Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Dadanmak

Dil üzerine yaptığıñız araştırmaları, kişisel çalışmaları içerir.

Dadanmak

İletigönderen bensay » 18 Kas 2019, 10:47

Niye tatmak ve tat olduğu gibi kalırken bu kökten türeyen sözcük "dadanmak" biçimine dönüşmüştür?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2979
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1536

Ynt: Dadanmak

İletigönderen bensay » 18 Kas 2019, 23:54

sanırım "uzun a" dolayısıyla yumuşayan ikinci t'nin etkisiyle tadanmak geriye yönelik benzeşmeyle dadanmak olmuş.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2979
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1536

Ynt: Dadanmak

İletigönderen Oktay D. » 19 Kas 2019, 16:41

Eski Anadolu Türkçesinde öñce her durumdaki t>d kurallı olarak yumuşar, ancak soñrasında sert ünsüz içeren sözcüklerde géri sertleşme olur.

Eski Türkçe tāt- sözcüğü uzun a içerdiğinden Eski Anadolu Türkçesinde öñce dad- oluyor, halen Anadolu ağızlarında dat-, Azerbaycan dad-, Türkmen dāt-/dād-. Ardından resmi ağızda yalıñ haldeyken soñ ses t'leşip dat- olduğu için öñ sesteki d, gérileyici ünsüz beñzeşmesine uğruyor.

Öte yandan bu gérileyici sertleşmeden öñce türemiş olan sözcüklerde aradaki d sesi sertleşmediği için öyle kalıyorlar. Gérçekten de dadan- sözcüğü, géri sertleşmeden öñce var olan bir sözcüktü, o yüzden gerileyici beñzeşmeye uğramıyor. Bu da kurallı o yüzden.

Kısaca
Es.T tāt- > Oğ.T dad- > EAT dat- > TT tat-
Es.T tātgan- > Oğ.T dadan- > EAT dadan- > TT dadan-
  • 16

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8408
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5649

Ynt: Dadanmak

İletigönderen bensay » 20 Kas 2019, 11:28

soruyu tersten sormam gerekiyormuş, niye dad ve dadmak değiller diye
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2979
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1536

Ynt: Dadanmak

İletigönderen jikme-jik » 24 Kas 2019, 03:53

Söz başı /t/ ~ /d/ konusunda düzensizlik de söz konusudur.

Azerbaycan Türkçesinde toxunmaq "dokunmak" Türkiye Türkçesinden farklı olarak /t/'li iken, daş "taş" kelimesi yine Türkiye Türkçesinden farklı olarak /d/'lidir.

Azerbaycan Türkçesinde /t/'li olan tikmək "dikmek" fiili göz dikmək ve dikilib baxmaq gibi kullanımlarda /d/'lidir.
  • 0

jikme-jik
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 54
Katılım: 24 Nis 2010, 17:18
Değerleme: 22


Dön Bilimsel araştırmalar, kişisel çalışmalar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

cron
Reputation System ©'