 06 Eyl 2011, 01:36

Karluk türkümü: Öz. tegishli, Ug. tégishlik
Kıpçak türkümü: Ba. teyeşle, Kk. tïisti, Kı. tiyiştüü, Tt. teyeşle
Oğuz türkümü: Tk. degişli
  • 5

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: değişli "ait; dair"

İletigönderen Oktay D. » 06 Eyl 2011, 01:54

Kullanım bu mu örneğin?
"Yarın ne olacağına değişli ne dersem yalan olur"
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8310
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5431

Ynt: değişli "ait; dair"

İletigönderen ingichka » 06 Eyl 2011, 01:58

Oktay D. yazdı:Kullanım bu mu örneğin?
"Yarın ne olacağına değişli ne dersem yalan olur"
Evet, yönelme hali eki almış bir sözcükten sonra kullanılıyor. "Özüne değişli: kendisine ait; kendisine dair" tek.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: değişli "ait; dair"

İletigönderen fankibiber » 06 Eyl 2011, 09:14

İyiymiş. Bundan sonra kullanırım ben bu sözcüğü.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 439
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: değişli "ait; dair"

İletigönderen ingichka » 06 Eyl 2011, 12:12

degişli

  1. Garamagynda bolan, garaşly, baglanyşykly.

        Bu barada degişli guramalar bilen sözleşip hem goýupdy. (B. Pürliýew, Ilkinji Gün)

  2. Dahylly, bagly, asyly, mahsus.

        Meniň geljegim diňe maňa degişli. («Sowet Edebiýaty» Žurnaly)

        Meniň pikirimi barlamak size degişli däl! (B. Kerbabaýew, Aýgytly Ädim)

        Mekdepden daşgyn geçirilýän işlere özüne degişli bolmadyk, bolgusyz bir iş hökmünde garaýardy. (A. Gowşudow, Mähri-Wepa)

  3. Göz öňünde tutulan, laýyk, mahsus.

        Allaýar tulumyň hemme jenaýatlarynyň üsti açylyp, boýnuna subut boldy, degişli jezasyna ýetdi. (A. Gowşudow, Eserler)
Türkmen diliniň sözlügi
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: değişli "ait; dair"

İletigönderen Furkan Yıldırım » 18 Eyl 2017, 00:12

Bu sözcüğüñ Türkiye Türkçesine uyarlanışı déyişli yada déyişle olmasın? Kökü değmek mi yoksa démek mi?
Kullanım sırasında baña 'démeli' sözcüğünü çağrıştırıyor ve "déyişli" déyince "sözüm oña", "ondan söz édiyorum" gibi oluyor. Matematiğe déyişli yada matematiğe déyişle, sanki matematik üzerine koñuştuğunu belirtir gibi oluyor söz içinde.
Sizce de öyle değil mi?
  • 0

Üyelik görseli
Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 213
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 331

Ynt: değişli "ait; dair"

İletigönderen birtancazin » 18 Eyl 2017, 00:28

İyelik, ilişkinlik, ilgisellik anlamlandırmalarında türkiye türkçesi_nın ekini çok işlek kullandığından ve bunun daha çok ilişkilendirme anlamıyla kullandığından aitlik, aidiyet ile ilgisellik ayrımını vurgulamak için ait sözünü alıntılamış bence.. Dair, hakkında, ait yanında türkçe_nın, ilişkin, ile ilgili sözleri kullanılmakta.

Bence iyelik, özgülük, ilgisellik ayrımını aytmak için türkiye türkçesinin gerekseneceği türkçe köklü sözler ornatılabilmeli, bu bağlamda değişli sözü çok güzel (ortaklık açısından da yakşı) bir öneri.


Bu ev bana ait... Bu ev benim.
Türkçeye dair sohbet... Türkçeye ilişkin söyleşi
Ona has bir tavır... Ona değişli bir tutum
Bu kurumun kendine özgü kuralları var... Bu kuruma değişli özgü kurallar var.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 265

Ynt: değişli "ait; dair"

İletigönderen ulduzéver » 19 Eyl 2017, 17:24

Furkan Yıldırım yazdı:Bu sözcüğüñ Türkiye Türkçesine uyarlanışı déyişli yada déyişle olmasın? Kökü değmek mi yoksa démek mi?
Kullanım sırasında baña 'démeli' sözcüğünü çağrıştırıyor ve "déyişli" déyince "sözüm oña", "ondan söz édiyorum" gibi oluyor. Matematiğe déyişli yada matematiğe déyişle, sanki matematik üzerine koñuştuğunu belirtir gibi oluyor söz içinde.
Sizce de öyle değil mi?


teg- "değ-" eyleminin "erişmek, nasîp olmak, âit olmak" anlamından yola çıkılarak yapılmıştır.
Örñeğin: bana bu yerlikten birçok yararlı bilgiler değdi (âit oldu) :)
  • 5

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 692
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 650


Dön Ortak Türkçe çalışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Google [Bot] ve 2 konuk

Reputation System ©'