Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

Başka dillerde yér alıp henüz Türkçe'ye bile geçmemiş kavramlara karşılık bulma çalışmalarını içerir.
İletiThis post was deleted by Oktay D. on 25 Kas 2019, 21:31.
Gérekçe: kişisel tartışma

İletiThis post was deleted by Oktay D. on 25 Kas 2019, 21:32.
Gérekçe: kişisel tartışma

İletiThis post was deleted by Oktay D. on 25 Kas 2019, 21:32.
Gérekçe: kişisel tartışma

İletiThis post was deleted by Oktay D. on 25 Kas 2019, 21:33.
Gérekçe: kişisel tartışma

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen jikme-jik » 24 Kas 2019, 21:27

timurram yazdı:jikme-jik yukarıda yazdıklarımı tekrar yazacağım
Birincisi Yukarıda cevap yazdım perfect tensein ne olduğunu biliyprsan makaleyi okur isen perfect tense manası taşıyıp taşımadığını görürsün dedim...okmamışsın veya anlamamışsın...
İkincisi ilk yazdığım iletide makalenin içinden bir örnek yazdım onu da okumamışsın.
üçüncüsü hem hakeret eden sensin hem bana mahalle kavgasına giriyorsun diyorsun

hem okumuyprsun hem anlamıyorsun burda bana cevap yazıyorsun...koyduğum kaynağı okumuyorsun Bana arştır kaynak ortaya koy diyorsun....gülünç...
Böyle okursan anlarsın gibi afakî cevaplarla ilmî bir tartışma yapılamaz. O zaman biri dese ki "Manas destanında perfect tense örnekleri var, inanmazsanız destanı açıp okuyun" böyle bir delil gösterme olabilir mi? Makaleye baktığım zaman benim anladığım yörük ağızlarındaki ekin -mIş ekine benzer bir kullanımı olduğu, öğrenilen veya farkedilen şeyleri anlatmak için kullanıldığı, belirsiz zaman ifade ettiği gibi fikirler bulunduğudur. Bana makalede hangi ifadelerden bu ekin perfect tense ifade ettiğini anladığını göster dediğimde bana bu ifadeleri göstermek yerine makalede var demekle iktifa ediyorsun. Yukarıda sormuştum verdiğin örneklerin -mIş ekinden ne farkı var. Buna cevap vermek yerine "yav he he" gibi alakasız ve seviyesiz cevaplar yazmaya başladın. Tekrar soruyorum makalede müşahhas olarak bu ekin perfect manası ifade ettiğine dair bir görüş var mı? Şahsî görüşün ekin perfect manası taşıdığı şeklindeyse o zaman makalenin neresinden bu şekilde bir mana çıkarttın (ki bu makaleyi kaynak gösteriyorsun)? Sıraladığın cümlelerin öğrenilen geçmiş zamandan farklı olduğunu ne şekilde ispatlayabilirsin?
  • 0

jikme-jik
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 55
Katılım: 24 Nis 2010, 17:18
Değerleme: 77

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen Oktay D. » 25 Kas 2019, 21:38

Bu başlıktaki kimi iletiler, tümüyle kişisel çekişmeler içerdiği gérekçesiyle kaldırılmıştır. Birazcık bilgi bulunan veya soñrasında bilgi vérmeye néden olan iletiler, olabildiğince tutulmaya veya yanıt véreniñ alıntısında bırakılmaya çalışılmıştır.
  • 6

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6039

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen ulduzéver » 29 Kas 2019, 01:27

Kısa olarak şöyle bir durum vâr:

Türkiye Türkçesi (destan, hikaye añlatmak için): Murat işlemiş = Azerbaycan Türkçesi: Murat işlemiş imiş
Azerbaycan Türkçesi: Murat işlemiş[dir] = İngilizce: Murat has worked = Türkiye Türkçesi: Murat işledi

Démeli -mİş ekiniñ duyulan zamân añlamı Türkiye Türkçesindedir GökTürkçede de aynı biçimdedir

Örneğin oglıtı kagan bolmış "oğulları hakan olmuş" tümcesi géçmişte olup biten ancak söylenen zamân tekçe duyulan bir olaydır. Bu, Azerbaycanda oğulları xaqan olmuş diye çévrilmez oğulları xaqan olmuş imiş diye çévrilir. Hattâ Farsçaya da hem İngilizce tükel zamân hem de GökTürkçe añlatım birebir Az.Tdeki gibi çévrilir: şode = "olmuş", şode bûde = "olmuş imiş"
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 885
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Değerleme: 843

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen cihanaki » 02 Haz 2020, 15:24

Herkese merhaba,

İnsanı Allah/Tanrı yaratmış.

