Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

tekillik eki ?!

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

tekillik eki ?!

İletigönderen Temirbek » 10 Şub 2008, 00:19

Ben (Moğolca bi "ben")
Sen (Moğolca si   "sen")
Tégin "prens" > Tégit (çoğul)
  • 0

En soñ Temirbek tarafından 25 Şub 2010, 22:56 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1132

Ynt: Teklik Eki

İletigönderen Oktay D. » 10 Şub 2008, 04:06

Türkçede teklik eki diye birşey yok, beniñ bildiğim. Örñekleriñizdeki ekler eylemden ad yapan ekler. Siziñ sözünü ettiğiñiz ek ise addan ad yapıyor.
beyin < meñi
burun < burın < būr- (kokmak) < (buğu)
boyun < bodın < bodı- < bō- (boğ-) (karşılaştırıñ: boğum)
koyun < koyıñ

Söz ettiğiniz -n ekiniñ "belirtme durum eki" olduğunu düşünüyorum. Çünkü Eski Türkçede iyelik ekinden (kişi eki) sonra gelen belirtme durumu eki -n vārdır[1]:
ebi ~ evi iken ebin ~ evini
sabım ~ savım, sözüm iken sabımın ~ savımı, sözümü
şeklinde kullanılıyor. Örñeğin, sen, ben gibi sözcükleriñ eskin biçimleriniñ özünde se/si ya da be/bi olduğunu düşünebiliriz (diğer Türk dilleri ve Altay dillerini karşılaştırıñ[2]). Bunlar kişi/iye  belirten adıllar olduklarından, -n ekiniñ belirtme amaçlı olduğu usayatkın görünüyor.

birin/birim konusunda haklı olmalısınız, eğer biri- (bir olmak) diye bir eylem gövdesi yoksa, birim sözcüğü yanlış bir türetim erinç[3].

Bu arada unicode bir ölçün[4] özel adıdır, onu nasıl adayacağımız biraz geñiş bir konu.

Dipçe.
[1] Fuat Bozkurt, "Türkleriñ Dili", Kapı 2005, sayfa 142.
[2] Altay Dillerinde 1. tekil kişi:
  • Türkçe: ben
  • Moğolca: bi
  • Tunguzca: bi
  • Mançuca: bi
  • Fince: mine
  • Eski Japonca: wa < ba [5].
[3] erinç < er- (ermek, oluşmak). Bu sözcük eski Türkçedir ve dirilmesi gerektiğini düşünüyorum. "Gerçekten, hakkaten" gibi bir añlamı vardır, ingilizcedeki indeed'e tekābül eder.
[4] ölçün = standart.
[5] Talat Tekin, "Japonca ve Altay Dilleri", Doruk yayınları, 1993, sayfa 43.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 10 Şub 2008, 04:10 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8139
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4899

Ynt: Teklik Eki

İletigönderen bensay » 10 Şub 2008, 14:30

taş-/taşı-, kaş/kaşı- sanırım "tekin" sözcüğü ayraç içi tek/teki- eylemliğinin bir türevi. Bunun gibi bir/biri- 'ten birin/birim/birik/birit... tümü olanaklı olabilir.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2804
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1365

Ynt: Teklik Eki

İletigönderen uzunöykü » 21 May 2008, 14:41

Teklik ekine ilişkin bir bilgim yok ama,Türkbilimciler +z'nin bir çoğul eki olup

olmadığını hala daha tartışıyorlar.


Biz: Ben+z (Moğolca ben:bi ile karşılaştırıldığında mantıklı geliyor.. Bi+z)

Siz: Sen+z


Bir başka örnek öbeği olarak eyinimizde(vücut) bulunan ikili uyaları

kanıt gösteriyorlar.


Diz:Di+z

Göz:Gö+z (Eğer sav doğruysa en eski ekimiz +z demektir,

çünkü ''göz'' insanoğlunun adlandırdığı ilk nenlerdendir.)

Omuz:Om+z

Göğüs:Köpü+z

Hepsinin ortak özeliiği iki tane bulunmaları...

İngilizce ile benzerlik ilginçtir gerçekten... (+s, +z)

Ne yazıkki kanıtlanması olanaksız, çünkü uyalara ad verilmesi insanlığın

konuşmaya başladığı döneme dek geri tarihlenir, değil yazı yazmak

insanoğlu konuşmayı yeni söküyordu. :)
  • 0

En soñ uzunöykü tarafından 21 May 2008, 14:54 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
uzunöykü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 144
Katılım: 07 Nis 2008, 20:32
Değerleme: 20

Ynt: Teklik Eki

İletigönderen uzunöykü » 21 May 2008, 14:57

uzunöykü yazdı:Teklik ekine ilişkin bir bilgim yok ama,Türkbilimciler +z'nin bir çoğul eki olup

olmadığını hala daha tartışıyorlar.


Biz: Ben+z (Moğolca ben:bi ile karşılaştırıldığında mantıklı geliyor.. Bi+z)

Siz: Sen+z


Bir başka örnek öbeği olarak eyinimizde(vücut) bulunan ikili uyaları(organları)

kanıt gösteriyorlar.


Diz:Di+z

Göz:Gö+z (Eğer sav doğruysa en eski ekimiz +z demektir,

çünkü ''göz'' insanoğlunun adlandırdığı ilk nenlerdendir.)

Omuz:Om+z

Göğüs:Köpü+z

Hepsinin ortak özeliiği iki tane bulunmaları...

İngilizce ile benzerlik ilginçtir gerçekten... (+s, +z)

Ne yazıkki kanıtlanması olanaksız, çünkü uyalara ad verilmesi insanlığın

konuşmaya başladığı döneme dek geri tarihlenir, değil yazı yazmak

insanoğlu konuşmayı yeni söküyordu. :)
  • 0

uzunöykü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 144
Katılım: 07 Nis 2008, 20:32
Değerleme: 20

Ynt: Teklik Eki

İletigönderen Oktay D. » 24 May 2008, 18:26

Fuat Bozkurt'uñ "Türkleriñ Dili" betiğinde +z eki ikizleme çoğul eki olarak geçer.
Erinç, ekiz (ikiz), üçüz, müyüz (boynuz), ... örñekleri de vārdır. Ayrıca Oğuz boy adınıñ olası kökeninde, sözcüğüñ özünde okuz olup oklar yani boylar añlamına geldiği savunulur.

Bu arada bu ek, İlk Türkçede +r biçimindedir. Çuvaş ve Eski Bulgar Türkçesinde bu korunmuş. Moğolcada biz için bid deniyor. Acaba +dniñ bir ilgisi var mı?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8139
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4899


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'