Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" sorunu

Başka dillerde yér alıp henüz Türkçe'ye bile geçmemiş kavramlara karşılık bulma çalışmalarını içerir.

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Tözkoparan » 21 Haz 2012, 13:57

Bir şeyler daha söyleyecektim unutmuşum.

ingichka yazdı:her iki elini de kullanabilene ikiyek denmesi bana göre pek uygun değil. Sol ve sağ yön bildiren iki sözcüktür. İki ise bir sayıdır. Yani farklı bir kavram ifade etmektedir.


Öyle diyorsunuz ama bu farklı kavramların hangi bağlamda ilişkisi olduğunu görüyoruz. El bağlamını ilgilendiren bir konu olduğundan dolayı o kadar da farklı kavram değiller.


Ayrıca, "ikiyek" sözcüğünün sesi biraz çirkin, bunun da farkındaydım. Şu iki sözcüğü de usavurmanıza sunuyorum.

ikilek (iki elini birden kullanabilen, "ikileyen")
ikirek (bunun esemesi tam oturmadı çünkü eki ekledikten sonra haklı çıkarmaya çalışıyorum ama, "-rek"in "daha, en" gibi anlamlar verdiğini hatırlıyorum, öyleyse iki elini birden güçlendirmiş, ikisi de en iyi)
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen BARIÞ » 21 Haz 2012, 14:06

Tözkoparan yazdı:Bir şeyler daha söyleyecektim unutmuşum.

Öyle diyorsunuz ama bu farklı kavramların hangi bağlamda ilişkisi olduğunu görüyoruz. El bağlamını ilgilendiren bir konu olduğundan dolayı o kadar da farklı kavram değiller.


Ayrıca, "ikiyek" sözcüğünün sesi biraz çirkin, bunun da farkındaydım. Şu iki sözcüğü de usavurmanıza sunuyorum.

ikilek (iki elini birden kullanabilen, "ikileyen")
ikirek (bunun esemesi tam oturmadı çünkü eki ekledikten sonra haklı çıkarmaya çalışıyorum ama, "-rek"in "daha, en" gibi anlamlar verdiğini hatırlıyorum, öyleyse iki elini birden güçlendirmiş, ikisi de en iyi)


Tözkoparan arkadaşım, ikiyek sözcüğünün kök, ek ilişkisini nasıl gösterebiliriz. Sözcüğe çirkin demeden bir bu konuyu düşünelim, us yoralım.

Benim ilk iki + yek "ikisi bir" gibi bir çıkarım yaptım. Birleşik sözcük gibi geldi bana, acaba ek olabilir mi? Yek Türkçe değil sanırım. 
  • 0

Üyelik görseli
BARIÞ
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 580
Katılım: 27 Ara 2011, 18:14
Değerleme: 14

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Tözkoparan » 21 Haz 2012, 17:51

Konu başındaki iletiyi okuyunuz.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen BARIÞ » 21 Haz 2012, 17:58

BARIŞ yazdı:Tözkoparan arkadaşım, ikiyek sözcüğünün kök, ek ilişkisini nasıl gösterebiliriz. Sözcüğe çirkin demeden bir bu konuyu düşünelim, us yoralım.

Benim ilk iki + yek "ikisi bir" gibi bir çıkarım yaptım. Birleşik sözcük gibi geldi bana, acaba ek olabilir mi? Yek Türkçe değil sanırım. 


Arkadaşım okudum, ama google da bulduğun soyadları gerçekte iki+ek ten türemiş ikiyek mi?
  • 0

Üyelik görseli
BARIÞ
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 580
Katılım: 27 Ara 2011, 18:14
Değerleme: 14

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Tözkoparan » 21 Haz 2012, 22:55

Hem bilmiyorum hem de öğrenme yolum yok. Belki de dediğiniz gibidir, bilemiyorum. İlginç geldi sadece.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen ingichka » 21 Haz 2012, 23:23

İkiyek gerçekten Türkçe iki ile Farsça bir anlamındaki yekin birleşmiş şekli olabilir. Dört cihar gibi.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Tözkoparan » 17 Kas 2013, 17:34

Öztürkçe olmaz ama çiftlek olsa da olurmuş belki. Olmazsa ikilek. Ayrıca "solak veya sağak olma durumu"na da bir başlık olarak el uzluğu diyebiliriz. Yani "solak"ı tanımlarken "sol eli uz kişi" diyebiliriz.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Çapulcu » 26 Kas 2013, 21:25

"El yeğlemez", "el ayırmaz" gibi bir kullanım olabilir mi?  Şu örnekteki gibi
  Yazıyı sağla yazıyorum ancak top oynarken ayak ayırmazım.
  • 4

Çapulcu
İlgili
İlgili
 
İleti: 13
Katılım: 05 Oca 2009, 14:33
Değerleme: 8

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Tözkoparan » 08 Ara 2013, 17:10

Çapulçu yazdı:"El yeğlemez", "el ayırmaz" gibi bir kullanım olabilir mi?  Şu örnekteki gibi
  Yazıyı sağla yazıyorum ancak top oynarken ayak ayırmazım.