Tanrı/Allah insanı yarattı.

bu örneklerde yaratma işi bitmiş olsada, yaratılan insan ve ona ait olan süreç hatta hali hazırda yaratma işlemi hala devam etmekt değil midir ? Yani demek istediğim perfect tense için -mış, -miş, -muş,-müş bu ekler yeterli karşılık vermekteler sanki ?
  • 0

cihanaki
Cihan AKI
İlgili
İlgili
 
İleti: 14
Katılım: 02 Haz 2020, 13:24
Değerleme: 5

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen uydurmatik » 03 Haz 2020, 11:25

timurram yazdı:jikme-jik
Birincisi elbette öyle delil olur adam sana manas destanını mı okusun...Sen hangi kitabın kaynakçasında kaynağının içeriğini yazdığını gördün sadece kaynağın adı yazar o kadar
ikincisi işte Makaleden örnekler

(A kişisi) - (Dokuma tezgâhının) Ağzını al da, öyle dursuŋ / (B kişisi)
- Alığın canım. Bu örnekteki “alığın” sözcüğü ölçünlü dilde “aldım” ile
karşılanır; ama Mersin ağzını kullanan bir kimse böyle bir karşılık
verirse, alma işini emir verildikten sonra ya da emir verildiği anda
yapmış anlamına gelir. Oysa yapılması gerekeni, (A) kişisinden emri ya
da öneriyi almadan yapmış (B) kişisi. Eylemin başlangıç ve bitiş noktası
konuşma anından öncede kalmış. Konuşmacı, “Alığın canım” cümlesiyle
daha önce yaptığı eylemin sonucunu bildirmekte, o andaki durumu ifade
etmektedir. Böyle bir durumda “alığın” sözcüğü “almışım” çekimli
eylemiyle de karşılanmaz.

(Seccade) ho odada var, yeŋi seriğin (Karadiken / Tarsus). Bu
cümledeki “seriğin” yerine “serdim” denilebilir; ama bildirilmek istenen
‘ser-’ eyleminin zamanı değil, serili olmasıdır. Eylem yeni tamamlanmış,
sonuç ortadadır.

Hindi ġızımı veriğin ona “Şu anda benim kızım onda gelin, kızımı ona
vermiş bulunmaktayım” (Pınarbaşı / Erdemli). Bu cümleyi bir Mersinli
“Hindi ġ ızımı vermişim ona” ya da “Hindi ġ ızımı verdim ona”
biçimlerinde kuramaz. Elbet konuşmacı kızını geçmiş zamanda vermiş;
ama kızını verdiği zamanı bildirmek istemiyor.

(Bekmezi) Ġoyu da yapığın (< yap-ık-ın) ben höyle. Bu cümle de,
ölçünlü dilde “(Pekmezi) Koyu da yaptım ben şöyle” cümlesi ile
karşılanabilir belki; ama bu cümleyle pekmezin ne zaman yapıldığı
bildirilmek istenmiyor, pekmezin istenen kıvamda (koyu) yapılmış
olduğu bildiriliyor.

Ġalanı hep dağılıḳ gidik, köyde bir ben ġalīŋ yavrım (İnsu / Mersin).
Bu cümlenin ölçünlü dildeki karşılığı şöyledir: “Gerisi hep dağıldı gitti,
köyde bir ben kaldım, köyde bir ben varım”. Bildirilmek istenen,
geçmişte yapılan bir eylem değil, içinde bulunulan andaki durumdur.

Ġar dolduruḳ, ölüzgâr savırır (Güneyli / Erdemli). Bu örnek cümlede
dolduruk “dolu, yığılmış” anlamlarındadır.

Ġuşlar üzümü yiyik tükedik, ġ alle ceviziŋ yarısını yiyik (Ayvagediği /
Mersin). Bu cümlelerle tanık olunan geçmişte bitmiş bir eylem değil;
konuşma zamanında görülen, bu eylemin sonucunda oluşan manzara
anlatılmaktadır.

