Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Boraan » 02 Kas 2011, 10:18

Evet Kötü yürekli yerine taş yürekli de denilebilir, esnek yapıya uygun.

Tanrı sözcüğü için dinimizdeki Allah sözünü tanımamız gerekir Tanrı sözcüğü anlam bakımından  nasıl ilahın karşılığı olmuyorsa Allah sözcüğü de Tanrı sözcüğü ile eş anlamlı olamaz ,Kuran terminolojisine göre Allah sözcüğünün nereden geldiği ve kökenine bakılmaksızın Tanrının betiğinde  doğrudan verdiği anlam Esma ül hüsna denilen bütün güzel  sanlarını kapsayıcı olmasıdır.Tanrı sözcüğü bu sanların sadece bir tanesi olabilir tamamı için böyle bir anlamlama dilimizde mevcut değildir.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Oktay D. » 02 Kas 2011, 14:23

- Türkçesi Varken Topluluğu kesinlikle "tasfiyecilik" ya da "Osmanlıcacılık" gibi akımlara sığdıralacak bir yér değildir. Tüm Türkçeci akımlarıñ üstünde bir ortam sağlama ereğindedir.
- Türkçesi Varken Topluluğu, "değme sözüñ Türkçesiniñ (diğerleriniñ yañında) var olduğunu veya olabileceğini" savunan, ardından bu konuda üyeleri arkasına alarak çaba gösteren bir topluluktur.
- Yiñe de üyelerimiziñ ayrık görüşlerine Topluluk olarak karışmayız ve onlarıñ burada dile getirilmesinden rahatsız olmayız.
- Üyeleriñ burada tartışma içinde söyledikleri görüşler Topluluğumuzuñ görüşleriyle bağdaşmayabilir, dahası karşı bile olabilir. Ancak biz bu tantışmalar soñucunda yolumuzdan sapacak ya da yapmak istediğimizi gérçekleştiremeyecek değiliz.
- Kendi arañızdaki tartışmaları yazışmalığıñ geñeline mâl etmeyiñiz!


Yönetim
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Boraan » 02 Kas 2011, 16:44

uyarı için eline sağlık
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Kuşhan » 02 Kas 2011, 18:40

Boraan yazdı:Evet Kötü yürekli yerine taş yürekli de denilebilir, esnek yapıya uygun.

Tanrı sözcüğü için dinimizdeki Allah sözünü tanımamız gerekir Tanrı sözcüğü anlam bakımından  nasıl ilahın karşılığı olmuyorsa Allah sözcüğü de Tanrı sözcüğü ile eş anlamlı olamaz ,Kuran terminolojisine göre Allah sözcüğünün nereden geldiği ve kökenine bakılmaksızın Tanrının betiğinde  doğrudan verdiği anlam Esma ül hüsna denilen bütün güzel  sanlarını kapsayıcı olmasıdır.Tanrı sözcüğü bu sanların sadece bir tanesi olabilir tamamı için böyle bir anlamlama dilimizde mevcut değildir.


Bu söz ettiğiniz durum sizin dininizin görüşüdür dilinizin değil. Allah da tanrıdır, uçan spagetti canavarı da tanrıdır.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Bengitaşlarındili » 02 Kas 2011, 19:38

Kuşhan yazdı:
Boraan yazdı:Evet Kötü yürekli yerine taş yürekli de denilebilir, esnek yapıya uygun.

Tanrı sözcüğü için dinimizdeki Allah sözünü tanımamız gerekir Tanrı sözcüğü anlam bakımından  nasıl ilahın karşılığı olmuyorsa Allah sözcüğü de Tanrı sözcüğü ile eş anlamlı olamaz ,Kuran terminolojisine göre Allah sözcüğünün nereden geldiği ve kökenine bakılmaksızın Tanrının betiğinde  doğrudan verdiği anlam Esma ül hüsna denilen bütün güzel  sanlarını kapsayıcı olmasıdır.Tanrı sözcüğü bu sanların sadece bir tanesi olabilir tamamı için böyle bir anlamlama dilimizde mevcut değildir.


Bu söz ettiğiniz durum sizin dininizin görüşüdür dilinizin değil. Allah da tanrıdır, uçan spagetti canavarı da tanrıdır.

Bunu söyleme cesaretinizden ötürü tebrik ediyorum. Hala  birileri dinden bağımsız düşünmeyi öğrenememiş...Dilin buyrukları ile dinin buyruklarını karıştırmış görünüyor.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Tansık » 02 Kas 2011, 19:47

Kuşhan yazdı:
Boraan yazdı:Evet Kötü yürekli yerine taş yürekli de denilebilir, esnek yapıya uygun.

