Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

"Künde" Belirteci

Dil üzerine yaptığıñız araştırmaları, kişisel çalışmaları içerir.

Ynt: "Künde" Belirteci

İletigönderen Oktay D. » 12 Oca 2009, 20:24

günden güne sözcüğünüñ söz ettiğiñiz añlamı tümceden kaynaklıdır. Türkçe bildiğiñiz gibi, tümce tözlü devingen añlam yapısına iye bir dil.

Kötü bir karşılama yapmış olsañız da, siziñ olduğunu sandığıñız durumda da sorun olmazdı. Diyelim ki Türkçe sabit añlamlı bir dil. O hâlde siziñ söyledikleriñizi şu biçimde deyimlendirebilirim (formüle edebilirim):
günden güne = her gün +- gittikçe
Bu durumda da sözcükte "her gün" añlamı vardır.

"Günden güne param artıyor" yerine "her gün param artıyor" deseñiz de burada hâlen "gittikçe" añlamı vardır. Ya da "günden güne huzurum kaçıyor" yerine "her gün huzurum kaçıyor" deyince de aynı. Ya da herhangi başka bir örñek. Çünkü burada bir mantık ilişikisi de var. Söz konusu zaman olduğundan dolayı, zâten ilerleyen bir şeyden söz ediyoruz.

Bu mantık ilişkisini "olmayana ergi" yöntemiyle de gösterebilirim: tersini düşünelim. Örñeğin bir deyimde "gitmedikçe her gün" gibi bir añlam olabilir mi?! Aynı örñeklere yukarıdaki siziñ savunduğuñuz deyimlemeyi ters çevirip koyalım:
her gün gitmedikçe param artıyor
Gördüğüñüz gibi bir saçmalık elde ettik. O hâlde varsayımımız (olmayana ergi varsayımı) yañlışmış. Demek ki "gitmedikçe her gün" gibi bir añlam olamaz, sadece "gittikçe her gün" diye bir şey var. Demeli, her "her gün" ancak "gittikçe" añlamını taşıyabilir! (çünkü gördük ki, tersi olmuyormuş)

Yiñe de önemli olan burada "her gün" gördüğümüz yere "günde gün" ("günden güne") yazıp yazamayacağımızdır. Siziñ söylediğiñiz durumda bile yazarız. Ancak durum söylediğiñiz gibi de değil.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8242
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5244

Ynt: "Künde" Belirteci

İletigönderen Baturalptürk » 13 Oca 2009, 09:57

Günden güne ile her gün aynı kefede nasıl olur? Yakın anlamlı olduğu için birbirinin yerine kullanmak yıkım olur. Böyle yapılacak işler Türkçe'ye büyük zarar verir. Bu konuyu konuşmak bile beni çok rahatsız etti. Türkçe'de ayırtı farkları vardır. Bunları birbirinin yerine yazarsan büyük yanlış yaparsın.

Her gün ile günden güne aynı yerde kullanılırmış. Bir şeyin her gün sözüyle ilişkisi varsa hemen o anlama mı yamayacaksın?

Her gün hava güneşli. Bu tümcede birikimli bir ilerleme yok gördüğün gibi. Tekdüzelikten söz ediyor. Sen buna gidip Gün geçtikçe hava güneşli gibi saçma bir anlam yükleyemezsin. Bu Türkçe'mizin bir değeridir. Aynı şeyi kesinlikle anlatmıyor. Bunu artık daha fazla tartışmayacağım. Uygun bir zamanda yüzlerce örnek vereyim istersen. Ama şimdi böyle basit konulara vaktim yok.
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: "Künde" Belirteci

İletigönderen Oktay D. » 13 Oca 2009, 20:55

Verdiğiñiz örñekler çelişkili ve söylediğim şeyle ilgili değil.
günden güne hava güneşli
denince de aynı saçmalık çıkıyor zaten. Siz yazdığımı okumamışsıñız ki!

Nitekim, üslubuñuzu hiç beğenmedim. Eñ başından beri ortada bir neñ yokken böyle bir üslup takındıñız, nedense. Uzlaşmayı ve tartışmayı bilmiyorsuñuz.
Her gün ile günden güne aynı yerde kullanılırmış. Bir şeyin her gün sözüyle ilişkisi varsa hemen o anlama mı yamayacaksın?