Bu örneklerin hepsi perfect tense dir...
Mersin ağızlarında bu ekle bildirilen, genellikle eskiden olmuş bitmiş bir
olayın, eylemin içinde bulunulan andaki görünen sonucudur. {-(y)Ik}
ekiyle çekimlenmiş bir eylemde doğrudan bir geçmiş zaman ifadesinden
çok, arazamandaki durumu bildirme görevi ağır basmaktadır. Çekim eki
olarak bu ek, geçmişe işaret edip şimdiyi anlatmaktadır

Bu da makaledeki açıklaması....
Şimdi birisi kırık bir cam görse ve "cam kırılmış" dese yine eylemin sonucunda oluşan bir manzara anlatılmış oluyor va cam hâlâ kırık olduğu için şimdiki zamanla ilgisi de bulunuyor. Ama perfect tense böyle bir şey değil. Mesela "bu sabah kahvaltı etmedim" şeklindeki bir ifadeyi sabah saatleri bitmeden perfect tense ile söylersiniz ama öğleden sonra past tense ile söylersiniz. Yörük ağzında böyle bir ayrım var mı? Azerbaycan Türkçesinden verilen örnekler de zorlama çünkü Azerbaycanlılar bir gün önceki hadiseyi hem şühudi hem de nakli geçmişle anlatabiliyor.
  • 0

uydurmatik
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 276
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: -38

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen cihanaki » 05 Haz 2020, 13:11

uydurmatik yazdı:
timurram yazdı:jikme-jik
Birincisi elbette öyle delil olur adam sana manas destanını mı okusun...Sen hangi kitabın kaynakçasında kaynağının içeriğini yazdığını gördün sadece kaynağın adı yazar o kadar
ikincisi işte Makaleden örnekler

(A kişisi) - (Dokuma tezgâhının) Ağzını al da, öyle dursuŋ / (B kişisi)
- Alığın canım. Bu örnekteki “alığın” sözcüğü ölçünlü dilde “aldım” ile
karşılanır; ama Mersin ağzını kullanan bir kimse böyle bir karşılık
verirse, alma işini emir verildikten sonra ya da emir verildiği anda
yapmış anlamına gelir. Oysa yapılması gerekeni, (A) kişisinden emri ya
da öneriyi almadan yapmış (B) kişisi. Eylemin başlangıç ve bitiş noktası
konuşma anından öncede kalmış. Konuşmacı, “Alığın canım” cümlesiyle
daha önce yaptığı eylemin sonucunu bildirmekte, o andaki durumu ifade
etmektedir. Böyle bir durumda “alığın” sözcüğü “almışım” çekimli
eylemiyle de karşılanmaz.

(Seccade) ho odada var, yeŋi seriğin (Karadiken / Tarsus). Bu
cümledeki “seriğin” yerine “serdim” denilebilir; ama bildirilmek istenen
‘ser-’ eyleminin zamanı değil, serili olmasıdır. Eylem yeni tamamlanmış,
sonuç ortadadır.

Hindi ġızımı veriğin ona “Şu anda benim kızım onda gelin, kızımı ona
vermiş bulunmaktayım” (Pınarbaşı / Erdemli). Bu cümleyi bir Mersinli
“Hindi ġ ızımı vermişim ona” ya da “Hindi ġ ızımı verdim ona”
biçimlerinde kuramaz. Elbet konuşmacı kızını geçmiş zamanda vermiş;
ama kızını verdiği zamanı bildirmek istemiyor.

(Bekmezi) Ġoyu da yapığın (< yap-ık-ın) ben höyle. Bu cümle de,
ölçünlü dilde “(Pekmezi) Koyu da yaptım ben şöyle” cümlesi ile
karşılanabilir belki; ama bu cümleyle pekmezin ne zaman yapıldığı
bildirilmek istenmiyor, pekmezin istenen kıvamda (koyu) yapılmış
olduğu bildiriliyor.

Ġalanı hep dağılıḳ gidik, köyde bir ben ġalīŋ yavrım (İnsu / Mersin).
Bu cümlenin ölçünlü dildeki karşılığı şöyledir: “Gerisi hep dağıldı gitti,
köyde bir ben kaldım, köyde bir ben varım”. Bildirilmek istenen,
geçmişte yapılan bir eylem değil, içinde bulunulan andaki durumdur.

Ġar dolduruḳ, ölüzgâr savırır (Güneyli / Erdemli). Bu örnek cümlede
dolduruk “dolu, yığılmış” anlamlarındadır.

Ġuşlar üzümü yiyik tükedik, ġ alle ceviziŋ yarısını yiyik (Ayvagediği /
Mersin). Bu cümlelerle tanık olunan geçmişte bitmiş bir eylem değil;
konuşma zamanında görülen, bu eylemin sonucunda oluşan manzara
anlatılmaktadır.

