Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

Başka dillerde yér alıp henüz Türkçe'ye bile geçmemiş kavramlara karşılık bulma çalışmalarını içerir.

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen Oktay D. » 25 Kas 2019, 21:38

Bu başlıktaki kimi iletiler, tümüyle kişisel çekişmeler içerdiği gérekçesiyle kaldırılmıştır. Birazcık bilgi bulunan veya soñrasında bilgi vérmeye néden olan iletiler, olabildiğince tutulmaya veya yanıt véreniñ alıntısında bırakılmaya çalışılmıştır.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8520
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5995

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen ulduzéver » 29 Kas 2019, 01:27

Kısa olarak şöyle bir durum vâr:

Türkiye Türkçesi (destan, hikaye añlatmak için): Murat işlemiş = Azerbaycan Türkçesi: Murat işlemiş imiş
Azerbaycan Türkçesi: Murat işlemiş[dir] = İngilizce: Murat has worked = Türkiye Türkçesi: Murat işledi

Démeli -mİş ekiniñ duyulan zamân añlamı Türkiye Türkçesindedir GökTürkçede de aynı biçimdedir

Örneğin oglıtı kagan bolmış "oğulları hakan olmuş" tümcesi géçmişte olup biten ancak söylenen zamân tekçe duyulan bir olaydır. Bu, Azerbaycanda oğulları xaqan olmuş diye çévrilmez oğulları xaqan olmuş imiş diye çévrilir. Hattâ Farsçaya da hem İngilizce tükel zamân hem de GökTürkçe añlatım birebir Az.Tdeki gibi çévrilir: şode = "olmuş", şode bûde = "olmuş imiş"
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 833
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 826

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen cihanaki » 02 Haz 2020, 15:24

Herkese merhaba,

İnsanı Allah/Tanrı yaratmış.

Tanrı/Allah insanı yarattı.

bu örneklerde yaratma işi bitmiş olsada, yaratılan insan ve ona ait olan süreç hatta hali hazırda yaratma işlemi hala devam etmekt değil midir ? Yani demek istediğim perfect tense için -mış, -miş, -muş,-müş bu ekler yeterli karşılık vermekteler sanki ?
  • 0

cihanaki
Cihan AKI
İlgili
İlgili
 
İleti: 7
Katılım: 02 Haz 2020, 13:24
Değerleme: 5

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen uydurmatik » 03 Haz 2020, 11:25

timurram yazdı:jikme-jik
Birincisi elbette öyle delil olur adam sana manas destanını mı okusun...Sen hangi kitabın kaynakçasında kaynağının içeriğini yazdığını gördün sadece kaynağın adı yazar o kadar
ikincisi işte Makaleden örnekler

(A kişisi) - (Dokuma tezgâhının) Ağzını al da, öyle dursuŋ / (B kişisi)
- Alığın canım. Bu örnekteki “alığın” sözcüğü ölçünlü dilde “aldım” ile
karşılanır; ama Mersin ağzını kullanan bir kimse böyle bir karşılık
verirse, alma işini emir verildikten sonra ya da emir verildiği anda
yapmış anlamına gelir. Oysa yapılması gerekeni, (A) kişisinden emri ya
da öneriyi almadan yapmış (B) kişisi. Eylemin başlangıç ve bitiş noktası
konuşma anından öncede kalmış. Konuşmacı, “Alığın canım” cümlesiyle
daha önce yaptığı eylemin sonucunu bildirmekte, o andaki durumu ifade
etmektedir. Böyle bir durumda “alığın” sözcüğü “almışım” çekimli
eylemiyle de karşılanmaz.

(Seccade) ho odada var, yeŋi seriğin (Karadiken / Tarsus). Bu
cümledeki “seriğin” yerine “serdim” denilebilir; ama bildirilmek istenen
‘ser-’ eyleminin zamanı değil, serili olmasıdır. Eylem yeni tamamlanmış,
sonuç ortadadır.

Hindi ġızımı veriğin ona “Şu anda benim kızım onda gelin, kızımı ona
vermiş bulunmaktayım” (Pınarbaşı / Erdemli). Bu cümleyi bir Mersinli
“Hindi ġ ızımı vermişim ona” ya da “Hindi ġ ızımı verdim ona”
biçimlerinde kuramaz. Elbet konuşmacı kızını geçmiş zamanda vermiş;
ama kızını verdiği zamanı bildirmek istemiyor.

(Bekmezi) Ġoyu da yapığın (< yap-ık-ın) ben höyle. Bu cümle de,
ölçünlü dilde “(Pekmezi) Koyu da yaptım ben şöyle” cümlesi ile
karşılanabilir belki; ama bu cümleyle pekmezin ne zaman yapıldığı
bildirilmek istenmiyor, pekmezin istenen kıvamda (koyu) yapılmış
olduğu bildiriliyor.

Ġalanı hep dağılıḳ gidik, köyde bir ben ġalīŋ yavrım (İnsu / Mersin).
Bu cümlenin ölçünlü dildeki karşılığı şöyledir: “Gerisi hep dağıldı gitti,
köyde bir ben kaldım, köyde bir ben varım”. Bildirilmek istenen,
geçmişte yapılan bir eylem değil, içinde bulunulan andaki durumdur.

Ġar dolduruḳ, ölüzgâr savırır (Güneyli / Erdemli). Bu örnek cümlede
dolduruk “dolu, yığılmış” anlamlarındadır.

Ġuşlar üzümü yiyik tükedik, ġ alle ceviziŋ yarısını yiyik (Ayvagediği /
Mersin). Bu cümlelerle tanık olunan geçmişte bitmiş bir eylem değil;
konuşma zamanında görülen, bu eylemin sonucunda oluşan manzara
anlatılmaktadır.

Bu örneklerin hepsi perfect tense dir...
Mersin ağızlarında bu ekle bildirilen, genellikle eskiden olmuş bitmiş bir
olayın, eylemin içinde bulunulan andaki görünen sonucudur. {-(y)Ik}
ekiyle çekimlenmiş bir eylemde doğrudan bir geçmiş zaman ifadesinden
çok, arazamandaki durumu bildirme görevi ağır basmaktadır. Çekim eki
olarak bu ek, geçmişe işaret edip şimdiyi anlatmaktadır

Bu da makaledeki açıklaması....
Şimdi birisi kırık bir cam görse ve "cam kırılmış" dese yine eylemin sonucunda oluşan bir manzara anlatılmış oluyor va cam hâlâ kırık olduğu için şimdiki zamanla ilgisi de bulunuyor. Ama perfect tense böyle bir şey değil. Mesela "bu sabah kahvaltı etmedim" şeklindeki bir ifadeyi sabah saatleri bitmeden perfect tense ile söylersiniz ama öğleden sonra past tense ile söylersiniz. Yörük ağzında böyle bir ayrım var mı? Azerbaycan Türkçesinden verilen örnekler de zorlama çünkü Azerbaycanlılar bir gün önceki hadiseyi hem şühudi hem de nakli geçmişle anlatabiliyor.
  • 5

uydurmatik
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 160
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: 11

Önceki

Dön Başka Dillerdeki Türkçede Olmayan Kavramlar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'