Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

dişilik eki: +an

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

dişilik eki: +an

İletigönderen Gökbey » 11 Oca 2012, 22:59

Bay + an : bayan sözcüğünde gördüğümüz gibi, türk + an : türkan sözcüğünde de olduğunu düşünüyorum; dişi türk añlamında.
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1780
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 522

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Baturalptürk » 11 Oca 2012, 23:13

Kızan (erkek çocuk) sözcüğü de dikkate alınmalı.
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 74

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Toygun » 11 Oca 2012, 23:13

Sanmıyorum. Türkçe'de eril, dişil ayrımı yoktur. Bayan türetmedir zaten.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1336

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Bengitaşlarındili » 11 Oca 2012, 23:23

Gökbey yazdı:Bay + an : bayan sözcüğünde gördüğümüz gibi, türk + an : türkan sözcüğünde de olduğunu düşünüyorum; dişi türk añlamında.

Yok öyle bir şey, Bayan sözü zaten Moğolcadır, Zengin demektir, Türkçesi Baydır. Türkan sözü de Farsçadır, TÜRKÇEDE DİŞİLİK ERİLLLİK AYRIMI YOKTUR! Eski köye yeni adetler çıkarmanın manası yok.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Oktay D. » 11 Oca 2012, 23:30

bayan Moğolca olduğu bilinmeden Çağatay Türkçesiyle ilgili taramalarda Türkiye Türkçesine geçirilmiş bir sözcük. Moğolcadaki añlamı "zengin", Türkçedeki bay sözcüğünüñ -an eki almış biçimidir. Örneğin "bayan ögliy" (zengin beşik) diye bir kent adı bulunur [1].

Dipçe.
[1] Osman Fikri Sertkaya, "Bay, Bayan, Bayın ve Sayın Kelimeleri Üzerine", Türk Dili dergisi. [PDF]
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6023

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Gökbey » 11 Oca 2012, 23:56

Baturalptürk yazdı:Kızan (erkek çocuk) sözcüğü de dikkate alınmalı.


Bu sözcüğü nice açıklıyorsunuz?
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1780
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 522

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Bengitaşlarındili » 12 Oca 2012, 00:09

Gökbey yazdı:
Baturalptürk yazdı:Kızan (erkek çocuk) sözcüğü de dikkate alınmalı.


Bu sözcüğü nice açıklıyorsunuz?
Oğlan sözünü nasıl açıklıyorsak :), -an Türkçenin eski çoğul eklerinden biridir.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Temirbek » 24 Nis 2012, 18:01

Türkçede dişil añlam veren bir ek var/olabilir; /+Im eki; Kan "han" > kanum "hanım", beg "bey" > begüm gibi. Sanırım kadın ünvan adı yapma eki denebilir.

Ayrıca tüm dillerde olduğu gibi Türkçede de erlik-dişilik ayrımı vardır. Türkçe, Farsça, Moğolca gibi dillerde bu ayrıma dilbilgisinde husûsi bir yer verilmemiş olması bu dillerde böyle bir özellik olmadığı añlamına gelmez. Söz gelimi çiçek adında bir erkeğe ya da demir adında bir kadına deñ gelemezsiñiz, bunuñ nedeni Türkçede çiçek'in dişi, demir'iñ ise erkek olmasıdır. Bunu çiçeğin narınlığına, demirinse sertliğine bağlanarak yorumu yapılabilir belki ancak erlik-dişilik ayrımı olan dillerde bu işiñ belli bir mantığı yoktur, Türkçede durum böyle ise bile bir mantığı var demektir. Söz gelimi Almancada das weib "kadın" ile das mädchen "kız" erlik artikel alır!? Bunuñ hiçbir mantıklı izahı yoktur.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1182

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Le Qabaq » 24 Nis 2012, 18:29

Temirbek yazdı:Türkçede dişil añlam veren bir ek var/olabilir; /+Im eki; Kan "han" > kanum "hanım", beg "bey" > begüm gibi. Sanırım kadın ünvan adı yapma eki denebilir.

Ayrıca tüm dillerde olduğu gibi Türkçede de erlik-dişilik ayrımı vardır. Türkçe, Farsça, Moğolca gibi dillerde bu ayrıma dilbilgisinde husûsi bir yer verilmemiş olması bu dillerde böyle bir özellik olmadığı añlamına gelmez. Söz gelimi çiçek adında bir erkeğe ya da demir adında bir kadına deñ gelemezsiñiz, bunuñ nedeni Türkçede çiçek'in dişi, demir'iñ ise erkek olmasıdır. Bunu çiçeğin narınlığına, demirinse sertliğine bağlanarak yorumu yapılabilir belki ancak erlik-dişilik ayrımı olan dillerde bu işiñ belli bir mantığı yoktur, Türkçede durum böyle ise bile bir mantığı var demektir. Söz gelimi Almancada das weib "kadın" ile das mädchen "kız" erlik artikel alır!? Bunuñ hiçbir mantıklı izahı yoktur.
Das eril değil nötr'dür.  Türkçede cinsiyet / cinslik yoktur. Bir-iki kelimeye bakıp eklere değişik anlamlar yüklemeye çalışmak neden?
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Engin » 24 Nis 2012, 21:26

Le Qabaq'ın da dediği gibi das tanımlığı eril değil, yansızdır. Das Mädchen'in dişil değil de yansız tanımlık (artikel) almasının da gayet mantıklı bir açıklaması vardır: küçültme anlamı olan +chen sonekinin geldiği sözler daima yansızdır, gerçek hayatta cinsi ne olursa olsun.