Bu örneklerin hepsi perfect tense dir...
Mersin ağızlarında bu ekle bildirilen, genellikle eskiden olmuş bitmiş bir
olayın, eylemin içinde bulunulan andaki görünen sonucudur. {-(y)Ik}
ekiyle çekimlenmiş bir eylemde doğrudan bir geçmiş zaman ifadesinden
çok, arazamandaki durumu bildirme görevi ağır basmaktadır. Çekim eki
olarak bu ek, geçmişe işaret edip şimdiyi anlatmaktadır

Bu da makaledeki açıklaması....
Şimdi birisi kırık bir cam görse ve "cam kırılmış" dese yine eylemin sonucunda oluşan bir manzara anlatılmış oluyor va cam hâlâ kırık olduğu için şimdiki zamanla ilgisi de bulunuyor. Ama perfect tense böyle bir şey değil. Mesela "bu sabah kahvaltı etmedim" şeklindeki bir ifadeyi sabah saatleri bitmeden perfect tense ile söylersiniz ama öğleden sonra past tense ile söylersiniz. Yörük ağzında böyle bir ayrım var mı? Azerbaycan Türkçesinden verilen örnekler de zorlama çünkü Azerbaycanlılar bir gün önceki hadiseyi hem şühudi hem de nakli geçmişle anlatabiliyor.



Tamam. Şöyle bir fikirle konuya yaklaşmak istiyorum büyük ihtimalle bana katılacaksınız.

İngilizcede "bu sabah kahvaltı etmedim" cümlesini sabah saatleri bitmeden perfect tense ile öğleden sonra past tense ile söyleyebiliriz demişsiniz, ki doğrudur. Bu bağlamda bu iki zaman diliminin ( Tense ) Türkçede vurgulama yardımıyla yada belirteçler ile sağlanabileceğini savunmaktayım. Örnek olarak ;

" Henüz kahvaltı etmedim " " Daha kahvaltı etmedim " " Daha Kahvaltı bile etmedim " gibi cümlelerin Türkçede sizin belirttiğiniz sabah saatleri bitmeden kullanılan kalıplar olduğunu yani tam anlamıyla " Perfect Tense " e karşılık geldiğini düşünmekteyim. " Past Tense " için ise " Bugün kahvaltı etmedim " " Ben kahvaltımı yapmadım " " Kahvaltı yapmadım/etmedim" cümleleri kurulabilir. Türkçede " Perfect Tense " İngilizcedeki gibi tasarlanarak dur bu cümleyi " Perfect Tense" kalıbıyla kuruvereyim karşı taraf ne dediğimi şakadanak anlasın diye biz bunu belki yapmıyoruz. Ancak dediğim gibi belli başlı bazı belirteç,vurgu vb. cümle öbekleriyle aslında farkında olmadan İngilizcedeki " Perfect Tense" eş değer cümleler hatta birebir cümleler kurmaktayız. Biri bana " Ya ben daha kahvaltı bile yapmadım" cümlesini öğleden sonra bile kursa orada ben otomatikman karşımdaki kişinin sabah saatlerinde başlayan ve hala devam eden açlığının mevcut olduğunu idrak etmekteyim.

Umarım düşüncemi doğru aktara bilmişimdir...
  • 0

cihanaki
Cihan AKI
İlgili
İlgili
 
İleti: 14
Katılım: 02 Haz 2020, 13:24
Değerleme: 5

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen uydurmatik » 16 Haz 2020, 01:21

Türkçede fiil sondadır. Biz cümlede ilgili açıklamaları yaptıktan sonra en son fiile geliyoruz. Ancak İngilizce konuşan kişi niyetini en başta belli etmek durumundadır. Almancada da perfect tense var ama onlarda esas fiil cümlenin genellikle en sonuna gidiyor: Gestern habe ich dich gesehen, gestern habe ich dich hier nicht gesehen, vb. Belki bu sebepten onlarda perfekt ile präteritum arasında pek fark kalmamış.

Türk dilinin çeşitli kollarında çok farklı zaman kullanımları var. Bunların üzerine yoğunlaşıp böyle kullanımları Türkiye Türkçesine uyarlayabilir miyiz, buna bakılabilir. Ancak Türkçeyi frenkçeleştirmeye veya İngilizceleştirmeye çalışmak dilimiz için tehlikeli bile olabilir.
  • -5

uydurmatik
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 276
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: -38

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen uydurmatik » 19 Haz 2020, 16:41

Türkçede cam kırılık diye bir ifade şekli yoktur. Kırık kırılmış anlamına gelir tıpkı broken gibi.
  • -10

uydurmatik
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 276
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: -38

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen uydurmatik » 19 Haz 2020, 17:20

timurram yazdı:
uydurmatik yazdı:Türkçede cam kırılık diye bir ifade şekli yoktur. Kırık kırılmış anlamına gelir tıpkı broken gibi.


