Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Hesap, calculation

Mantık, Matematik, Doğabilim (fizik), Kimya, Dirimbilim (biyoloji) gibi dallarda bilimsel kavramlarıñ özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Kuşhan » 17 Mar 2012, 20:28

üye_adı yazdı:İşlemci nasıl olur? İşlem Türkçe, değil mi?


İşlemci "processor" sözcüğünün karşılığı.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 18 Mar 2012, 22:17

işlemci "1) bilişim processor. 2) doğabilimi/matematik operator. 3) bilişim telefon operatörü"
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8115
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4815

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 26 Mar 2012, 03:22

Kimi iletiler, başka başlığa ayrıştırılmıştır. Yönetim
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8115
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4815

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Türkçe » 17 Eyl 2012, 18:10

Eski Uygur Türkçesi sağdıç "hesap".
  • 0

Dilleri düzenleyen kurumlar bulunsa da dilin biçimini belirleyen kullanımdır. Bir sözcük bir dilde kullanımda ise o dili düzenleyen kurumun sözlüğünde olsa da olmasa da artık bir bildirme aracıdır. Yalnızca yeni sözler bulmak yerine onları kullanmak, uygulayıcı olmak durumundayız.
Türkçe
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 634
Katılım: 14 Ağu 2012, 23:27
Değerleme: 7

Ynt: Hesap

İletigönderen Furkan Yıldırım » 20 Eki 2017, 22:56

Toygun yazdı:Hesap için bir çok metinde sağış sözcüğü geçiyor. Hatta sağış küni = hesap günü demek. Hesap = sayış şeklinde uyarlamak doğru olur sanırım. Ki Cemal Mıhçıoğlu bu çevirisinde hesap yerine sayış demiş.

hesap = sayış
hesaplamak = sayışlamak
hesap makinesi = sayışlayıcı
muhasebe = sayışım

Peki değişmeceli anlamları için ne diyebiliriz? Hesaplaşmak, nefis muhasebesi

Burada bir yañlışlık mı var yoksa baña mı öyle geliyor?
Sâ: Hesaplamak olduğu için buradan yapılacak üretimin sağış olması olağan. Ancak bu neden bugün sayış olsun?
Sayış: saymak işi déğil mi? Tdk'nda da böyle yazıyor
Baña, sağış olarak kalması ve hesap makinesi öneriniz olan sayışlayıcınıñ sağışlayıcı olması gérekiyormuş gibi geldi.
  • 0

Üyelik görseli
Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 206
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 304

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 22 Eki 2017, 14:38

sā- "saymak, hesap etmek" eylemine -d- çatı eki gelince sād- olup günümüzde say- "saymak, hesaplamak" biçimine gelmiş. Oysa Eski Türkçede sag- diye bir eylem bulunmuyor, nasıl sagış olsun ki? Yoksa bu sözcük sāk- "(zorla) saymak" > *sākış > sağış şeklinde olabilir mi acaba?

Öte yandan sayış olmasında añlamca bir sakınca görmüyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8115
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4815

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Furkan Yıldırım » 05 Ara 2017, 21:24

Oktay D. yazdı:Yoksa bu sözcük sāk- "(zorla) saymak" > *sākış > sağış şeklinde olabilir mi acaba?


Sanırım böyle olmuş.

Sakış: Hesap
Sakış küni: Kıyamet
Sakışla-(mak): Hesap sormak
Sakışsız: Hesapsız
Karahanlı Türkçesinde İlk Kur'an Tercümesi, bét:604-605

Aynı biçimiyle Karahanlı Türkçesi Sözlüğünde de géçiyor. (Emek Üşenmez, bét.348)

Öte yañdan, ben yalñızca kök sözcükteki -d-ler -y-ye dönüşür sanıyordum.
  • 0

Üyelik görseli
Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 206
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 304

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen bilimdan » 10 Ara 2017, 17:23

Türk lehçelerinde sana- "say-" kökünden (Tt. T.) sanaw, Ba. T. hanaw, (Öz. T.) sonoq gibi kelimeler mevcut.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 199
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Furkan Yıldırım » 10 Ara 2017, 19:35

bilimdan yazdı:Türk lehçelerinde sana- "say-" kökünden (Tt. T.) sanaw, Ba. T. hanaw, (Öz. T.) sonoq gibi kelimeler mevcut.


Sağış ile birlikte onlarda yaşayabilir. Uzak-ırak gibi. Bu sözcükler için kaynak belirtmenizi rica édiyorum(hem kök hem türetilmiş sözcükler için), géñelağda bulamadım.
  • 0

Üyelik görseli
Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 206
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 304

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen bilimdan » 10 Ara 2017, 19:59

Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü:
hesap.png
hesap.png (37.54 KiB) 5169 kéz görüntülendi

Zangori Kema:
sanoq counting, reckoning; accounting. (hesap)
sanog'i yo'q innumerable, uncountable. (hesabı yok)
  • 3

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 199
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 73

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 10 Şub 2019, 23:44

Hesap makinesi için bir yerde "sayarga" sözcüğünü duymuştum. Sanırım sözcük Bensay hocama âit. Gerçekten çok hoşuma gidiyor bu sözcük. Bence bunu kolayca kullanabiliriz. Hesap yerine de biraz zorlama yaparak (anlam genişlemesi ile) "sayım" diyebilir miyiz ki?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1129
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 686

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen bensay » 11 Şub 2019, 20:25

hesap için çok sözcük denedim, bunlar arasında sayım(lama), sayış(lama) başta olmak üzere say- tabanlı bir sürü sözcük, son dönemde "işte bu" diyemiyorumsa da "sayanak" daha ağır basmaya başladı, "gelenek, görenek" gibi sözcüklerinde olduğu gibi -AnAk eki soyut kavram adı da oluşturabilmekte, ayrıca hesabın alacağın, vereceğin yazılmış olduğu yer olması bağlamında da -AnAk ekinin uygunluğu var diye düşünüyorum.
  • 1

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2780
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1348

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 11 Şub 2019, 20:42

sayav, sayga, saysı, sayak bunları denediniz mi?
  • 0

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulühü
Allahü Teâlâ'ya çok tövbe ediniz. İnşallah tövbelerimiz kabul olur.
Tövbe estağfirullah bilip bilmeden işlediğim tüm günahlar için.
Kuran-ı Kerim bol bol okuyalım, uyalım inşallah.
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1351
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 212

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen bensay » 11 Şub 2019, 20:48

datadeveb yazdı:sayav, sayga, saysı, sayak bunları denediniz mi?


saysı'yı denemeye değer görmedim, öbürlerini denedim
  • 1

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2780
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1348

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 11 Şub 2019, 20:52

ölçev
hesap
  • 0

Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulühü
Allahü Teâlâ'ya çok tövbe ediniz. İnşallah tövbelerimiz kabul olur.
Tövbe estağfirullah bilip bilmeden işlediğim tüm günahlar için.
Kuran-ı Kerim bol bol okuyalım, uyalım inşallah.
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1351
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 212

ÖncekiSoñraki

Dön Biçim ile Doğa Bilimleri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'