Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

takım adı yapma eki

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 19 May 2010, 22:59

Uğrola!

Eftal GEZER yazdı:Neden bağdaşmadığını yukarıda açıkladım. Sorunuza gelince, "spor" sözcüğünü yeğlemiyorum.

Peki, şunu siz alıntılayarak onaylamadıñız mı:
Hele ki "spor" için "koşu, uzuş (!)" gibi sözcüklerin teklif edildiği bir yerde. Çıkmasını da istemiyorum zaten. Dil böyle zenginleşmez, bırakın zenginleşmeyi gitgide yoksullaşır.

Bilmiyorum... :(




Eftal GEZER yazdı:Bu arada iletinizdeki "e"lerin Fransızvari bir şekilde "é"ye dönüşmesini anlayamadım.

Bunun Fıransızca ilen bir bağdaşlığı ilgisi yok... Şunları irdeleyiñiz:
http://turkcesivarken.com/yazismalik/in ... sg8516#new
http://turkcesivarken.com/yazismalik/ht ... ic.php?t=6

Dilimizde iki sayısa /e/ sesi vārdır. Biri açık /e/ sesi, diğeri kapalı /e/ sesi. Açık /e/ sesi "é" ilen, kapalı /e/ sesi "e" ilen gösterilir; ancak bu ulusal abaçada yér almaz. Örñeğin:
ésen -> /ɛsen/
yértinç -> /yɛrtitʃ/
dé- -> /dɛ/
vb...
Yértinçte tek Latin Abaçası ulayı "é" tamgası kullanañlar Fıranszılar ise yapacak bir neñ yok, üzgünüm... orkun abaçasında da bu "é" tamgası vārdır...

Ésenliklerle...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Eftal GEZER » 19 May 2010, 23:42

Beren Oğuz yazdı:Uğrola!

Eftal GEZER yazdı:Neden bağdaşmadığını yukarıda açıkladım. Sorunuza gelince, "spor" sözcüğünü yeğlemiyorum.

Peki, şunu siz alıntılayarak onaylamadıñız mı:
Hele ki "spor" için "koşu, uzuş (!)" gibi sözcüklerin teklif edildiği bir yerde. Çıkmasını da istemiyorum zaten. Dil böyle zenginleşmez, bırakın zenginleşmeyi gitgide yoksullaşır.

Bilmiyorum... :(




Eftal GEZER yazdı:Bu arada iletinizdeki "e"lerin Fransızvari bir şekilde "é"ye dönüşmesini anlayamadım.

Bunun Fıransızca ilen bir bağdaşlığı ilgisi yok... Şunları irdeleyiñiz:
http://turkcesivarken.com/yazismalik/in ... sg8516#new
http://turkcesivarken.com/yazismalik/ht ... ic.php?t=6

Dilimizde iki sayısa /e/ sesi vārdır. Biri açık /e/ sesi, diğeri kapalı /e/ sesi. Açık /e/ sesi "é" ilen, kapalı /e/ sesi "e" ilen gösterilir; ancak bu ulusal abaçada yér almaz. Örñeğin:
ésen -> /ɛsen/
yértinç -> /yɛrtitʃ/
dé- -> /dɛ/
vb...
Yértinçte tek Latin Abaçası ulayı "é" tamgası kullanañlar Fıranszılar ise yapacak bir neñ yok, üzgünüm... orkun abaçasında da bu "é" tamgası vārdır...

Ésenliklerle...


Ben ondan öncesinde başka yorumumla onaylamıştım, daha sonradan o yorumla desteklemiştim. E sesinin açık/kapalı olması söylerken zaten ortaya çıkıyor, özel bir ime gerek yok. Demişsiniz ki Orkun Abecesi'nde de bu harf var. Olabilir, ancak diller oğur içinde değişikliğe uğrayabilmektedir.
  • 0

"Türk ulusundan?m diyen insanlar her ?eyden önce ve mutlaka Türkçe konu?mal?d?r. Türkçe konu?mayan bir insan Türk kültürüyle, toplumuyla ili?i?ini sav ederse buna inanmak do?ru olmaz."

Mustafa Kemal Atatürk
Üyelik görseli
Eftal GEZER
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 87
Katılım: 17 May 2009, 21:40
Değerleme: 3

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 20 May 2010, 08:59

Uğrola!
Eftal GEZER yazdı:E sesinin açık/kapalı olması söylerken zaten ortaya çıkıyor, özel bir ime gerek yok. Demişsiniz ki Orkun Abecesi'nde de bu harf var. Olabilir, ancak diller oğur içinde değişikliğe uğrayabilmektedir.