Ölçünlü dilde yoktur...Türkçede olmadığı anlamına gelmez...1. sayfada en altta yazılı makaleden alıntı yaptığım iletimi okursanız görürsünüz...Aynı nazal n gibi ölçünlü dilde nazal n yoktur ancak kimse Türkçede nazal n yoktur iddiasında bulunamaz...

Kırık kırılmış anlamına gelmez...Açıklama yapmayacağım daha önce yaptım. İşte makaleden alıntı;

Nurettin Demir, Anadolu’da kullanılan {-(y)Ik} çekim ekinin “Kapı
açık” örneğindeki {-Ik} değil de, “Kapıyı açık” örneğindeki {-Ik}
olduğunu belirterek, bu iki cümledeki {-Ik} ekinin işlev farklılığına parmak
basar (1997: 66). Günümüz Türkiye Türkçesinde geçişli bir eylem
olan ‘yırt-’ eyleminden {-Ik} yapım ekiyle türetilen ‘yırtık’ adı, bir ad
cümlesi kuracaktır; fakat yüklemin üzerinde bir edilgenlik de
sezilecektir: (a) Kâğıt yırt-ık “Kâğıtlar yırtılmış” örneğinde olduğu gibi.
Türkçede aynı geçişli eylemle edilgen bir yüklem kurulmak istenirse,
doğal olarak edilgenlik çatı eki kullanılacaktır: (b) ‘Kâğıt yırt-ı-l-ık.’
örneğinde olduğu gibi. Bu cümleyi ölçünlü dilde “Kâğıtlar yırtılmış”
eylem cümlesiyle karşılamaktayız. Anadolu’da görebileceğimiz (c)
‘Çocuk kâğıdı yırt-ık’ örneğinde ise, etken çatılı “yırtık” yüklemi özne ve
belirtili nesne almakta, kurduğu cümle de bir eylem cümlesi olmaktadır.
Bu üç ayrı cümlenin yükleminde geçen {-Ik} ekinin kökeni aynı
olmalıdır. İlk cümlede (a) bu ek, yapım eki konumuna geçmiş, diğer iki
cümlede (b,c) ise, çekim eki işlevini sürdürmektedir. Ölçünlü dilde bu
ekle türetilmiş sınırlı sayıda ad bulunmasına karşın, Yörük ağızlarında
aynı ekin çekim eki olarak sınırsız yüklemin kuruluşunda görev aldığı
aşağıda görülecektir.
Makalenin neresinde bunun perfect tense ile aynı olduğu yazıyor?
  • -5

uydurmatik
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 276
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: -38

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen uydurmatik » 19 Haz 2020, 17:29

timurram yazdı:
Makalenin neresinde bunun perfect tense ile aynı olduğu yazıyor?


Burda; (Makalenin içinden)

Mersin ağızlarında bu ekle bildirilen, genellikle eskiden olmuş bitmiş bir
olayın, eylemin içinde bulunulan andaki görünen sonucudur. {-(y)Ik}
ekiyle çekimlenmiş bir eylemde doğrudan bir geçmiş zaman ifadesinden
çok, arazamandaki durumu bildirme görevi ağır basmaktadır. Çekim eki
olarak bu ek, geçmişe işaret edip şimdiyi anlatmaktadır..


Arkadaş başka biride bu konuya böyle senin gibi mesaj yazmıştı iyi bir tartışmıştık onunla...İlla makalede de yazması mı gerekiyor...o kadar açıklama yaptım örnek yazdım...okumuyor musunuz yoksa anlamıyor musunuz yoksa perfekt tensein anlamını mı bilmiyorsunuz, yoksa ben mi anlatamıyorum yoksa konu mu çok zor....
Yani diyorsunuz ki, makalede böyle bir iddia yok, ben bunu böyle anlamak istediğim için ısrarcıyım.
  • -10

uydurmatik
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 276
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: -38

Ynt: Türkçede PERFECT TENCE zaman kipi

İletigönderen uydurmatik » 19 Haz 2020, 17:37

timurram yazdı:
Yani diyorsunuz ki, makalede böyle bir iddia yok, ben bunu böyle anlamak istediğim için ısrarcıyım.


Arkadaş sen ''perfect tense'' in ne demek olduğunu biliyor musun?
Biliyorum ama sizin bildiğinizden emin değilim.
  • -10

uydurmatik
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 276
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: -38

ÖncekiSoñraki

Dön Başka Dillerdeki Türkçede Olmayan Kavramlar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

Reputation System ©'