Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ökmek ile ukmak

Sözcükleriñ añlamları, kullanımları ile ilgili tartışmaları içerir.

ökmek ile ukmak

İletigönderen datadeveb » 08 Ağu 2020, 05:15

Selamun aleykum esenlikler.

Bu bir sanıdır. Alıntı alıp kullanmayınız. Belirgin sav değildir.

DLT ile ilgili bir dizine bakar iken bir durum gözüme takıldı. Ökmek ile ukmak... Bunların anlamlarını yer değiştirince öbür sözcüklerle uyuştu... Asılı ne tür yazılı okuyamadığım için danışsadım.

Şimdi DLT ile ilgili dizinde ökmek açıklamasında birikmek, bir araya toplanmak gibi anlamlar var. ukmak açıklamasında da anlamak açıklaması yazılmış.

Günümüze değin yaşayan sözcüğümüz var. Öğrenmek, ulamak. Öncelikle bunlara şöyle değinmek isterim.

U sözcüğü bilirsiniz "ve" anlamında kullanılmaktadır. Ve bu "u" farsça diye öncelenir. Bu sözcüğe eylem yapan -lA eki getirdiğimizde ulamak türer. Aaa ha! Ulamak eyleminin anlamına değinmeme gerek yok gündelik konuşmamızda kullanıyoruz. Ana sorunumuz neydi? Ökmek, ukmak anlamları. Ulamak eylemini us üstünde tutun. u anlamı "ve" anlamında kullanılıyordu. Addan eylem yapan ekimiz var. +ık-... u > uk- türer. Şimdi ve sözcüğüne -k- eylemi gelmiş sayın vekmek olur. Buradan ne anlamı anlarsınız... Birikmek, toplanmak... DLT dizinde bu anlam nerede yazıyor? ök- karşılığında. Aaa ha!...

Şimdi uk- eylemi anlamak değil de birikmek toplanmak... Pekiiii... Ökmek eylemi anlamak anlamına ne edip gelecek. İşte kazın ayağını burada yakalıyoruz. Öğrenmek eylemi. Buradan da bu bağlanıyor mu? Evet...

Bu yakaladığım bir yanlış okuma olarak düşünüyorum. Bilinendir ö o u ü v sesleri için VAV yazılır. Yanlış okumanın da nedeni burada tutuyor. Geriye değinmediğim bir nen kaldı mı bilmiyorum...

Sonuç olarak özetle şöyle gösterebilirim.
ökmek: birikmek toplanmak, anlamak
ukmak: anlamak, birikmek toplanmak

ukmak eylemini us sözcüğü ile ilişkilendirilme olasılığı olabilir. Ancak u- eylemi var. Muktedir olmak olarak gösteriliyor. Buna da bağlanabilir. Peki eylemden eylem yapan -ik- eki var mı? Geçmiş demde böyle bir ekin varlığını yazmışım. Örnek sözcüklere bakmadım. Günümüzde ökmek ile ilgili bir eylem yaşıyor mu? Bir sözlükte şu açıklamalar yazılmış.

ökmek
Beklemek.

ökmek
Onmak : İli yiyen ökmüş, kendini yiyen çökmüş.

ökmek
Benzetmek.

Şimdi gelelim öbür durumlara. Ökmek birikmek toplanmak anlamı diye yazılması sanırım şuradan kaynaklanıyor

öğür
HALK AĞZINDAN
sıfat
1.
aynı yaşta olan, yaşıt.
2.
birbirini yadırgamayan, birbirinden ayrılmayan, birbirine yakın (insan ya da hayvan).
3.
arkadaş, dost.
4.
birbirine benzeyen, aynı türden olan.
5.
birbiriyle çokça bir arada bulunmaktan dolayı bir yakınlık edinmek, birbirine alışmak.
6.
(hayvan) evcilleşmek, alışmak.

Bu anlamlar altında uğur, oğur, öğür sözcükleri irdelenmelidir.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2385
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 976

Dön Añlam Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'