Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Makro ve mikro

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Makro ve mikro

İletigönderen Toygun » 23 Haz 2010, 18:23

Makro için genil, mikro için minil karşılıkları önerilmiş ama bildiğim kadarıyla mini sözcüğü yabancı kökenli. Bu iki sözcüğe bulacağımız karşılıkların uyaklı olması bu karşılıkların tutulma olasılığını arttırır. Mikro için kullanabileceğimiz küçü- kökünden küçümen, küçürek ya da ufarak sözcükleri mevcut ama buna mukabil büyümen, büyürek sözcükleri yok. Ne denebilir? Büyücek-küçücek? Büyül-küçül?

Makro için sarman, mikro için küçümen dersek uyaklı oluyor :)
  • 0

En soñ Toygun tarafından 23 Haz 2010, 18:26 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: Makro ve mikro

İletigönderen bensay » 23 Haz 2010, 20:46

Bendeki karşılamacalar aşağıdaki gibi, uslamlamalarmızda koşutluklar bulunuyor.

Makro: Geniş, büyük, büyümen
Makro: Komutlam (bilgisayar)
Makro ekonomi: Tümel geçim(bilim)
Makro iktisat: Tümel geçim(bilim)

Mikro: Küçük, küçümen
Mikro iktisat: Tikel geçim(bilim)
  • 0

En soñ bensay tarafından 23 Haz 2010, 21:03 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2859
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1420

Ynt: Makro ve mikro

İletigönderen Toygun » 16 Ağu 2010, 14:16

Mikrodalgaya ne deriz?

Bir takım mikro + sözcük birleşimlerini -cik ekiyle karşılayabiliriz sanırım.

mikroçip : yongacık
mikrofosil : taşılcık
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: Makro ve mikro

İletigönderen D. Can Aktan » 16 Ağu 2010, 20:05

mikro: küçürek
makro: büyürek

sözcükleri de uygun olabilir.

http://tdkterim.gov.tr/bts/?kategori=ve ... ek&ayn=tam
  • 0

Üyelik görseli
D. Can Aktan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 479
Katılım: 16 Ara 2008, 20:30
Konum: Ankara
Değerleme: 21

Ynt: Makro ve mikro

İletigönderen Oktay D. » 28 Eyl 2010, 02:50

küçükdalga "mikrodalga"
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8277
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5348

Ynt: Makro ve mikro

İletigönderen Oktay D. » 14 Şub 2019, 00:51

tükel
makro

küçül
mikro

Felsefeciler tikel sözcüğünü kullanıyorlar ancak yañlış türetimdir: tek sözcüğünü durduk yére tik yapıp +AL eki getirmişler. Felsefeciler aynı zamanda tükel sözcüğünü "mükemmel" añlamında kullanırlar, oysa Eski Türkçede bu sözcük "bütün" démek: tüke- (tükenmek, bitmek) > tükel (bütün, tamamlanmış, bitmiş olan).

küçül sözcüğünü, *kiçü- (küçük olmak) eylemine öñad yapan -L eki getirerek oluşturdum. Aynı kökten Eski Türkçe kiçüg (küçük) > Oğuzca küçük ve küçül- (küçük olmak) var.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8277
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5348

Ynt: Makro ve mikro

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 14 Şub 2019, 01:13

Küçük sözcüğünün kökeninin (geldiği eylemin) belirsiz olması pek sıkıntı çıkarmaz, değil mi? Zâten günümüzde küçük sözcüğü bulunduğundan geldiği eylem ne olursa olsun günümüzde "küçümek"e dönüşecek. Doğru mu düşünüyorum?

Ayrıca evet, felsefecilerin kullandığı tikel sözcüğü uydurmadır. Keyfî kök değişimi yapılmış. Ben tikel yerine tekçil diyordum. Ne denli karşılar, orasını bilemem.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1304
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 778

Ynt: Makro ve mikro

İletigönderen Oktay D. » 14 Şub 2019, 02:10

TürkçeSözlük78 yazdı:Küçük sözcüğünün kökeninin (geldiği eylemin) belirsiz olması pek sıkıntı çıkarmaz, değil mi? Zâten günümüzde küçük sözcüğü bulunduğundan geldiği eylem ne olursa olsun günümüzde "küçümek"e dönüşecek. Doğru mu düşünüyorum?
Gériye doğru türetme Türkçede bulunmuyor. Öyle bir éylemiñ var olmasını güvenceye alan durum, tarihidir. Açıklayayım.

Bugünkü küçül— (küçük olmak) sözcüğü, kaçınılmaz olarak *küçü- diye bir eylemden türemiştir çünkü édilgen -L- eki başka bir olanak bırakmaz.

Öte yandan küç- değil de *küçü- olmasını sağlayan şey, Eski Türkçede [DLT] sözcüğüñ kiçüg biçiminde oluşudur, démeli ikinci hecede bélirgin bir /ü/ var, -g ekiniñ kendisinde ü olmadığına göre bu /ü/ sesi köke ait. Zaten Oğuzcada kiçik déğil de /ü/ ile küçük ve küçül- dénmesiniñ nédeni, ikinci seslemdeki ü'nüñ ilk seslemi beñzeştirmesidir. Tıpkı bédük > *béyük > büyük gibi...

Béñzer bir durum alçak (aşağı) ve alçal— (aşağı olmak) sözcüklerinden dolayı *alça— (alçak olmak) éyleminiñ varlığını bilmekte de görülüyor. Yine başka ancak bu kéz varlığı saptanmış örnekler:
yüksek, yüksel— < Eski Türkçe yükse
büyük, büyüt— < büyü— < Eski Türkçe bédü
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8277
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5348


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 6 konuk

Reputation System ©'