Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Tansık » 08 Kas 2011, 23:06

Biz tartışaduralım, Salah Birsel, yıllar evvel bu işin olabilirliğini göstermiş:

''Dört başı bayındır şiirden, şiirin bu bozulmazlığı, sözcüklerin yer değiştirmezliği anlaşılmalıdır.''(Servetifünun, 8 Mayıs 1941, ''Kelimeler'' adlı yazıdan)

Gerçi, ''google''da aratınca epey sonuca ulaşılıyor ama sanıyorum ki telifi, yazın devrimcilerimizin başında gelen ustaya aittir.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Tansık » 11 Kas 2011, 22:34

Gördüğüm her özleşmiş deyimi buraya taşıyacak değilim ama ''tanrı'', ''allah'' sözcüklerinin birbirini, güya karşılamazlığına dair söylenenlerle ilgili olduğundan yine Salah Birsel'den bir alıntı vereceğim:

''İşte bu açıdan bakınca Priestley’in Tanrı'nın günü kendi piposundan, bira bardağından, terliklerinden ya da odanın bir köşesinde kendisini, sıcaklığını yitirmeden bekleyen koltuğundan açmasında bir bencillik, bir benbenlik görülmemelidir.''(Seyirci Sahneye Çıkıyor, Değerler Ehramı)

Yakışmış mıdır, tartışılır.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 11 Kas 2011, 22:43

Tansık yazdı:Gördüğüm her özleşmiş deyimi buraya taşıyacak değilim ama ''tanrı'', ''allah'' sözcüklerinin birbirini, güya karşılamazlığına dair söylenenlerle ilgili olduğundan yine Salah Birsel'den bir alıntı vereceğim:

''İşte bu açıdan bakınca Priestley’in Tanrı'nın günü kendi piposundan, bira bardağından, terliklerinden ya da odanın bir köşesinde kendisini, sıcaklığını yitirmeden bekleyen koltuğundan açmasında bir bencillik, bir benbenlik görülmemelidir.''(Seyirci Sahneye Çıkıyor, Değerler Ehramı)

Yakışmış mıdır, tartışılır.

Tanrı sözcüktür. Allah özel isimdir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Kuşhan » 11 Kas 2011, 22:47

ingichka yazdı:Tanrı sözcüktür. Allah özel isimdir.


Allah da sözcüktür.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Tansık » 11 Kas 2011, 22:52

ingichka yazdı:Tanrı sözcüktür. Allah özel isimdir.


Öyle midir, bilemeyeceğim ama öyle olsa bile deyimler bambaşka bir mesele. Bu soruyu bir kez daha yöneltmiştim, deyimlerde kullanılan ''allah'' gerçekten o özel olanı mı acaba? Mesela sitem yüklü ''allah aşkına!'' söz öbeğini yeri geliyor bir inançsız da kullanabiliyor. Allah müslümana özgü olabilir ama sitemin sınıfı yoktur.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 11 Kas 2011, 22:55

Tansık yazdı:
ingichka yazdı:Tanrı sözcüktür. Allah özel isimdir.


Öyle midir, bilemeyeceğim ama öyle olsa bile deyimler bambaşka bir mesele. Bu soruyu bir kez daha yöneltmiştim, deyimlerde kullanılan ''allah'' gerçekten o özel olanı mı acaba? Mesela sitem yüklü ''allah aşkına!'' söz öbeğini yeri geliyor bir inançsız da kullanabiliyor. Allah müslümana özgü olabilir ama sitemin sınıfı yoktur.
TDK'nın yazım kılavuzlarına bakın Allah her kezde büyük harfle başlıyor.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 11 Kas 2011, 22:57

Allah aşkına
ünlem

    Ant vermek veya yalvarmak için "Allah'ını seversen" anlamında kullanılan bir söz:
      "Allah aşkına bildiğin gibi yap!"- E. Şafak.
TDK GTS
Allah özel isimdir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Kuşhan » 11 Kas 2011, 23:02

ingichka yazdı:Allah özel isimdir.


Allah sonradan özel ad olarak kullanılmaya başlamıştır. Tanrıyı özel ad olarak kullanmak isterseniz büyük harfle başlatırsınız, genel ad olarak kullanmak istiyorsanız küçük harfle başlatırsınız.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 11 Kas 2011, 23:08

Kuşhan yazdı:
ingichka yazdı:Allah özel isimdir.


