Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

senato, senatör

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

senato, senatör

İletigönderen Toygun » 28 Eyl 2011, 14:50

senato    İt. senato
a. (sena'to) 1. Bazı ülkelerde yaş ve eğitimlerine göre seçilmiş parlamento üyelerinden oluşan meclis. 2. Üniversite yasasına göre seçilen ve rektör başkanlığında toplanan yüksek karar organı. 3. Senatörlerin toplandıkları yer. 4. tar. Eski Roma'da özellikle soylulardan oluşan yöneticiler meclisi.
Güncel Türkçe Sözlük

senatör    Fr. sénateur
a. Senato üyesi.
Güncel Türkçe Sözlük

Allah aşkına '-tey'li, '-tay'lı bir şeyler önermeyin.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5286
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1316

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Bengitaşlarındili » 28 Eyl 2011, 18:27

Senato: Aksakallar Geneşi
Senatör: Aksakal Geneşçi
  • 0

En soñ Bengitaşlarındili tarafından 28 Eyl 2011, 19:55 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Toygun » 28 Eyl 2011, 22:31

Bengitaşlarındili yazdı:Senato: Aksakallar Geneşi
Senatör: Aksakal Geneşçi


Geneş yerine keneş daha uygun sanki.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5286
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1316

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Bengitaşlarındili » 28 Eyl 2011, 22:47

Toygun yazdı:
Bengitaşlarındili yazdı:Senato: Aksakallar Geneşi
Senatör: Aksakal Geneşçi


Geneş yerine keneş daha uygun sanki.
Türkiye Türkçesinde bu söz yaşasaydı, doğal evrimler sonucu Geneş biçiminde olacaktı. Nitekim bunu Türkmencedeki Geñeş biçiminden de anlayabilirsiniz. Keneş biçiminde bu sözü dile almak anakronizm olacaktır.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: senato, senatör

İletigönderen D. Can Aktan » 28 Eyl 2011, 23:01

Bengitaşlarındili yazdı:
Toygun yazdı:
Bengitaşlarındili yazdı:Senato: Aksakallar Geneşi
Senatör: Aksakal Geneşçi


Geneş yerine keneş daha uygun sanki.
Türkiye Türkçesinde bu söz yaşasaydı, doğal evrimler sonucu Geneş biçiminde olacaktı. Nitekim bunu Türkmencedeki Geñeş biçiminden de anlayabilirsiniz. Keneş biçiminde bu sözü dile almak anakronizm olacaktır.


Sözcüğü keneş biçiminde almak anakronizm ise, kal-, kaç-, koy-, tarla, tarak, taşak, taşra vb. sözcükler de anakronizm değil mi?
  • 0

Üyelik görseli
D. Can Aktan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 479
Katılım: 16 Ara 2008, 20:30
Konum: Ankara
Değerleme: 21

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Oktay D. » 29 Eyl 2011, 00:59

D. Can Aktan yazdı:
Bengitaşlarındili yazdı:
Toygun yazdı:Geneş yerine keneş daha uygun sanki.

Türkiye Türkçesinde bu söz yaşasaydı, doğal evrimler sonucu Geneş biçiminde olacaktı. Nitekim bunu Türkmencedeki Geñeş biçiminden de anlayabilirsiniz. Keneş biçiminde bu sözü dile almak anakronizm olacaktır.

Sözcüğü keneş biçiminde almak anakronizm ise, kal-, kaç-, koy-, tarla, tarak, taşak, taşra vb. sözcükler de anakronizm değil mi?