Bu tümce zaten añlamaya kapalı olduğuñuzu gösteriyor, okumamışsıñız ki yazdığımı. Karşıñızdaki düşünceye eñ ufak bir saygıñız da yok. Kişiler yañlış düşünüyorsa bile açıklarsıñız ve doğru bulunur, oysa siz "tartışmam", "basit konu" vs. diyip kaytarıyorsuñuz.

Düşünceñiziñ tersini düşünenleri görünce "Türkçeye zarar verir" deyip tartışmadan caymayı sürdürebilirsiñiz. Siz añlamadıñız diye de aynı şeyleri böyle saygısız birine yeñiden yazmak zorunda değilim. Tartışmaya açık olan, söyleneni añlamak isteyen beri gelsin.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8242
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5244

Ynt: "Künde" Belirteci

İletigönderen Baturalptürk » 14 Oca 2009, 16:03

Söylediklerinizden büyük üzüntü duydum. Bunları belirteyim:

1. Siz "her gün" ile "günden güne" arasında farkın olmadığını söylediniz:
Yiñe de önemli olan burada "her gün" gördüğümüz yere "günde gün" ("günden güne") yazıp yazamayacağımızdır. Siziñ söylediğiñiz durumda bile yazarız.

Bu sizin yazınızın sonucu...Siz o söylediğime yazabileceğinizi söylediniz. Ben de kendi söylediğimi kanıtlamak için başka bir örnek verdim.

Bu sözünüzün üzerine bunların aynı anlamda kesinlikle olmadığını, benzer birtakım çağrışımları olsa bile  tam karşılığını olamayacağını anlattım. İşte bu durum için Türkçe'ye zarar verir dedim. Ben bu konu üzerinde durdum hep.
Verdiğim örneklerin de anlattıklarımla en ufak çelişkisi yok.

2. İkincisi biçemimden(üslup) yakınmışsınız.
Uzlaşmayı ve tartışmayı bilmiyorsuñuz.

Hangi konuda uzlaşma bekliyorsunuz. Sizin söylediklerinizi kayıtsız şartsız kabul mu edeceğim? Kendi düşüncelerimi savunmam uzlaşma yanlısı olmadığım anlamına mı geliyor? Ben sizin künde sözcüğünü kullanmayışınızla ilgili baskı yaptım mı?

"Her gün" ile "günden güne" arsında ne fark var diyerek eş kefeye koymanızı yadırgadım. Böyle bir soruyu sizden beklemediğimi söyledim. Bu soru bana basit geldi. Çünkü hemen herkes anlam farkını ayırt eder. Temelde aynı amaç için kullanılabilir. Her gün gördüğümüz her yere öbürünü yazmanız ciddi bir anlatım bozukluğudur ve yadırganır. Bununla ilgili pek çok bilgi lise kitaplarında bile var.

3. Benim kaytarmadığım günlerdir sadece aynı konu üzerinde yazı yazdığımdan anlaşılır. Uzun süredir siteye bile girmiyordum. Sırf bu konuda soru yazılıyor diye giriyorum. Ben öğrenciyim ve bilgisayar karşısında vakit kaybetmek istemiyorum. Hiçbir zaman da caymadım ve düşüncelerimi anlattım. Bu konuda benim niçin son vermek istediğim hakkında yargıya varmanız şaşırttı beni. Çünkü benim neden bunu yaptığımı bilemezsiniz. Yargısız infaz yaptınız ama umarım nedenini anlamışsınızdır.

4.
Siz añlamadıñız diye de aynı şeyleri böyle saygısız birine yeñiden yazmak zorunda değilim.

Benim anlamadığım bir nokta yok. Konu oldukça net. Eğer siz başka yerlere sürüklemek istiyorsanız ben konu dışına çıkmayacağım. Saygısız olduğumu dayanaksız söylemeniz ise şaşırtıcı. Hangi tümce ile size karşı saygısızlık yaptım. Yazdıklarınıza karşı ise düşündüklerimi saygı ile belirttim. Saçma, kötü gibi sözcüklere takıldıysanız aynı şeyleri siz de yazmışsınız. Senli benli konuştuğum için rahatsızlık duyduysanız onu anlarım. Ben onu yakınlık duyduğumdan öyle yazdım. Ama rahatsız ettiyse o konuda özür dilerim.

Ben gayet iyi anladığım halde "anlamadın" diyorsunuz. Oysa siz "uca" konusunda anlamadığınız halde ben hep yazdım. Bunun hiçbir zaman da sözünü etmedim. Etmem de...

