Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

+sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanılması

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

Ynt: +sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanı

İletigönderen cingelek » 25 Eki 2016, 11:47

Oktay D. yazdı:Lexicon da beñzer bir şey démiş oluyor. Konuşmak ile koñuşmak aynı sözcük, aslı ñ iledir, n'li olan Batı ağızlarında ñ'niñ yitmesiyle oluşmuş belli ki.
Aynı sözcük ise koñuşmak ikincil bir biçim olabilir: Ko-n (dönüşlülük eki)-u-ş (işteşlik eki).
  • 0

cingelek
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 226
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 160

Ynt: +sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanı

İletigönderen Oktay D. » 25 Eki 2016, 16:06

Türkmence, Gagauzca ve Anadolu Türkçesi örneklerine bakınca koñşı/komşu ve koñuş- biçimleri görülüyor. Ayrıca kimi Kıpçak Türkçelerinde de koñşı biçimi bulunuyor. Öte yandan koñuş- sözcüğü Oğuzcanıñ dışında bulunmuyor, ancak kon- "gecelemek, komşu olmak" sözcüğü (ko- "bırakmak" ile ilgisi yoktur) Eski Uygur Türkçesinde n ile geçiyor.

Bu durumda koñuş- ve koñşu sözcüklerindeki ñ sesiniñ ikincil olduğu düşünülebilir, ancak bu ikincil gelişim ağızlarda oluşan bir gelişim değil, Orta Türkçe dönemi kadar eski bir gelişimdir. Çünkü hem Oğuz hem Kıpçak Türkçelerini aynı anda etkilemiş.

Bu durumda koñuş- sözcüğünü Oğuzca için birincil almalıyız. Eğer bunu böyle almazsak -atıyorum- Oğuzcaya özgü olan t- > d- gibi gelişmeleri de almamamız gerekirdi.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7715
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4051

Ynt: +sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanı

İletigönderen kuluduk » 27 Eki 2016, 00:45

Oktay D. yazdı:Bu durumda koñuş- sözcüğünü Oğuzca için birincil almalıyız. Eğer bunu böyle almazsak -atıyorum- Oğuzcaya özgü olan t- > d- gibi gelişmeleri de almamamız gerekirdi.
Osmanlı zamanında ñ sesi yazıda temsil ediliyordu. Bu dönemde hazırlanmış olan Lexiconda ñ'li biçimden n'li biçime bakınız verilmesi sizin için bir anlam ifade etmiyor mu?
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 352
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 164

Ynt: +sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanı

İletigönderen Oktay D. » 27 Eki 2016, 12:35

Hangisine bkz vérdiğine göre mi ele alacağız? O zaman komşu démeyelim, konşu diyelim? Nitekim komşu'dan konşu'ya bkz vérilmiş Kâmûs-î Türkî'de. Bu arada komşu sözcüğünde m olmasınıñ nedeni de koñşı biçiminden gelmesi olduğunu anımsatayım.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7715
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4051

Ynt: +sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanı

İletigönderen cingelek » 27 Eki 2016, 13:48

Oktay D. yazdı:Hangisine bkz vérdiğine göre mi ele alacağız? O zaman komşu démeyelim, konşu diyelim? Nitekim komşu'dan konşu'ya bkz vérilmiş Kâmûs-î Türkî'de. Bu arada komşu sözcüğünde m olmasınıñ nedeni de koñşı biçiminden gelmesi olduğunu anımsatayım.
Aslî biçimi konşu olduğuna göre diyebiliriz.
  • 0

cingelek
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 226
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 160

Ynt: +sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanı

İletigönderen Oktay D. » 27 Eki 2016, 13:50

O zaman niye kasıyoruz ki, doğrudan Eski Türkçe koñuşalım gitsin. Ne de olsa eñ aslîsi o.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7715
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4051

Ynt: +sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanı

İletigönderen cingelek » 27 Eki 2016, 14:04

Oktay D. yazdı:O zaman niye kasıyoruz ki, doğrudan Eski Türkçe koñuşalım gitsin. Ne de olsa eñ aslîsi o.
Konuş- eylemi yerine eski lügatteki koñuş- biçimini kullanan sizsizsiniz. Bu durumda konşu denilmesine niye itiraz ediyorsunuz. Ñ sesine çok meraklısınız ya, onu da koñşu biçiminde kullanabilirdiniz hatta.
  • 0

cingelek
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 226
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 160

Ynt: +sAl/+Al/+l ve +lIk eklerinin nisbet eki olarak kullanı

İletigönderen Oktay D. » 27 Eki 2016, 15:03

İtiraz éden ben değilim, kuluduk. Ben koñuş- sözcüğünü kullandım diye itiraz étti, yukarıdakileri takip édip öyle yazıñız. Ben de ona yanıt olarak "eğer ñ'siz olarak konuşmak denilecekse neden komşu diyoruz?" diyerek tutarlılık sınaması yaptım.

Yapılan tartışmayı okumadan ortasına dalıp sanki başkalarınıñ kullandığı sözcüklere ben karışıyormuşum gibi söylemeñiz oldukça yérsiz oldu.

Ayrıca sanki Kâmûs-î Türkî 1000 yıl öncesiniñ sözlüğüymüş gibi davranıyorsuñuz. Oysa Kâmûs-î Türkî basıldıktan yalñızca 25 yıl soñra yazıda geñizcil n'yi kullanmaz olduk.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7715
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4051

İletiThis post was deleted by bensay on 29 May 2017, 09:58.

Önceki

Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'