1. bét (Toplam 1 bét)

Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 14 Şub 2019, 15:28
gönderen TürkçeSözlük78
Bu sözcüğe neden "örnek" anlamı yüklenmiş hâlâ anlamıyorum. Bence bu sözcük "her neyse, demek istediğim..." anlamına gelmeli. Örneğin bir şeyi ayrıntıları ile anlattıktan sonra hep "neyse toparlayayım" deyip bir özet geçeriz. İşte oradaki "neyse toparlayayım" yerine "sözgelimi" denilebilmeli.

Ynt: Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 14 Şub 2019, 16:03
gönderen datadeveb
TDK'da

söz gelişi
edat
edat Bir düşünceyi açıklamak için örnek gösterileceğinde o örneğe giriş olarak söylenen bir söz, söz gelimi, söz misali, temsil, söz temsili, örneğin, mesela, bilfarz
"Söz gelişi dün sırtında torbasıyla eskicilik yapan biri, bugün özel arabasıyla tiyatroya geliyor." - N. Cumalı

Ynt: Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 14 Şub 2019, 23:11
gönderen Oktay D.
TürkçeSözlük78 yazdı:Örneğin bir şeyi ayrıntıları ile anlattıktan sonra hep "neyse toparlayayım" deyip bir özet geçeriz.

Bence "toparlama" añlamını hiç çağrıştırmıyor. Söz gelimi, çok açık bir biçimde "atıyorum", "sözüñ gelişine söylüyorum", "rastgele bir örnek véreyim" gibi bir sezgidedir.

Siziñ dédiğiñizi
sözüñ özü
özetle

karşılıyor.

Ynt: Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 15 Şub 2019, 16:12
gönderen TürkçeSözlük78
"Anlatmışım, anlatmışım, anlatmışım... söz gelmiş (sözgelimi) ve burada kilitlenmiş. Yâni özeti bu."

Ben sözgelimi sözcüğünden "yâni" anlamı bile çıkartıyorum. Bence bu sözcük örneğin demek değil.

Ynt: Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 15 Şub 2019, 22:27
gönderen Oktay D.
söz gelmiş ile söz gelimi'ni neden éşitlediğiñizi añlayamadım. gelim (bir kezlik gelmek eylemi) sözcüğünüñ añlamı, siziñ dédiğiñizle örtüşmüyor eñ başta.

Ynt: Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 16 Şub 2019, 00:52
gönderen TürkçeSözlük78
Belki de birleşik yazıldığından burada bir "sözgelmek" sözcüğünün varlığını seziyorumdur. Sözgelmekten sözgelim olmuş gibi görünüyor bana göre. Bu yüzden de bu sözcük sözün geldiği son noktayı yâni sözgelimini, neticeyi, özeti gösteriyor.

Ynt: Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 16 Şub 2019, 02:35
gönderen Oktay D.
söz gelimi veya söz gelişi bitişik yazılmıyor. sözüñ gelimi ile aynı şekilde bir tamlamadır. Futbolda da topuñ gelişine vurmak déniyor örneğin. Ortada gelişi güzel bir durum söz koñusu (evet, özgönderme var).

Buradaki gelim veya geliş sözcükleri işiñ soñucunu déğil, eylemiñ kendisini veya yapılış tarzını añlattığı için "özet" bétimleyemez.
söz gelimi = bir kezlik herhangi bir sözüñ gelmesi
söz gelişi = herhangi bir tarzda bir sözüñ gelmesi

Ynt: Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 16 Şub 2019, 13:20
gönderen TürkçeSözlük78
Sözcüğü birleşik yazanları çok görmüştüm ancak dediğiniz gibi (TDK'de de) sözcük birleşik yazılıyormuş. Ancak usumu karman çorman eden son bir yer daha var. "Gelim" sözcüğü neden bir kezlik oluşu gösteriyor? Bu -Im eki hep bir kezlik bir olayı mı gösterir?

Ynt: Sözgelimi

İletiGönderilme zamanı: 16 Şub 2019, 21:11
gönderen Oktay D.
Evet -m eki özünde bir kézlik eylem ekidir.

taşım (bir taşım su kaynatmak)
dilim
boğum
ölüm
dönüm
çalım
Bu örnekleriñ tümünde eylemiñ bir kézlik olması söz koñusu. Dil Dévrimi soñrası kimi sözcüklerde buna dikkat édilmemiş ne yazık ki: bilim, solunum, bakışım, yazılım, donanım, ...