Oğuzcadaki biçimiŋ Türkmenceden aŋlaşıldığı üzere geñeş olduğu açıktır. Bengitaşlarındili'niŋ tüm bir k>g dönüşümü kastetmediği verdiği bu örnekten anlaşılabilir. Kaldı ki Türkiye Türkçesinde kalın ünlülü hiçbir k- sesi g- olmamıştır. Sözcük geŋ ile eşkökenli değil midir?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8341
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Bengitaşlarındili » 29 Eyl 2011, 18:43

D. Can Aktan yazdı:
Bengitaşlarındili yazdı:
Toygun yazdı:
Geneş yerine keneş daha uygun sanki.
Türkiye Türkçesinde bu söz yaşasaydı, doğal evrimler sonucu Geneş biçiminde olacaktı. Nitekim bunu Türkmencedeki Geñeş biçiminden de anlayabilirsiniz. Keneş biçiminde bu sözü dile almak anakronizm olacaktır.


Sözcüğü keneş biçiminde almak anakronizm ise, kal-, kaç-, koy-, tarla, tarak, taşak, taşra vb. sözcükler de anakronizm değil mi?

Sayın Doğangün zaten söylenilmesi gerekeni pek ala söylemiş, bununbla bağlı bir hatırlatma...
Keñiş> Geniş
Kergek>Gerek
Keç->Geç-
Kel->Gel-
Ket->Git
Ker->Ger
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Toygun » 29 Eyl 2011, 23:40

Bu kengeş, keneş, keneşmek bana hep konuşmak ile kökendeş geldiği için keneş daha doğru gibi geldiydi bana... Kökenlemesi nedir peki keneş sözünün?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5286
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1316

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Oktay D. » 30 Eyl 2011, 02:01

konuşmak Türkiye Türkçesine özgü bir sözcük ve konmak sözcüğünden gelir, komşu sözcüğü ile ilişkili olarak gelişmiştir ki o da aynı köktendir. Oysa bu sözcük Türkmencede olduğu için kökteş olmadıkları açıktır. Diğer yandan da geñ ile ilgili olsa gerek.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8341
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Baturalptürk » 01 Eki 2011, 18:05

Geneş sözcüğü Tarama Sözlüğü'nde de 'istişare' olarak geçiyor.

Ama şu aksakal sözcüğü bana tuhaf geliyor. TDK tarafından duayenin anlamdaşı olarak önerildiğinde de yadırgamıştım.
"Karşınızda aksakal hanımefendi ..." gibi sözlerin garipliği ortada.
Ataerkil bir bakış açısıyla ortaya konmuş sözcüklerin dilde ancak mecazî anlamda ek seçenek olarak bulunabileceği, temel kelime olamayacağı gün gibi meydanda.
Onun için biz mecliste kadın sayısını artırmak isterken böyle sözcükleri alternatif göstermek doğru olmaz.
  • 5

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Kuşhan » 01 Eki 2011, 20:09

Baturalptürk yazdı:Geneş sözcüğü Tarama Sözlüğü'nde de 'istişare' olarak geçiyor.

Ama şu aksakal sözcüğü bana tuhaf geliyor. TDK tarafından duayenin anlamdaşı olarak önerildiğinde de yadırgamıştım.
"Karşınızda aksakal hanımefendi ..." gibi sözlerin garipliği ortada.
Ataerkil bir bakış açısıyla ortaya konmuş sözcüklerin dilde ancak mecazî anlamda ek seçenek olarak bulunabileceği, temel kelime olamayacağı gün gibi meydanda.
Onun için biz mecliste kadın sayısını artırmak isterken böyle sözcükleri alternatif göstermek doğru olmaz.


Bu görüşe katılıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Bengitaşlarındili » 01 Eki 2011, 21:08

Baturalptürk yazdı:Geneş sözcüğü Tarama Sözlüğü'nde de 'istişare' olarak geçiyor.

Ama şu aksakal sözcüğü bana tuhaf geliyor. TDK tarafından duayenin anlamdaşı olarak önerildiğinde de yadırgamıştım.
"Karşınızda aksakal hanımefendi ..." gibi sözlerin garipliği ortada.
Ataerkil bir bakış açısıyla ortaya konmuş sözcüklerin dilde ancak mecazî anlamda ek seçenek olarak bulunabileceği, temel kelime olamayacağı gün gibi meydanda.
Onun için biz mecliste kadın sayısını artırmak isterken böyle sözcükleri alternatif göstermek doğru olmaz.