"El yeğlemez" ilginç geldi, hayalgücümü okşadı. "Bir eli öbüründen iyi olmayan" anlamında "yeğelsiz" desek dermişiz.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen cingelek » 30 Kas 2015, 15:31

ingichka yazdı:
Tözkoparan yazdı:Nasıl bir birleşik sözcükle karşılayalım örneğin?
Ambidexter kelimesinin özü "her iki" + "sağak" sözcüklerinden oluşuyor. Türkçenin imkanları dahilinde bunu bir birleşik isimle (misal için İkisağak, sol-sağak vb.) karşılamak mümkün olabilir.
İkey "her iki(si)" + sağak "sağ elini kullanan".

İkeyelli (İngilizce both-handed gibi).
  • 5

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 376

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Gökkurt » 21 Şub 2016, 08:31

ikielibir
ambidextrous
  • 0

Gökkurt
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 430
Katılım: 13 Mar 2010, 13:11
Değerleme: 303

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen timurram » 25 Eyl 2019, 19:09

''Sağlak'' kelimesi olamaz. Çünki Türkçede ''-lak'' diye bir ek yok... ''sağak'' kelimesi daha uygun ve doğru...

Amphidexter için ise,
ÇİFTYÖNLÜ, İKİYÖNLÜ, veya YÖNSÜZ, (kelimelerde EL kelimesini kullanmayı uygun görmedim çünki ayakları da kavramın içine katmak istedim)
  • 0

timurram
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 24
Katılım: 22 Haz 2019, 04:13
Değerleme: -26

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Oktay D. » 26 Eyl 2019, 00:16

timurram yazdı:''Sağlak'' kelimesi olamaz. Çünki Türkçede ''-lak'' diye bir ek yok...
Var. +lAk eki, addan eylem yapan +lA- ile eylemden ad yapan -k ekleriniñ birleşimidir [M.Erdal, 1991][F.Bozkurt, 2005].

parlak, torlak, añlak, aylak, ...
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8341
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen timurram » 26 Eyl 2019, 05:45

Oktay D. yazdı:Var. +lAk eki, addan eylem yapan +lA- ile eylemden ad yapan -k ekleriniñ birleşimidir [M.Erdal, 1991][F.Bozkurt, 2005].

parlak, torlak, añlak, aylak, ...


Söylemek istediğim ''-lak'' diye bir ekin tek başına var olmamasıdır...İki farklı ekin birleşimi ile elbette ''-lak'' diye birleşik bir ek ortaya çıkar...Hatta örnekler arttırılabilir ''sulak (sulanan yer), kışlak (kışlanan yer), patlak, çatlak, ıslak gibi...''

Aslında Türkçede SAĞLAK diye bir kelime üretilebilir...(sağ+la+k)...Ama bu kelime ancak ''Sağlanan yer'' veya ''Sağlayan kişi/şey'' manalarına gelir...
  • 0

timurram
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 24
Katılım: 22 Haz 2019, 04:13
Değerleme: -26

Ynt: ambidekster/ambidexterious ile "sağak mı, sağlak mı" so

İletigönderen Oktay D. » 26 Eyl 2019, 13:23

Ekleri ve añlamları karıştırmışsıñız.

sulak ile kışlak sözcükleri +lA-k ekiyle değil, +lAg ekiyle oluşup /s, k, ş/ sesleriniñ étkisiyle g>k dönüşümü yaşamış sözcüklerdir. O yüzden añlamları farklıdır. Aynı +lAg ekinden yaylag > yayla, kışlag > kışla, tuzlag > tuzla, vb türemiştir.

Oysa buradaki +lAk eki ise baştan -k ile yapılmıştır ve yér adı añlamını değil, o éylemiñ soñucu añlamını vérir: ıslak (ıslanmış olan şey), patlak (patlamış olan şey), çatlak (çatlamış olan şey), parlak (parlamış olan şey), añlak (añlamış olan şey), vb.

Bu yüzden sağlak sözcüğünüñ añlam örüntüsü, "sağ [yönlü] olmuş/yapılmış şey" démektir. Yér añlamı olmaz.

solak sözcüğü de tek biçim déğildir. Eski Türkçede solamuk, solagay, solak gibi biçimleri bulunur, ayrıca Eski Türkçede dalak añlamında solak diye bir sözcük de bulunur.
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8341
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5516

Önceki

Dön Başka Dillerdeki Türkçede Olmayan Kavramlar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

cron
Reputation System ©'