Allah sonradan özel ad olarak kullanılmaya başlamıştır. Tanrıyı özel ad olarak kullanmak isterseniz büyük harfle başlatırsınız, genel ad olarak kullanmak istiyorsanız küçük harfle başlatırsınız.
Ayıttığınız nerse tanrı sözcüğü için yapılmaya çalışılan bir nerse. Allah adı yazımda daima büyük harfle başlar. Tanrı sözü sonradan içinde Allah geçen deyimlere yerleştirilmeye başlamıştır. Tanrı sözünün Allah'ı ifade etmek için kullanılmasının yeni olmadığını örnekleriyle göstermiştim. Birak deyimlerdeki bu değişiklikler yakın zamanda olmuştur.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Kuşhan » 11 Kas 2011, 23:22

ingichka yazdı:Ayıttığınız nerse tanrı sözcüğü için yapılmaya çalışılan bir nerse. Allah adı yazımda daima büyük harfle başlar. Tanrı sözü sonradan içinde Allah geçen deyimlere yerleştirilmeye başlamıştır. Tanrı sözünün Allah'ı ifade etmek için kullanılmasının yeni olmadığını örnekleriyle göstermiştim. Birak deyimlerdeki bu değişiklikler yakın zamanda olmuştur.


Allah'ın da Tanrı'nın da büyük harfle yazımı harf devriminden sonra. Çok da eski bir durum değil. Deniz sözcüğünü de özel ad olarak kullanmak istersen büyük harfle, genel ad olarak kullanmak istersen küçük harfle yazılır. Bu tanrıya özel bir durum değil.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 11 Kas 2011, 23:25

Kuşhan yazdı:
ingichka yazdı:Ayıttığınız nerse tanrı sözcüğü için yapılmaya çalışılan bir nerse. Allah adı yazımda daima büyük harfle başlar. Tanrı sözü sonradan içinde Allah geçen deyimlere yerleştirilmeye başlamıştır. Tanrı sözünün Allah'ı ifade etmek için kullanılmasının yeni olmadığını örnekleriyle göstermiştim. Birak deyimlerdeki bu değişiklikler yakın zamanda olmuştur.


Allah'ın da Tanrı'nın da büyük harfle yazımı harf devriminden sonra. Çok da eski bir durum değil. Deniz sözcüğünü de özel ad olarak kullanmak istersen büyük harfle, genel ad olarak kullanmak istersen küçük harfle yazılır. Bu tanrıya özel bir durum değil.
Alfabe değişikliğinden sonra özel isimlerin büyük harfle yazılması kuralı getirildi. Arap yazısında zaten büyük-küçük harf ayrımı yoktu. Bu, alfabe değişikliğiyle Allah özel isim haline geldi anlamına gelenok. Özel isim olduğu için bu kural getirildikten itibaren Allah adı ilk harfi büyük harfle yazılmaya başlamıştır.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 11 Kas 2011, 23:27

Siz bayak Allah da sözcük diyordunuz. Allah'ın küçük harflerle yazıldığı örnek var mı?
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 11 Kas 2011, 23:29

ingichka yazdı:Siz bayak Allah da sözcük diyordunuz. Allah'ın küçük harflerle yazıldığı örnek var mı?
TDK'da sadece "mecaz" olduğu belirtilen bir kullanım var eken:
allah (II)
isim, mecaz (alla:hı)

    Herhangi bir işte başarılı olmuş, en üst dereceye ulaşmış kimse:
      "Amerika'da kaçakçılığın allahları vardır."- T. Buğra.

Atasözü, deyim ve birleşik fiiller

allahı çok, insanı az bir yer
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Kuşhan » 11 Kas 2011, 23:29

ingichka yazdı:Siz bayak Allah da sözcük diyordunuz. Allah'ın küçük harflerle yazıldığı örnek var mı?


İslam öncesi bir yazı bulmam gerek.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 11 Kas 2011, 23:32

Kuşhan yazdı:
ingichka yazdı:Siz bayak Allah da sözcük diyordunuz. Allah'ın küçük harflerle yazıldığı örnek var mı?


İslam öncesi bir yazı bulmam gerek.
Mesele şudur: Tanrı sözü kavram ifade etmektedir. Allah ise bizim inandığımız Tanrı'nın -tanrı sözü bu anlamda yazıldığı zaman büyük harfle başlatılıyor- özel adıdır. Yalnız keyde mecazen Allah ismini tanrı sözünün ifade ettiği anlamda kullandıkları da oluyor. Ateist sözünün Allahsız şeklinde ifade edilmesi gibi.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

ÖncekiSoñraki

Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'