Sonuç olarak ben oldukça uzlaşmacıyım ve tartışmaya açığım. Ancak şimdi zamanım olmadığı için yazamıyorum. Daha önceki yazılarımda da yanlış bir şey olduğunda özür dilemesini bildim. Bundan da hiç gocunmadım. Ama inandığım yolda da ilerlerim. Bu sanırım en doğal hakkım...
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: "Künde" Belirteci

İletigönderen Oktay D. » 14 Oca 2009, 18:58

Öncelikle benim savunduğum şey şudur:
1. her gün kullanımı yerine göre geçtikçe, gittikçe añlamı da içerir.
2. günden güne kullanımı yerine göre geçtikçe, gittikçe añlamı da içerir.
3. her gün kullanımı yerine göre geçtikçe, gittikçe añlamı da içermez (ama "geçmedikçe" añlamı da içermez).
4. günden güne kullanımı yerine göre geçtikçe, gittikçe añlamı da içermez (ama "geçmedikçe" añlamı da içermez).
5. Yukarıda yerine göre diye söz edilen durumlar iki söz öbeği için aynıdır.
6. günden güne kullanımında yukarıda sözü edilen yerine göre olan durumlar, her gün kullanımına göre yiñe yerine göre daha fazla vurgu taşır.

Ayrıca ben şunları savunmuyorum:
1. her gün kullanımı her zaman gittikçe añlamı içerir, demiyorum.
2. günden güne kullanımı her zaman gittikçe añlamı içerir, demiyorum.
3. günden güne kullanımınıñ her gün ile ilişkisini ilk siz vermiştiñiz, ve ben onuñ üzerinden "olmayana ergi" yapmıştım (varsayımsal). Nitekim ben zaten siziñ verdiğiñiz bu ilişkiyi desteklemiyorum. İşte añlamadığıñızı düşündüğüm ve saygısız üslubuñuzuñ olduğu kısım burada yatıyor. Tepki olarak ben de üslubumu kötüleştirmişim, sağlık olsun.

Dipçe.
Üyelerimiz bizim dalaşmamızı izlemek zorunda olmadıklarından dolayı, söylediğiñiz her tümceyi uzun uzadıya yanıtlamayacağım (özel ileti diye bir neñ var) ama şunu diyebilirim ki, saygı eksikliği hissettiğim şey siziñ "hitabıñız" (sen-ben'li konuşmañız) değil, kurduğuñuz cümlelerdi, düşüncemi küçümseyişiñiz ve basit görmeñizdi. Soñuç olarak, ben öyle bir soruyu sormayıp doğrudan yanıtlamaktansa, önce siziñ bu konudaki görüşüñüzü ifâde etmeñizi ve onuñ üzerinden gitmeyi düşündüm. Soru sormamdaki amaç buydu. Ancak karşılığında küçümseyici ve aşırı tepkili bir tutum görünce şaşırdım ve doğal olarak tepki verdim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8242
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5244

Ynt: "Künde" Belirteci

İletigönderen Yiğit98 » 18 Ağu 2019, 11:00

Anneannem ile yaşıtları daha da hep künde diye konuşuyor.

Bence hem künde hem de günde diye kullanılmalı
Künde: Her gün, sürekli, günde, her zaman, günlerin hepsinde, sürekli olarak,
DERLEME SÖZLÜĞÜ (TÜRKİYE TÜRKÇESİ AĞIZLARI SÖZLÜĞÜ)

Künde:
Hergün, günde.

Çitli *Mecitözü, Çorum
Kars ve köyleri
Yozgat.

Afşar, Pazarören *PınarbaşıKayseri

Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü

Ankara,Türk Dil Kurumu,1982
cilt: 12
Ek-1 ( a - zürbiyet )

Künde:
Her gün, her zaman
Erzurum

Erzurum Ağzı, İnceleme-Derleme-Sözlük
Selâhattin Olcay
Ankara,Türk Dil Kurumu,1995
130 s.

Künde:

Sürekli, günde, her zaman: Künde oduna giderim.

Eziler *Güney -Denizli
Cenciğe -Erzincan
Çomaklıdede *Korkuteli -Antalya

Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü

Künde:

Her gün

Adana, Osmaniye
Malatya
Erzurum
Adana, Osmaniye



Bir de bilmiyorum bir ilişkisi var mı ancak yanılmıyorsam Korecede de okunuş olarak kunde/künde diye sözcük var.
  • 0

Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 121
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 40

Önceki

Dön Bilimsel araştırmalar, kişisel çalışmalar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'