Tanrı sözcüğü için dinimizdeki Allah sözünü tanımamız gerekir Tanrı sözcüğü anlam bakımından  nasıl ilahın karşılığı olmuyorsa Allah sözcüğü de Tanrı sözcüğü ile eş anlamlı olamaz ,Kuran terminolojisine göre Allah sözcüğünün nereden geldiği ve kökenine bakılmaksızın Tanrının betiğinde  doğrudan verdiği anlam Esma ül hüsna denilen bütün güzel  sanlarını kapsayıcı olmasıdır.Tanrı sözcüğü bu sanların sadece bir tanesi olabilir tamamı için böyle bir anlamlama dilimizde mevcut değildir.


Bu söz ettiğiniz durum sizin dininizin görüşüdür dilinizin değil. Allah da tanrıdır, uçan spagetti canavarı da tanrıdır.


Katılıyorum.

Arap tanrısının doksan dokuz isminin bizdeki ''tanrı''nın kapsamında olmadığını nasıl söyleyebiliyoruz? Sözcükler, çağrışımsal boyutta ele alındığında elbette değil bu iki sözcük, hiçbir sözcük birbirini karşılamayacaktır. Cemil Meriç'in malum sözünü hatırlayalım. İşte bu çağrışımsal örtüşmezlik en güzel deyimlerde gösterir kendisini. Bu yüzden içinde ''allah''ın geçtiği deyimlerin hepsine ''tanrı'' lafzını konduramayız belki ama ''tanrı''nın ''allah''ı karşılayamadığını da söyleyemeyiz.

Kuran literatürünce bakmaya gerek yok ki meseleye. ''Allah aşkına'' derken gerçekten o spesifik Arap tanrısı mı kastediliyor?  
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 02 Kas 2011, 22:49

Arap tanrısı şeklinde bir ifade kullanmanız yanlış. Biz Türk'üz ma çoğunlukla Müslüman'ız. Müslüman olmayan Türk boyları dünya üzerindeki Türk nüfusunun pek az bir kısmıdır. Allah inancı sırf Araplar'a has bir inanç emestir. Diğer yandan tanrı sözcüğü geniş kapsamlı bir sözcüktür. Dünyada değişik tanrı inançları vardır. İslâmiyet öncesi Türklerde örneğin gök tanrı inancı varken tengri sözüyle gök kastediliyordu. Türkler arasında İslâm dini yaygınlaşmaya başladıktan sonra bu sözcüğün Allah'ı ifade etmek için kullanılmaya başladığı görülüyor:

'Āşıḳ mı direm ben aña Tañrınuñ uçmaġın seve
Uçmaḳ ḫod bir tuzaḳdur eblehler cānın tutmaġa

Yunus Emre Divanı (XIII. yy.)


İşit saña bir ḫoş ḥikāyet ḳılam
Eger Tañrıdan uş 'ināyet bulam

Süheyl ü Nevbahâr (XIV yy.)


Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde Çalap sözcüğü de sık görülmektedir:
Çalap

Tanrı, Allah.
Görsel
[img width=383 height=600]http://www.tdkdergi.gov.tr/TRM/images/clt02/2778_2.gif[/img]
Görsel
Bunun gibi Farsça Hüdâ da dilimizde Allah'ı ifade etmek için kullanılmış ma hâlâ da kullanılmaktadır:

Canı, cananı, bütün varımı alsın da Hüda,
Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda.


Yalnız bu sözcüklerin kullanıldığı metinlerde Allah'ın İslâm'a göre isimleri de kullanılmaktadır. Bu yağday bu sözcüklerin Allah'ı ifade etmek için kullanıldığına şüphe bırakmamaktadır. Başta belirttiğim yalı tanrı sözcüğü kapsamı geniş  bir sözcüktür ma özel isim olmaktan çok kavram ifade etmektedir. Yani bir tanrı kavramı var, bizim inandığımız bir tanrı var ma O'nun özel adları (Allah, Hak ma diğer adlar) var.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29


Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Oktay D. » 02 Kas 2011, 23:02

Karahanlı Türkçesiyle yazılmış İlk Türkçe Kur'an-ı Kerim çevirisinde Taŋrı/Teŋri sözcüğü Allah karşılığı olarak kullanılmaktadır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 02 Kas 2011, 23:22

Oktay D. yazdı:Karahanlı Türkçesiyle yazılmış İlk Türkçe Kur'an-ı Kerim çevirisinde Taŋrı/Teŋri sözcüğü Allah karşılığı olarak kullanılmaktadır.
Tarama Sözlüğünde örnek verilen Nazm-ül Cevâhir'de (Tanrı bir di : gû Hudâ yek ) aynı yağday görülmektedir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Toygun » 02 Kas 2011, 23:29

Başlıkla ilintili diye söylüyorum. "O zaman bu zulüm niye?" kullanımını "O oğur/öy bu zulüm niye?" biçimine sokmak çok yakışıksız oluyor. "Öyleyse bu zulüm niye?" demek yeterli oysa ki...
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1336

