Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

-teg , -tey

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

-teg , -tey

İletigönderen Bi50likdaha » 05 Eki 2013, 13:17

Benzerlik , gibilik katan bir ek sanırım eski Türkçede ma günümüz Türkçesindeki bir kaç özel adda varlığını korumuş.

Göktek(Çocuğum olsa adını koymam , anlamı güzel ama öğretim hayatı boyunca maruz kalacağı k=>t dönüşümünü yaşamak isteyeceğini sanmıyorum.
Aytek gibi adlar örneğin.

Benim usuma gelenler bunlar , başka örnekler var mı , günümüzde nasıl kullanılabilir ?
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Oktay D. » 05 Eki 2013, 14:30

Orkun yazıtlarında sıkça geçer: Teñriteg Teñride bolmiş Türük Bilge Kagan bu ödke olurtı ("Tañrısal (ilâhî), Tañrı'dan olmuş Türk Bilge Kağan bu çağa oturdu").

oktay adınıñ oktag biçiminden geldiği gibi bir söylenti bulunuyor ancak bu konuda hiçbir kaynak bulunmuyor. Nétekim bu ad Oğuzcada daha yaygın (Anadolu+Azerbaycan), oysa Oğuzcada *oktag sözcüğü *oqdaq/*oktağ olurdu. Bu nédenle sözcüğüñ /y/ sesi birincil gibi görünüyor. Sözcüğüñ Moğolca ögeday "bilgili, öğe" ile aynı olduğu savunulamaz çünkü oktay sözcüğünüñ añlamı "siñirli, kızgın"dır. Kendi adımıñ ok + at + ay/ya "ay, yay" sözcükleriniñ bileşimi olduğunu sanıyorum, bkz. kimlik görseli avatar m. Bu yüzden, biraz ileri gidip, İlk Türkçe biçiminiñ *hokı̯ haġta̯ hāa̯y "bir elinde ok bir elinde yay tutan atlı" ma Ana Türkçe biçiminiñ ise *hok't'āy olarak kurulması gerektiğini sanıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5721

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Bi50likdaha » 06 Eki 2013, 02:34

Oktar var sonra Ok atan , Okçu anlamında :)

Diriltilebilir mi bu kök nasıl kullanılmalı peki ?
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Oktay D. » 07 Eki 2013, 13:36

+dAğ/+tAğ biçiminde uyarlanır bence:
Tañrıdağ 'Tañrı gibi'. bendeğ 'ben gibi'. bundağ 'bu gibi'. oktağ 'ok gibi'...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5721

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Bi50likdaha » 07 Eki 2013, 22:31

Bence de -teg günümüz Türkçesine göre çok kaba ma uyumsuz gibi duruyor.

-dAğ ma -tAğ cidden hoş.

Gündeğ gibi uzar gider hoş kullanılabilir.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Temirbek » 16 Eki 2013, 23:23

Bu ek günümüz Türk Dillerinde yaşamaktadır. Altay yöresi Türk Dillerinde /+dIy/; sendiy "sen(in) gibi", mendiy "ben(im) gibi", uçkan kuştardıy kitti "uçan kuşlar gibi gitti", Kazakça /+dAy/; sendey "sen(in) gibi", mendey "ben(im) gibi", unutulganday "unutulmuş gibi" vb. Bize uyarlanacaksa da /+dAy/ biçiminde olur sanırım, ancak bizim kendimize özgü /+cIlAyın/ ekimiz var; bencileyin, sencileyin ... Bu eki işlekleştirmemiz daha iyi olur meselâ; "kuşçulayın uçup gitti" gibi :)
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1161

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Oktay D. » 17 Eki 2013, 23:33

Temirbek yazdı:Bu ek günümüz Türk Dillerinde yaşamaktadır. Altay yöresi Türk Dillerinde /+dIy/; sendiy "sen(in) gibi", mendiy "ben(im) gibi", uçkan kuştardıy kitti "uçan kuşlar gibi gitti", Kazakça /+dAy/; sendey "sen(in) gibi", mendey "ben(im) gibi", unutulganday "unutulmuş gibi" vb. Bize uyarlanacaksa da /+dAy/ biçiminde olur sanırım, ancak bizim kendimize özgü /+cIlAyın/ ekimiz var; bencileyin, sencileyin ... Bu eki işlekleştirmemiz daha iyi olur meselâ; "kuşçulayın uçup gitti" gibi :)

Bu sözcük olmaktan çok ék gibi olduğu için dönüşümleri buna uygun düşünülmeli: tek heceli olmayan sözcükleriñ soñ sesindeki -g 'ler yiter.

Bu durumda ék, +dA biçiminde olmalıdır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5721

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Bi50likdaha » 30 Eki 2013, 10:46

Bu eki şu Arapça -i eki mi neyiyse artık bilmiyorum ama benzerlik katan ek yerine.
İlahi bir güç gibi geldi. Burada Tanrısal olmaz Tanrı ile ilgili değil çünkü burada konu olan Tanrıya benzemek.
Tanrıdağ bir güç gibi geldi :)

Gümüşi bir parlama saçılıyordu saçlarından.
Gümüşdeğ bir parlama.....
Altuni , Kurşuni gider böyle :)

Bence güzel oldu böyle ben beğendim  :)
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Oktay D. » 31 Eki 2013, 11:49

Bi50likdaha yazdı:Bu eki şu Arapça -i eki mi neyiyse artık bilmiyorum ama benzerlik katan ek yerine.
İlahi bir güç gibi geldi. Burada Tanrısal olmaz Tanrı ile ilgili değil çünkü burada konu olan Tanrıya benzemek.
Tanrıdağ bir güç gibi geldi :)

Gümüşi bir parlama saçılıyordu saçlarından.
Gümüşdeğ bir parlama.....
Altuni , Kurşuni gider böyle :)

Bence güzel oldu böyle ben beğendim  :)

+sAl eki ile ilgili bir başlıkta Arapça nispet -i eki yérine +sAl ekiniñ gelip gelemeyeceği konuşulmuştu. Ayrıca Türkçede işlekçe kullanılan +lık/+lik/+luk/+lük eki añımsatılmıştı:
- "Gümüşlük bir parlama saçılıyorerörörerorör..."
gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5721

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Bi50likdaha » 31 Eki 2013, 16:52

Lik lık eklerine çok yük bindi , bence ayttığımız konudaki anlamı kesinlikle veremiyor.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -teg , -tey

İletigönderen Oktay D. » 06 Kas 2013, 15:33

Bi50likdaha yazdı:Lik lık eklerine çok yük bindi , bence ayttığımız konudaki anlamı kesinlikle veremiyor.

Her zaman vérmiyor olabilir ancak añlamlarından biri de budur, bunu yadsıyamayız.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5721


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 9 konuk

cron
Reputation System ©'