Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

Başka dillerde yér alıp henüz Türkçe'ye bile geçmemiş kavramlara karşılık bulma çalışmalarını içerir.

Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen devinim » 24 Tem 2016, 00:59

Farsçada -istan var (bulgaristan yunanisan vs.)

ingilizce de -land var genelde(england, netherlands)

Türkçede de -eli var (rumeli, türkeli, gibi) ama bu anlamını yitirmiş eski yer isimleri olarak kalmışlar.

Türkçe de bunun dışında bir ek var mı? Yanlışım varsa bağışlayına ama sanki -ye/ya eki olabilir gibi geliyor.

Alman-almanya
Leton-letonya
Japon-japonya
Rus-Rusya

Burda ki -ye/ya eki farsçadan gelmez diye düşünüyorum zaten onlar istanı kullanıyordu. İngilizceden gelebilir(russian italia letoonia gibi ama bu almanya ve japonya yı açıklamaz(germany-japaneese)

Google'da bir sonuç bulamadım bilgilendirirseniz sevinirim :)
  • 0

devinim
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 50
Katılım: 21 May 2016, 18:32
Değerleme: 54

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen toorku » 24 Tem 2016, 09:33

lık evi(yerine göre) yeri luk ili eli yurdu vb kolaylıkla karşılar

japonluk
japonyeri
japonili
japoneli
japonyurdu
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 920
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1253

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen kıvırcık » 31 Tem 2016, 17:19

Yanlış bilmiyorsam il ile el sözcüleri aynı sözcükten geliyor. Kök sözcükte bulunan ünlü i ile e arası bir ses olduğundan kaynaklı olarak kimi il kimi el demiş.

Rumeli sözcüğü rum eli, rum yurdu, rum ülkesi anlamındadır. Kendi başına -eli diye bir ek yoktur. bu sanı belirtisiz ad tamlamasının birleşik yazılmasından kaynaklanmıştır.

Ülke adı türetmek istersek Macaristan, Macar Eli ya da Macar İli olabilir. İl sözcüğünü vilayet olarak kullandığımız için ülke adında el sözcüğünü kullanmamız daha iyi olur diye düşünüyorum.
  • 0

kıvırcık
İlgili
İlgili
 
İleti: 7
Katılım: 13 Şub 2016, 03:48
Değerleme: 7

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen Temirbek » 01 Ağu 2016, 00:12

devinim yazdı:Farsçada -istan var (bulgaristan yunanisan vs.)

ingilizce de -land var genelde(england, netherlands)

Türkçede de -eli var (rumeli, türkeli, gibi) ama bu anlamını yitirmiş eski yer isimleri olarak kalmışlar.

Türkçe de bunun dışında bir ek var mı? Yanlışım varsa bağışlayına ama sanki -ye/ya eki olabilir gibi geliyor.

Alman-almanya
Leton-letonya
Japon-japonya
Rus-Rusya

Burda ki -ye/ya eki farsçadan gelmez diye düşünüyorum zaten onlar istanı kullanıyordu. İngilizceden gelebilir(russian italia letoonia gibi ama bu almanya ve japonya yı açıklamaz(germany-japaneese)

Google'da bir sonuç bulamadım bilgilendirirseniz sevinirim :)


Türkiye, Almanya vb. derkenki ek eski Yunancadan gelen /+ia/ ekidir. Bu ek, yerine göre Türkçedeki /+/ ile /+lık/ eklerine tekâbül eder. Türkçede /+lık/ eki, bu işlevle yalñızca Arnavutluk "Albania" adında kullanılmıştır.

Farsça /+stan/ ise < Eski Farsça stâna "durak 2. yer" sözcüğünden gelir < Ana Hint-Avrupaca *stâ- "durmak".

Türkçede de ülke adları yapımında yurt, yer, el kullanılabilir. Gagauzlar ülkelerine Gagauz Yeri derler örneğin. Yakutlar (Sakalar) da ülkelerine Saka Sire "Saka Yeri" derler (Türkçedeki sözbaşı /y-/'ler = Sakacada /s-/'dir: yer~sir, yok~suok, yol~suol vb.)

Bence eñ uygunu /+eli/ takısını kullanmak. Türkeli, Rumeli örneklerindeki gibi. Bir ara Kazaklar ülkeleriniñ adını Kazakeli olarak değiştirmek istediler ve bunu oylamaya sundular, oylamaya Kazakeli'ndeki Rus kökenliler de katıldılar, ayrıca yañlış bir yöntemle ülkeniñ adı değişirse tüm dillerde Kazakeli adı kullanılacakmış gibi bir izlenim oluştu, bu nedenle güçlük çıkacağını düşünen çoğu Kazak da hayır oyu verdi. Oysa Kazakçada ve diğer Türk dillerinde Kazakeli denecek, öbür dillerde ise o dile uygun olan ad kullanılacak denebilirdi. Söz gelimi Farsçada Kazakistan, İngilizcede Kazakland, İtalyancada Kazakia gibi... Ancak Kazaklar bunu demediler, sağlam duramadılar, geri adım attılar.

Bizde de ülkemizin adı Türkeli olarak kullanılabilir. Bunuñ için oylamaya ya da birilerine fikir sormaya gerek yoktur. Türkçede Türkeli denir, Farsçada Türkistan, İtalyancada Turchia, İngilizcede Turkland. Böylece şu şaçma turkey~hindi muhabbetinden de kurtulmuş oluruz.

