Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Azerbaycan-Türkiye Türkçesi ortak imla

Ortak Türkçe'niñ oluşumu üzerine yapılan çalışmaları içerir.

Azerbaycan-Türkiye Türkçesi ortak imla

İletigönderen bilimdan » 01 Eyl 2020, 03:16

Azerbaycan Türkçesinin alfabesi Marmara Üniversitesi'nde görüşülen ortak alfabeye yakındır. Bizim Türkiye Türkçesine q, x, ä (ə) gibi harflerin eklenmesi konusu da zaman zaman tartışılmaktadır. Diğer taraftan Azerbaycan Türkçesinde Arapça kısa a'ların ə sesine dönüşmesi oldukça yaygındır. Bununla ilgili olarak ȧ gibi bir harfin kullanılması gündeme getirilebilir. Mesela bu harf Azerbaycan Türkçesinde ə, Türkiye Türkçesinde kısa a okunmak üzere kullanılabilir. Böylece lȧqȧb şeklindeki bir imla Azerbaycan Türkçesinde ləqəb, Türkiye Türkçesinde lakap ile aynı okunabilir. (Bizdeki lâkâb ve lakâbı gibi yanlış telaffuzlar da bu şekilde önlenmiş olacaktır.) Zȧfər şeklindeki bir imla Azerbaycan Türkçesinde zəfər, Türkiye Türkçesinde zafer okunabilir. Yani kısaca sözcüklerin imlası konusunda ortak bir standart belirlenebilir. Sözcük farkları konusunda lehçeler arasındaki kelime alışverişleri sebebiyle bir azalma seyredilmektedir, imla ortak olursa bu azalma süratlenebilir. Farklı eklerin ve ifade tarzlarının dışında iki lehçe arasında fazla bir fark kalmayabilir.
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 222
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 83

Ynt: Azerbaycan-Türkiye Türkçesi ortak imla

İletigönderen ulduzéver » 01 Eyl 2020, 04:33

Bir öňäri dä bu: Azärbaycan Türkcäsindä "y" yazılan incä "ğ" säsi üçün yeňi bir damğa düşünülsün vä här iki lähcädä qullanılsın.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 885
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Değerleme: 843

Ynt: Azerbaycan-Türkiye Türkçesi ortak imla

İletigönderen bilimdan » 01 Eyl 2020, 21:20

ulduzéver yazdı:Bir öňäri dä bu: Azärbaycan Türkcäsindä "y" yazılan incä "ğ" säsi üçün yeňi bir damğa düşünülsün vä här iki lähcädä qullanılsın.
Aslında Türkiye Türkçesinde /ğ/ sesi kalındır. İnce sırada ğ harfi ile yazılan sözcükler /y/ ile telaffuz ediliyor. Osmanlı zamanında buna kef-i yâyî deniyordu. Mesela "ekmeği" derken bunu /ğ/ sesi ile telaffuz etmiyoruz, o şekilde telaffuz etmeye çalışan olursa bu da insanlara komik gelebilir. Ya ekmeyi diye telaffuz ediliyor (ki bazen bu şekilde yazanlarla da karşılaşabiliyoruz) ya da ekmei, ekmee gibi şekillerde söyleniyor. Bu sebepten Türkiye Türkçesinde ince sırada ğ ihtiva eden sözcükler y ile yazılabilir.
ekmeyi.png
  • 0

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 222
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 83

Ynt: Azerbaycan-Türkiye Türkçesi ortak imla

İletigönderen ulduzéver » 02 Eyl 2020, 02:04

Elbette TT.nin telaffuz kurallarını kastetmemiştim. Kef-i yâyi hâlâ Güney Azerbaycan ölçünlü Arap alfabesinde altı iki noktalı گ damgasıyla gösteriliyor, o olmadıkta da g'nin karşılığı olan yalın گ kullanılıyor. Bu kullanım dilin eski edebi imlasını korumak doğrultusundadır, başka bir nedeni de Azerbaycanın bazı ağızlarında hâlâ g telaffuz edilmesidir. gəldigim, ürəgim vb. gibi.

Bence böyle bir damganın Latin abecesinde olmasında fayda var çünkü bir çok Türk dillerinde hep g yazılıyor g de okunuyor. Bizim y yazmamız ortak imladan uzaklaşmaya sebeb oluyor.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 885
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Değerleme: 843

Ynt: Azerbaycan-Türkiye Türkçesi ortak imla

İletigönderen bilimdan » 02 Eyl 2020, 13:22

ulduzéver yazdı:EBence böyle bir damganın Latin abecesinde olmasında fayda var çünkü bir çok Türk dillerinde hep g yazılıyor g de okunuyor. Bizim y yazmamız ortak imladan uzaklaşmaya sebeb oluyor.
Başlık Azerbaycan-Türkiye Türkçesi ortak imla olduğu için iki lehçeye göre cevap verdim. Diğer lehçelerle ortak imla ne kadar mümkün olabilir bilmiyorum.
  • 3

bilimdan
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 222
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 83

Ynt: Azerbaycan-Türkiye Türkçesi ortak imla

İletigönderen tomdaş » 03 Eyl 2020, 06:55

Yunan alfabesindeki γ veya buna benzeyen IPA işareti ɣ ince ğ ~ y ~ g için kullanılabilir belki. Bunun gibi t ~ d için de Đđ veya D̞d̟ gibi bir işaret bulunabilir.

đikmək veya d̟ikmək dikmek / tikmək
çiçəγi veya çiçəɣi çiçeği / çiçəyi
  • 0

tomdaş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 78
Katılım: 29 Tem 2018, 01:14
Değerleme: 42


Dön Ortak Türkçe çalışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'