Türkçe hakkında şu ana kadar elde edilen bilgiye göre Türkçe kökenli sözlerde dilbilgilik cins yoktur.
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 16

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Le Qabaq » 25 Nis 2012, 00:44

Engin yazdı:Le Qabaq'ın da dediği gibi das tanımlığı eril değil, yansızdır. Das Mädchen'in dişil değil de yansız tanımlık (artikel) almasının da gayet mantıklı bir açıklaması vardır: küçültme anlamı olan +chen sonekinin geldiği sözler daima yansızdır, gerçek hayatta cinsi ne olursa olsun.

Türkçe hakkında şu ana kadar elde edilen bilgiye göre Türkçe kökenli sözlerde dilbilgilik cins yoktur.
Dahası  Altay dillerinde (ve Ural dillerinde) cinslik / cinsiyet yoktur.
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 14

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Temirbek » 27 Nis 2012, 19:02

Engin yazdı:Le Qabaq'ın da dediği gibi das tanımlığı eril değil, yansızdır. Das Mädchen'in dişil değil de yansız tanımlık (artikel) almasının da gayet mantıklı bir açıklaması vardır: küçültme anlamı olan +chen sonekinin geldiği sözler daima yansızdır, gerçek hayatta cinsi ne olursa olsun.

Türkçe hakkında şu ana kadar elde edilen bilgiye göre Türkçe kökenli sözlerde dilbilgilik cins yoktur.


Evet, yañlış yazmışım. "Yansız" yazacağıma "erlik" demişim. Doğrusu şöyle olacaktı; "Bizzat kendileri birer dişi tanım olan "kız" ile "kadın" sözleri neden yansız tanımlık alır? Bundaki mantık nedir?" Yazmak istemişim, "das mädchen"in açıklamasını yapmışsıñ, sağol Engin. Ancak sorum her ikisi içindi "das weib" dişi ama neden yansız tanımlık alıyor? Buradakı mantığı sormuştum. Almanca bilmediğim için soruyorum, yañlış añlaşılmasın.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1182

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Temirbek » 27 Nis 2012, 19:08

Türkçe hakkında şu ana kadar elde edilen bilgiye göre Türkçe kökenli sözlerde dilbilgilik cins yoktur.


Dahası  Altay dillerinde (ve Ural dillerinde) cinslik / cinsiyet yoktur.


Biliyorum arkadaşlar, Hint-Avrupa Dili olmasına karşın Farsçada da erlik-dişilik-yansız tanımlıklar yoktur. Altay ile Ural Dillerinde dilbilgilik cinslik yoktur evet, benim kast ettiğim, böyle bir "kavram"ın da "yok" denerek red edilmesinedir. Atalarımız neden erkek olana Kan kadın olana Kanum, erkek olana Beg, kadın olana Begüm demişler? Neden su adında hiç erkek olmaz, çelik adında kıza düşgelmeyiz? Burada kast ettiğim dilbilgilik cinslik değil, böyle bir kavramın "her dilde" olmasıdır.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1182

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Engin » 27 Nis 2012, 19:48

Temirbek yazdı:Evet, yañlış yazmışım. "Yansız" yazacağıma "erlik" demişim. Doğrusu şöyle olacaktı; "Bizzat kendileri birer dişi tanım olan "kız" ile "kadın" sözleri neden yansız tanımlık alır? Bundaki mantık nedir?" Yazmak istemişim, "das mädchen"in açıklamasını yapmışsıñ, sağol Engin. Ancak sorum her ikisi içindi "das weib" dişi ama neden yansız tanımlık alıyor? Buradakı mantığı sormuştum. Almanca bilmediğim için soruyorum, yañlış añlaşılmasın.


Ne demek, kardeş. Bunun için teşekkür etmeye gerek yok.

Weib sözünün neden yansız olduğuna ben de henüz bir yanıt bulamadım. Ancak sana şunu diyebilirim ki bütün Cermen dillerdeki kökteşleri de yansızdır, Eski İngilizce wīf, Eski Norca víf gibi. Bu meseleyi ben de merak ediyorum. Hint-Avrupa dilleri uzmanı profesörlerimden birine sorabilirim. Yanıtını bulunca seni de mutlaka haberdar ederim.
Unutmamak gerek ki dilbilim, tanımlıkların gerçek hayattaki cinsi yansıtma mecburiyeti yoktur der. Dilbilimlik cins = gerçek cins her zaman için geçerli değildir.
  • 0

Üyelik görseli
Engin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 605
Katılım: 28 Mar 2010, 01:16
Konum: Almanya
Değerleme: 16

Ynt: dişilik eki: +an

İletigönderen Oktay D. » 27 Nis 2012, 21:37

Nişanyan, begüm ile xānum sözcüklerindeki +Um ekiniñ "soylu dişi" añlamı kattığını yazmış; Temirbek'le oydaş olarak. Ancak burada yalñızca iki örnek görülüyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6023

Soñraki

Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

Reputation System ©'