Tüm ülke adlarına Türkçede /+eli/ getirebiliriz: Almaneli/Cermeneli, Farseli/İran, Frenkeli (Fransa), Macareli, Kazakeli, Kırgızeli, Hazareli (Azerbaycan), Özbekeli, Buzeli (Iceland) :) soñuncu ilginç oldu, ancak adamlar dahi kendi dillerinde ísland "buzeli" diyorlar biz n'apalım? :)
  • 11

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1141

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen kuluduk » 06 Ağu 2016, 18:42

Osman, Selçuklu, Karahan.
  • 1

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 436
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 237

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen cingelek » 04 Oca 2019, 02:04

+iye/+ya için +lIk kullanılabilir. (İngilizce Albania Türkçe Arnavutluk)
+istan için +eli kullanılabilir.
+land/+terra için +yeri kullanılabilir.

Türklük "Türkiye"
Türkeli "Türkistan"
İngilizyeri "İngiltere"

Bunların dışında Hitay "Çin" gibi ülke adları da var.
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 371

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen Tarduğ Han » 27 Oca 2019, 03:37

Diğer Türk dillerinde "el" sözü "yurt, diyâr" anlamlarında işletiliyor. O nedenle, varolan "-eli" son eki diriltilerek kullanılabilir.

  • Sırbistan -> Sırbeli
  • Kazakistan -> Kazakeli
  • Fransa -> Fransızeli
  • Romanya -> Rumeneli

Kimi ülke adlarında bu ek kullanışlı olmayabilir, onları da öteki dünya dillerinde olduğu gibi resmî adlarıyla söyleyebiliriz.

  • Ukrayna
  • Kosova
  • İsveç
  • 0

Tarduğ Han
İlgili
İlgili
 
İleti: 6
Katılım: 27 Oca 2019, 02:03
Değerleme: 9

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen BoZCiN » 28 Oca 2019, 20:04

Bence bunun için yapılacak çalışma Dışişleri Bakanlığının resmi ülke isimleri listesi üzerinden yapılmalı. Eksiksiz ve otorite bir çalışma olabilir.

http://www.mfa.gov.tr/data/Terminoloji/ ... m-2013.pdf
  • 0

Üyelik görseli
BoZCiN
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 200
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 52

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen Tarhundaradu » 09 May 2019, 21:58

Ben özüm adına bu konuda "yer,yurt" sözlerinin Anadolulularca benimsenebileceğini düşünmüyorum. El sözcüğü daha uygun. Ancak İsveç, Ukrayna gibi ülkeleri de resmi ismi ile kullanmak zorunda değiliz. Hepsine bir ulusal kimlik sözü bulup sonuna eli ekleyebiliriz. Örneğin İsveçliler kendilerine "Svenska" der. İngilizler ise "Swede" der. Siveneli ya da Sivedeli Türkçesini karşılayabilir.
Yalnızca daha büyük ülkeleri alarak öz düşüncelerim bu konuda şunlardır: Amarıkaneli, Kanadaneli, Meksikeneli,Berezileli,Aryantaneli, Şilyeneli,Boluveli, Benezüeleli sözleri Amerika kütlesindeki ülkeleri karşılayabilir, ünlü uyumu kuralına da uyarlar.
Afrika kütlesi ülkeleri için de yine İngilizce karşılıklarındaki "nation adjective" üzerinden gidebiliriz, elbette Türkçesi yoksa. Mısıreli, Tunuseli, Fizeneli, Cezeyireli, Marakaşeli, Habaşeli, Acuraneli, Gineneli, Liberyeneli, Bosvananeli,Ruvandaneli gibi.
Asya ve Avrupa için ise eski Türk dili ya da öz dillerindeki karşılıklardan gitmeli derim. Espeneleli, Pörtügezeli, Angıleli, Ayreli, Simrüeli, Kernüeli, Albaneli, Daçeli, Belçiyeneli, Fırankeli, Letzebüreli, Şıvayzeli, İtelyeneli, Seleveneli, Östereli, Almaneli, Letüneli, Leheli, Litveneli, Estüneli, Fineli, Noreli, İzeleneli, Sivedeli, Daneli, Macareli, Çekeli, Soluvakeli, Boşnakeli, Sırbeli, Ulaheli, Kosovaneli, Arnavuteli, Bulgareli, Heleneli, Bogdaneli, Rüteneli, Uruseli, Bayaluruseli, Tabgaçeli, Capaneli, Koraneli, Hindeli, Burmaneli, Malayeli gibi.
  • 0

Tarhundaradu
İlgili
İlgili
 
İleti: 9
Katılım: 09 May 2019, 21:33
Değerleme: 12

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen efetiryaki » 26 May 2019, 01:27

Ben ulus devletler için "-eli" kullanmayı uygun buluyorum. Ülkelerin kendi dillerindeki adlarına mümkün oldukça yakın şeyler kullanma taraftarıyım.
örn: doçeli -> almanya
niponeli -> japonya
heleneli -> yunanistan
gibi.
  • 0

efetiryaki
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 29
Katılım: 07 Oca 2018, 00:53
Değerleme: 16

Ynt: Türkçe'nin ülke yapma eki var mı?

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 26 May 2019, 02:51

Neden kendi dillerindeki adlara olabildiğinde yakın şeyler kullanmalıyız? Kendilerine ne dedikleri neden bizim dilimizi etkilemeli?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1273
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 747


Dön Başka Dillerdeki Türkçede Olmayan Kavramlar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'