1. bét (Toplam 1 bét)

+can (?)

İletiGönderilme zamanı: 18 Mar 2012, 19:34
gönderen Tansık
bilican   
Bilgiçlik taslayan.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü


Bir de babacan sözcüğü var ki bileşik sözcük kabul edilir. Ama yukarıdaki örnekle beraber bize ''-can'' gibi bir ek olasılığını düşündürmez mi?

Ynt: +can (?)

İletiGönderilme zamanı: 18 Mar 2012, 20:26
gönderen Bengitaşlarındili
Tansık yazdı:bilican   
Bilgiçlik taslayan.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü


Bir de babacan sözcüğü var ki bileşik sözcük kabul edilir. Ama yukarıdaki örnekle beraber bize ''-can'' gibi bir ek olasılığını düşündürmez mi?
Diğer Türk dillerinde, özellikle Kıpçak dillerinde Bilüvçen. Fiil köküne -uv/-üv/-v getirilerek eylem adlaştırılır sonra ünlü uyumuna göre -çan/-çen getirilir. Anlam eylemi yapma eğiliminde olan doğrultusunda olan, bir örnek daha  kızuvçan=kızma eğiliminde, sinirli. Ama bunujn babacan örneğindeki -can ile ilgili olduğunu sanmıyorum. Babacan sözündeki -can sanki Farsça -cağız, -ceğiz, -cık, -cik, -cığım, -ciğim anlamı katan -can eki imiş gibi geldi...
Farsçada Alican ( Aliciğim), Kuruşcan ( Kuruşcuğum), Ferdovscan ( Firdevsciğim) gibi bir kullanım var.

Ynt: +can (?)

İletiGönderilme zamanı: 24 May 2012, 22:30
gönderen Toygun
bilecen   
sf. hlk. 1. Her şeyi bilen, her şeyden anlayan. 2. Bilgiçlik taslayan, ukala.
Güncel Türkçe Sözlük

Ynt: +can (?)

İletiGönderilme zamanı: 24 May 2012, 22:41
gönderen Bengitaşlarındili
Toygun yazdı:bilecen   
sf. hlk. 1. Her şeyi bilen, her şeyden anlayan. 2. Bilgiçlik taslayan, ukala.
Güncel Türkçe Sözlük


Sevecen  gibi mi?

Ynt: +can (?)

İletiGönderilme zamanı: 22 Kas 2013, 22:27
gönderen Bi50likdaha
Sevecen , Afacan , İvecen , Bıldırcın ? (değil bence)

Ynt: +can (?)

İletiGönderilme zamanı: 23 Kas 2013, 02:17
gönderen Türkeröz
sevecen:hemen seven kişi, sevgi dolu olan..


Aslında bu ekle yeni dolu sözcükler türetilebilir seveceni örnek alarak.

Ynt: +can (?)

İletiGönderilme zamanı: 26 Kas 2018, 00:51
gönderen bensay
babacan sözcüğündeki +can öğesi için farsça "can" sözcüğünden gelme olduğu görüşü yaygın olmakla birlikte gökçen (=güzel), karacan (=esmer) gibi de sözcüklerimiz var, bunlardaki +can öğesi farsça can sözcüğüyle pek örtüşüyor gibi değil

F. Bozkurt +lı(g) eki işlevinde ad soylu sözcüklerden ad soylu sözcükler türeten bir genizcil n ekinden söz ederek “ayanç-an “saygıdeğer” < ayanç “saygı”, küwenç-en “güvençli” < küwenç “güvenç”, ot-un “odun” < ot “ateş…” ib. örnekler verir.

T. Banguoğlu da genizcil n’li +In ekinden söz ederek “kayın” (ağaç türü), “yalın” (çıplak), “kalın” (bedel, paha) ib. örnekler verir.

Babacan (=babacalı?), gökçen (=gökçeli?), karacan (=karacalı?) örnekleri bugün genizcil n ile sesletilmemekle birlikte bu ekin +cA eki ile birleşmiş biçimine ilişkin olabileceğini düşündürdü bana?

Ynt: +can (?)

İletiGönderilme zamanı: 26 Kas 2018, 01:35
gönderen Oktay D.
Bu sözcükleriñ hiçbiri hiçbir ağızda veya bélgede ñ içermiyor. O yüzden o tür bir durum söz koñusu olamaz.

babacan ile karacan açıkça bir +can parçası içeriyorken gökçen sözcüğü aynı biçimde görünmüyor. Belli ki körkçe "görkemli, güzel" > gökçe sözcüğünden düz bir +n alarak türemiş, nitekim aynı añlamda gökçek sözcüğüne de denk gelinir. Eski Türkçede unvanlarda ve Moğolcada birçok sözcükte görülen tekillik eki +n olabilir (bkz. tarkan, kagan, tégin, katun, vb.).