Geneş yalnızca istişare demek değildir. İstişare yalnızca anlamlarından biridir. İstişare, Danışma, Tartışma, Uzlaşma, Karara bağlama anlamları vardır ve bütün bunları bir heyet olarak gerçekleştirmeyi bildirir.
Geñ- Genişleme, yayılma bildiren kökten gelir ve fikrin yayılması kuramsallığını düşündürür.
Gelelim Aksakal sözüne, Aksakal özü itibarıyle ihtiyar, yaşlı erkek demektir. Saçlarını ağartmış kişinin deneyimleri toplamı olarak bilge nitelikler kazandığı düşünülür. Bu nedenle duayen anlamındadır. Ancak bir tek duayen sözünün karşılığıdır denilemez. Çünkü yaşını başını almış ve gençlere bilgi ve deneyim anlamında yol gösterebilecek herkese denilebilir.

Aksakal Hanım denilemez demişsiniz, Ancak Türkçenin kelimelere yeni anlamlar yüklediğinde o sözü aynı zamanda cinsel çağrışımlardan da arındırdığını unutmuş ve siz işin sakal kısmında kalmışsınız. Aksakal sözü bu anlamıyla erkeklikle ilişiii kalmamış daha çok ihtiyarlığı bilgi ve birikim yönünden tecrübeyi anlatır hale gelmiştir. Bu nedenle ben aksalak hanım sözünden rahatsızlık duymam. Bu söz cinsiyetçi de değildir. Bugün Orta Asya Türkçesinde erkekler için de bayanlar için de kullanılıyor diye biliyorum.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Bengitaşlarındili » 01 Eki 2011, 21:09

Baturalptürk yazdı:Geneş sözcüğü Tarama Sözlüğü'nde de 'istişare' olarak geçiyor.

Ama şu aksakal sözcüğü bana tuhaf geliyor. TDK tarafından duayenin anlamdaşı olarak önerildiğinde de yadırgamıştım.
"Karşınızda aksakal hanımefendi ..." gibi sözlerin garipliği ortada.
Ataerkil bir bakış açısıyla ortaya konmuş sözcüklerin dilde ancak mecazî anlamda ek seçenek olarak bulunabileceği, temel kelime olamayacağı gün gibi meydanda.
Onun için biz mecliste kadın sayısını artırmak isterken böyle sözcükleri alternatif göstermek doğru olmaz.

Sizin güncel sıkıntıları bahane tutarak bin yıllık sözcüğümüzü de cinsiyetçi olduğu iddiası ile dışlamanızı kale almak doğru olmaz.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: senato, senatör

İletigönderen ingichka » 01 Eki 2011, 21:28

aksakgal

[a:ksakgal]

    Bir obanyň ýaşulusy, kethudasy, geňeşdary, ýaşuly adamsy.

      Şol toýa ähli obalaryň aksakgal-kethudalaryny, baýlary çagyryp, olara emiriň adyndan halat-serpaý berdiler. («Sowet Edebiýaty» Žurnaly)

        Gowşut hanyň Gylyç aksakgal diýen bir umumy geňeşdary bolan.
(Ata Salyh, Saýlanan Eserler)

    Sakgaly agaran garry adam, ýaşuly adam.

        Günlerde bir gün aksakgal peýda boldy. («Görogly» eposy)

        Toba, toba, sakgalyňdan utan, aksakgal! (B. Pürliýew, Ilkinji Gün)
Türkmen diliniň sözlügi
geňeş

    Bir mesele baranda edilýän maslahat.

