Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

enjektör,şırınga

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

enjektör,şırınga

İletigönderen Gökkurt » 19 Şub 2012, 01:03

Uğrola,

Önceleri yerlikteki bir girişte

İÇİTEÇ İçitmek Enjektör, Şırınga

diye önerilmiş.
  • 0

Gökkurt
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 430
Katılım: 13 Mar 2010, 13:11
Değerleme: 313

Ynt: enjektör,şırınga

İletigönderen BARIÞ » 20 Şub 2012, 17:19

Aynı çalışmada İĞNEÇ sözcüğüde var. TDK karşılıklar çalışmasında Enjektör e İĞNE demişler. Mantıklı İlkokulda aşı olacağumuz zaman iğne yaptılar derdik.
  • 0

Üyelik görseli
BARIÞ
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 580
Katılım: 27 Ara 2011, 18:14
Değerleme: 14

Ynt: enjektör,şırınga

İletigönderen Kuşhan » 20 Şub 2012, 18:20

İğne yalnızca ucundaki bölümü. Sıvıyı saklama ma itenek bölümünü tümüyle düşünmeliyiz. İçiteç bence güzel. İçmek yalnızca ağızdan sıvı içmek değil içine almak, iç etmek anlamındadır.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: enjektör,şırınga

İletigönderen Oktay D. » 20 Şub 2012, 19:23

"iplik eğirme gereci" ya da iğne sözcüklerinden de türetim düşünülebilir:
iğlikiğnelik, iğneli (ucunda igne olan gereç), gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6055

Ynt: enjektör,şırınga

İletigönderen Türkeröz » 27 Ara 2014, 17:54

BSTS / Uygulayım Terimleri Sözlüğü
içiter anlamı İng. injector, syringe Osm. enjektör, şırınga Fr. injecteur, seringue
1-genel uygulayım: Bir akışkanı, toz ya da hamur kıvamında bir özdeği hızlandırılmış bir akışkan yardımıyla iterek bir kaba, boşluğa akıtmada kullanılan aygıt. 2 -- hekimlik: Bir sıvıyı, özellikle ilacı vücuttaki boşluk ya da dokulara iletmek için kullanılan ucu iğneli, basaç düzeni ile çalışan küçük aygıt. 3- motor: Arabalarda yuvgu ya da yanma odası içine bir akışkan ya da gaz püskürten basaç.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3114
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 666

Ynt: enjektör,şırınga

İletigönderen M.calli » 27 Ara 2014, 19:06

iç+itmek oluşumu mu bu ?
  • 0

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 535

Ynt: enjektör,şırınga

İletigönderen bensay » 27 Ara 2014, 20:01

Kanımca değil, -tIr- yerine -It- ettirgen çatısı kullanılarak iç- eyleminden oluşturulmuş içit- eyleminden alınmış bir türev. Banguoğlu bu eke ilişkin olarak;

“…Yapım eki olarak bu yapılığın baştan beri çok verimli olduğu ve lugatimize çeşitli, fakat başlıca etkin fiiller verdiği görülür: Bunlar da ettiren fiiller diye anılır:

1. Fiil çatı eki işleyişine uygun olarak iki heceli, r, l ünsüzleri veya ünlülerle biten tabanlardan…: kısaltmak, azaltmak, yüceltmek, belirtmek, şaşırtmak, kabartmak, üşütmek, arıtmak..
2. Tek heceli tabanlardan çoğu katı ünsüzlerin bir kaçı ile kapanmış olanlara…: akıtmak, kokutmak, korkutmak, eğitmek, azıtmak…
3. …ama bir takımının ettiren anlamından uzaklaştıklarını görürüz: işitmek, aldatmak, unutmak, sırıtmak, arıtmak…
4. … Bu ekin akıcılarla kapanan tek heceli köklere gelmesiyle ve sesli düşmesiyle…: yırtmak <yır-ıt-mak, sürtmek, örtmek, tartmak….”


Tietze;

“-(ı)t: causativum genişlemesi (acıt-)
-(ı)t: causativum genişlemesinin eklendiği halde causativum fonksiyonu olmayan fiiller (apartmak-)
-(ı)t:fiil kökünden aynı anlamda çeşitli causativum şekilleri, ms. Akıt-, aktır- (akıt-)
-(ı)t:bu genişleme nadiren reflexivum anlamı taşır (büküd-/büküt-)”


“acıtmak” sözcüğünde ise;

“Causativum (ettirgenlik) ekinin birkaç şekli vardır (acıkdur-, artur-/artır-, büküt-, çıkar-, damzur-/damzır-. ET.’de en yaygın olan –(ı)t- vs. şekli zamanla bir birleşim olan -dır- vs. şekli yüzünden kullanımdan düştü. -t- şekli yalnız çok heceli fiillerde ünlü ve /r/, /l/, /y/ seslerinden sonra korunur… Fakat –ıt- şeklinin özellikle /k/ ara sıra /y/ ve başka sert seslerden sonra da muhafaza edildiği görülür: akıt-, aşıt-, azıt-/azıd, bayıt-, çarpıt-, dağıd-/dağıt-, durut-…”


açıklamasını yapar.

Burada iç- eylemi katı ünsüz /ç/ içerdiğinden içit- eylemi oluşturulabilir gözüküyor.
  • 8

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3163
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1835

Ynt: enjektör,şırınga

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 13 Kas 2019, 19:43

Sok- eylemi ile yapılan türetimlerin cinsel şakalara mâruz kalacağını düşünüyorum. Öte yandan içiteç sözcüğü ne denli yadırganacak bir sözcük olsa da çok güzel bir türetim. Tıpta içit- eylemi enjekte etmek anlamında kullanılıyor diye biliyorum. İçiteç doğrudan "içittirici, enjekte edici, enjektör, şırınga" anlamına geliyor. Çok yerinde bir karşılama olmuş.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1616
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1009

Ynt: enjektör,şırınga

İletigönderen Ötüken » 13 Kas 2019, 20:43

Türetilen sözcüklerin tutulabilmesi için kullanışlı olmaları gerek. Başka sözcüklerle karışmamalı ve dile kolay, kulağa ise güzel gelmeli.

Bence bu gibi sözcükler ne kadar az heceli ve ne kadar kolay olursa onama tıp ve otama eczacılık alanlarında o kadar yaygın kullanılır.
  • 0

Ötüken
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 22
Katılım: 05 Eki 2019, 13:39
Değerleme: 37


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 19 konuk

Reputation System ©'