Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

+ge-, +ga-

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

+ge-, +ga-

İletigönderen Türkeröz » 10 May 2012, 22:51

özgemek   

Değişmek : Beni görünce yüzü özger.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

-ge, -ga eki galiba zıtlık, ters anlamlık katıyor.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3018
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 556

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Bengitaşlarındili » 10 May 2012, 23:44

Türkeröz yazdı:özgemek   

Değişmek : Beni görünce yüzü özger.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

-ge, -ga eki galiba zıtlık, ters anlamlık katıyor.
Fiilin Özger- biçiminde olması gerekmiyor muydu?
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Oktay D. » 11 May 2012, 00:44

Bengitaşlarındili yazdı:Fiilin Özger- biçiminde olması gerekmiyor muydu?

"(onuñ) yüzü özger" déyince özge- eyleminiñ geñiş zaman çekimi söz konusudur: yüzü ne yapar? özge-r.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5711

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Oktay D. » 11 May 2012, 00:45

Türkeröz yazdı:özgemek   

Değişmek : Beni görünce yüzü özger.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

-ge, -ga eki galiba zıtlık, ters anlamlık katıyor.

İlginç bir durum. özge "başka" sözcüğünden mi türemiş diye sorasım geldi ancak, ad ek almaksızın eylemleşmiş olamaz ki... Bilemedim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5711

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Türkeröz » 11 May 2012, 15:13

öz:baş, ana varlık
özge:baş olmayan, başka, ana varlık olmayan, üvey
baş:öz, temel, esas
başka:öz olmayan, özge, öteki,  temel olmayan, esas olmayan

özge   

sf. Başka: �Güzel sever diye isnat ederler / Benim haktan özge sevdiğim mi var?� -Karacaoğlan.
Güncel Türkçe Sözlük

özge   

Başka, yabancı, el
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

-ge, -ga eki bana göre zıtlık, ters anlamlık katıyor. ''özgemek'' eylemini denk geldi buldum. Ama benimsedim de ve diriltilmeli bence.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3018
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 556

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Bengitaşlarındili » 11 May 2012, 19:47

Türkeröz yazdı:öz:baş, ana varlık
özge:baş olmayan, başka, ana varlık olmayan, üvey
baş:öz, temel, esas
başka:öz olmayan, özge, öteki,  temel olmayan, esas olmayan

özge   

sf. Başka: �Güzel sever diye isnat ederler / Benim haktan özge sevdiğim mi var?� -Karacaoğlan.
Güncel Türkçe Sözlük

özge   

Başka, yabancı, el
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

-ge, -ga eki bana göre zıtlık, ters anlamlık katıyor. ''özgemek'' eylemini denk geldi buldum. Ama benimsedim de ve diriltilmeli bence.
Özgemek bana doğru bir eylem biçimi gibi gelmiyor. Diğer Türk dillerinde Özge+r+mek=Özgermek bulunuyor.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Bengitaşlarındili » 11 May 2012, 19:49

Oktay D. yazdı:"(onuñ) yüzü özger" déyince özge- eyleminiñ geñiş zaman çekimi söz konusudur: yüzü ne yapar? özge-r.
Diğer Türk dillerinde fiil özgemek değil, özgermek. Özge+r
Yüzü özger değil, yüzü özgerer/özgerir olmalı.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Oktay D. » 12 May 2012, 01:32

Bengitaşlarındili yazdı:Diğer Türk dillerinde fiil özgemek değil, özgermek. Özge+r
Yüzü özger değil, yüzü özgerer/özgerir olmalı.

özger- eylemi zaten (varsa; ki var görünüyor) özge- eyleminiñ ettirgen çatılı biçimi oluyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5711

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Temirbek » 12 May 2012, 18:44

Öbür Türk Dillerinde özger- "değiştirmek" qılqısınıñ özgert- biçimli ettirgën çatısı da sıkça qullanılıyor. Bence burada öz sözüne qılqı yapıcı /+gAr-/ eki gelmiş olabilir(?), özger- "özünden farlı qılmak 2. başkalaştırmak"(?). Bugünkü gönder- qılqısınıñ eski biçimi könger- "doğrultmak 2. yola düzmek 3. yöñëltmek"  biçiminde < *königer- < köni "doğru 2. düz". Demeli, özgün biçim özge- dël, özger- olmalı gibi gözüküyor.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1161

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Bengitaşlarındili » 12 May 2012, 19:24

Oktay D. yazdı:özger- eylemi zaten (varsa; ki var görünüyor) özge- eyleminiñ ettirgen çatılı biçimi oluyor.
Özgemek fiili doğru bir biçim değil, özgermek doğru biçimdir. Nitekim özgemek sözünün ettirgen biçimi özgertmektir.
Özgermek>Özgertmek
Özgemek diye bir fiil olmamalı.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Oktay D. » 12 May 2012, 19:35

Temirbek yazdı:Öbür Türk Dillerinde özger- "değiştirmek" qılqısınıñ özgert- biçimli ettirgën çatısı da sıkça qullanılıyor. Bence burada öz sözüne qılqı yapıcı /+gAr-/ eki gelmiş olabilir(?), özger- "özünden farlı qılmak 2. başkalaştırmak"(?). Bugünkü gönder- qılqısınıñ eski biçimi könger- "doğrultmak 2. yola düzmek 3. yöñëltmek"  biçiminde < *königer- < köni "doğru 2. düz". Demeli, özgün biçim özge- dël, özger- olmalı gibi gözüküyor.

Doğru. Adlara gelen +gAr- eki ile özger- eylemi kurallı olurdu. Ancak buradaki özge- kurallara uymuyor gerçekten. Benim usuma gelen, *özger- > *özgē- > özge- biçiminde yöresel bir /r/ erimesi olayı olasılığı.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5711

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Türkeröz » 12 May 2012, 19:49

Ona kalırsak ben eskiden ettirgen biçiminde olsun diye hep -t ekini kullanırdım.

çıkar- değil çıkart- , kapa- değil kapat- , sevdir- değil sevdirt- ...
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3018
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 556

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Oktay D. » 12 May 2012, 20:34

Türkeröz yazdı:Ona kalırsak ben eskiden ettirgen biçiminde olsun diye hep -t ekini kullanırdım.

çıkar- değil çıkart- , kapa- değil kapat- , sevdir- değil sevdirt- ...

-r- eki de ettirgen ektir [Erdal, 1991; bét 710]. Örneğin uç- > uçur- gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5711

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Türkeröz » 12 May 2012, 20:38

Evet doğru ama çok eskiden öyle konuşurdum, yazardım. Buradaki de
-r- eki de ettirgen ektir [Erdal, 1991; bét 710]. Örneğin uç- > uçur- gibi...
odur işte.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3018
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 556

Ynt: +ge-, +ga-

İletigönderen Toygun » 06 Haz 2012, 23:57

dizge   
Dizlik, diz bağı
Tarama Sözlüğü 1965

Addan ad yapan -ge ekine örnek olabilir mi bu?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1324

Soñraki

Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 9 konuk

Reputation System ©'