        Seniň bu geňeşlerine şondan artyk maslahat bermäge meniň hetdim ýok. Sähedin ýüzüne seredip, geneş salýan ýaly etdiler berip hat ýazýar.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: senato, senatör

İletigönderen Baturalptürk » 02 Eki 2011, 14:11

Geneş sözcüğünü olumlu karşılıyorum. Hem DLT hem de Tarama Sözlüğü'nde geçiyor. TS'ye daha bir dikkatle baktım ve 'keñeş, keñeç, kengeç' biçimlerinde de bulunduğunu gördüm. Müzakere, müşavere gibi anlamlarda, güzel. Fakat, kökeninin 'genişlemek' ile ne derece ilgisi var, emin değilim.

Gelelim Aksakal sözüne, Aksakal özü itibarıyle ihtiyar, yaşlı erkek demektir. Saçlarını ağartmış kişinin deneyimleri toplamı olarak bilge nitelikler kazandığı düşünülür. Bu nedenle duayen anlamındadır. Ancak bir tek duayen sözünün karşılığıdır denilemez. Çünkü yaşını başını almış ve gençlere bilgi ve deneyim anlamında yol gösterebilecek herkese denilebilir.

Doğru.

Aksakal Hanım denilemez demişsiniz, Ancak Türkçenin kelimelere yeni anlamlar yüklediğinde o sözü aynı zamanda cinsel çağrışımlardan da arındırdığını unutmuş ve siz işin sakal kısmında kalmışsınız. Aksakal sözü bu anlamıyla erkeklikle ilişiii kalmamış daha çok ihtiyarlığı bilgi ve birikim yönünden tecrübeyi anlatır hale gelmiştir. Bu nedenle ben aksalak hanım sözünden rahatsızlık duymam. Bu söz cinsiyetçi de değildir. Bugün Orta Asya Türkçesinde erkekler için de bayanlar için de kullanılıyor diye biliyorum.


Bilgi birikim yönünde anlam kazanmış olabilir ama cinsiyetsizleşmiş bir kelime değil. Nitekim, sözcüğü duayen'e çekmeye çalışan da TDK'dir. Bu işler zorlamayla, yönlendirmeyle olmaz. Halkın içinde değişe gelişe gelen sözcükler yadırganmaz olurlar. Sonradan iliştirilen anlamlara eleştirel yaklaşıldığı için "aksakal" bu kavramın birincil kelimesi olamaz. Onun için ben aksakal hanım sözünden de aksalak hanım sözünden de rahatsızlık duyarım.

Sizin güncel sıkıntıları bahane tutarak bin yıllık sözcüğümüzü de cinsiyetçi olduğu iddiası ile dışlamanızı kale almak doğru olmaz.


Güncel sıkıntı değil güncel konjonktür demek daha doğru.
Ayrıca, güncel sıkıntıları bahane etmek ne demek? Elbette ki onları dikkate alacağız. Biz nerede yaşıyoruz?
Ortada bir sorun yok. Önceleri erkek-egemen devirlerde kavramlar, erkekler esas alınarak oluşuyordu. Çünkü iş yaşamında kadın yoktu. "At eri (seyis), dil oğlanı (dragoman) vs". Ancak bugün bu tür sözcükler kavramlar için temel kelimeler olamaz. "Bilim adamı" sözündeki 'adam' insan anlamına da gelmesine karşın kadın anlamı ağır bastığı için kullanımdan düşürülmeye, "bilim insanı" sözünün ikame edilmesine çalışılmaktadır. Bu yanlışsanacak bir tutum olmamalıdır. Çağdaş dünyada nasıl yaşam her iki cinse eşit oranda hitap ediyorsa sözcükler de bu yönelime uygun olmalı.

Sonuç olarak, bu sözcüğün kullanımı ne bana ne de size bağlı. Ben durum değerlendirmesi yapıyor, geçerli vaziyetin özelliklerini göz önüne alarak birtakım uyarılarda bulunuyorum.
Siz ahval ve şeraiti kale almıyorsanız halk da sizi kale almaz.
Önemli olan da şüphesiz ki budur.
  • 1

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 8 konuk

Reputation System ©'