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 02 Kas 2011, 23:37

Toygun yazdı:Buradaörneğin gel zaman, git zaman yerine gel sürev, git sürev denilmiş. Bunu yapmak doğru mu? O deyim kalıplaşmış bir yapı değil mi?
Kırgız Türkçesindeki kez-kezi menen (kez kezi ile) aynı anlamı ifade etmektedir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Oktay D. » 03 Kas 2011, 08:03

Benim bu konuda görüşümüŋ oldukça açık olduğunu sansam da söyleyeyim:

1. Özünde bir sözcük karşılandığında o sözcüğün tüm türetimleri de, bulunduğu tüm söz öbekleri de karşılanmış demek değildir.

Demeli, dilimizde "göz" ve "gözlük" sözcüklerinin olmadğını varsayalım, eğer İngilizce "eye" sözcüğünü "göz" ile karşımışsak "eye glasses" sözcüğü de karşılanmış olmaz, onu ayrıca düşünür ve karşılarım.

2. Deyimler doğal varlıklarını sürdürmeliler (zaten sözcükleri bile atmıyoruz, deyimleri niye atalım), ancak ayrıca onların Türkçe karşılıkları da (ki tümüyle bambaşka yepyeni bir deyim olacaktır) bulunabilsin.

Demeli, Toygun'un örneğinden gidersem, "zaman" sözcüğünü "öy" ile karşılamışsam "o zaman" deyişini karşılamış olmayacağım için (bknz 1.) buna apayrı bir şey bulmalıyım, ancak bu bulduğum şey "o zaman" sözünü dilden atmak anlamına gelmez, aynı anlam ve işlevde yeni bir söz eklemek olur.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 03 Kas 2011, 08:06 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen ingichka » 03 Kas 2011, 11:39

Türk lehçelerinde bizdeki keybir deyimlerin orununa kullanabileceğiniz deyimler bulunmaktadır. Yukarıdaki kez-kezi menen buna bir örnektir. Odur ki zaman zaman ma ya gel zaman git zaman orununa kez keziyle demek mümkündür.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Deyimlerin özleştirilmesi üzerine

İletigönderen Boraan » 03 Kas 2011, 15:01

Tansık yazdı:
Kuşhan yazdı:
Boraan yazdı:Evet Kötü yürekli yerine taş yürekli de denilebilir, esnek yapıya uygun.

Tanrı sözcüğü için dinimizdeki Allah sözünü tanımamız gerekir Tanrı sözcüğü anlam bakımından  nasıl ilahın karşılığı olmuyorsa Allah sözcüğü de Tanrı sözcüğü ile eş anlamlı olamaz ,Kuran terminolojisine göre Allah sözcüğünün nereden geldiği ve kökenine bakılmaksızın Tanrının betiğinde  doğrudan verdiği anlam Esma ül hüsna denilen bütün güzel  sanlarını kapsayıcı olmasıdır.Tanrı sözcüğü bu sanların sadece bir tanesi olabilir tamamı için böyle bir anlamlama dilimizde mevcut değildir.


Bu söz ettiğiniz durum sizin dininizin görüşüdür dilinizin değil. Allah da tanrıdır, uçan spagetti canavarı da tanrıdır.


Katılıyorum.

Arap tanrısının doksan dokuz isminin bizdeki ''tanrı''nın kapsamında olmadığını nasıl söyleyebiliyoruz? Sözcükler, çağrışımsal boyutta ele alındığında elbette değil bu iki sözcük, hiçbir sözcük birbirini karşılamayacaktır. Cemil Meriç'in malum sözünü hatırlayalım. İşte bu çağrışımsal örtüşmezlik en güzel deyimlerde gösterir kendisini. Bu yüzden içinde ''allah''ın geçtiği deyimlerin hepsine ''tanrı'' lafzını konduramayız belki ama ''tanrı''nın ''allah''ı karşılayamadığını da söyleyemeyiz.

Kuran literatürünce bakmaya gerek yok ki meseleye. ''Allah aşkına'' derken gerçekten o spesifik Arap tanrısı mı kastediliyor? 


Burada yalnızca ufak bir yanılgıya  gözeri çekeceğim, yalnızca yanlış bilinmesin, kimin hangi şeyi kuday (ilah) edindiği beni ilgilendirmiyor. Kuran'da Allah'ın sanları 100'ün üstündedir 99 değildir. Dini kaynağından öğrenilmemesinden dolayı zaman içinde oluşmuş sözlerdir.İsteğen istediği kudayı(ilah) edinebilir.Bana göre Çalap sözcüğü Arapça Rab sözcüğünün karşılığı olabilir.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1815
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 61

ÖncekiSoñraki

Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

cron
Reputation System ©'