Yapmayıñız, oğur içinde il seslemdeki o sesleri u'ya dönüşür. Öyleyse biz "u" ırasını kullanalım. Néce olsa, siz anlarsıñız onun "o" sesi olduğunu déğil mi?
Örñeğin ilk kez "neñ" diye bir sözcük duydunuz. Bunu açık /"/ ilen mi, yoksa kapalı /e/ ilen mi okuyacağınızı bilmeniz için bu ırayı kullanmak gerek. Kaldı ki bu bizim icātımız (démesi buluşumuz) déğil. Bakın TDK'da kullanıyor bunu:
http://tdkterim.gov.tr/bts/?kategori=ve ... el&ayn=tam
Dilimizinde "el" ulayı "él" sözcükleri vār. TDK'da betiñ eñ altında "él" yazmış.
Nite "ö", "ü", "i" kullanıyorsak onun için "é" kullanmalıyız bence...

Konu çok ap ayrı yérlere çekildi bre. Bunun için de bağışlayıñız...

Ésenliklerle...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Eftal GEZER » 20 May 2010, 17:59

TDK'nın her yaptığı doğrudur diye bir kural yok. Sözlüklerde dilbilgisel olarak nasıl okunacağı gösterilebilir ama sözcüğü yazarken Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun'un dışındaki harfleri kullan(a)mayız ve kullanmamalıyız. Tersi durumda bu ilgili kanunu ve Anayasa'nın devrim yasalarını koruyan maddesini çiğnemek olur. 29 harf yeter.
  • 0

"Türk ulusundan?m diyen insanlar her ?eyden önce ve mutlaka Türkçe konu?mal?d?r. Türkçe konu?mayan bir insan Türk kültürüyle, toplumuyla ili?i?ini sav ederse buna inanmak do?ru olmaz."

Mustafa Kemal Atatürk
Üyelik görseli
Eftal GEZER
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 87
Katılım: 17 May 2009, 21:40
Değerleme: 3

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 20 May 2010, 19:59

Eftal GEZER yazdı:Tersi durumda bu ilgili kanunu ve Anayasa'nın devrim yasalarını koruyan maddesini çiğnemek olur. 29 harf yeter.


İlginç bir düşünce biçimi. Doğaldır, doğru olabilir. Atatürk'üñ ıra devrimine sādık kalmak da önemlidir.

Ésenliklerle...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen BoZCiN » 01 Mar 2011, 17:55

Ek olarak belirtmek isterim: Atletizmi koşu ile karşılamak mümkün değil. Atletizm değişmez anlamında söylemiyorum bunu. İngilizler bile yunanca kökenli olduğunu sandığım bu sözcüğü ingilizceye -hem de uzatarak- "track and field" olarak çeviriyorlar. yani koşu ve alan oyunlarını içerdiği için. meslea çekiç atma, disk atma, cirit atma gibi atmalar ve uzun atlama, 3 adım, yüksek atlama vs. gibi atlamalar field (alan) kısmını, yeşil alan dışındaki tartan pistte yapılan koşu yarışmalarını ise track kısmını oluşturuyor.

yani atletizm için karşılığa odaklanıp çözümsüz kamak yerine "koşu ve alan" yarışmaları denilebilir track and field'e.
  • 0

Üyelik görseli
BoZCiN
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 239
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 95

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Boraan » 01 Mar 2011, 20:33

yora (II)

Eğitim, incelik. [ Derleme Sözlüğü c: 11 ]

spor  hem eğitimdir  hem de incelik

Yora sözcüğünü takım adı yapmada diriltebiliriz , eşoğurda sanalbabanın spor için yoruş  önerisi vardı.

Trabzonyora, Bursayora, Manisayora, Konyayora... 
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1814
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Boraan » 01 Mar 2011, 20:44

Atletizm için seğirtme  sözüğünü kullanabiliriz.

Seğirtmen : Koşucu , atlet

Atletizm  oyunları :  seğirtme oyunları

seğirtken    

sf. Sıçrayarak yakın bir yere doğru koşan: �Bir delikanlı kadar çevik, hızlı, seğirtken.� -H. E. Adıvar.
Güncel Türkçe Sözlük


Halide Edip Adıvar tümcesinde sözüğü  atletik anlamında kullanmış olsa gerek...
  • 0

En soñ Boraan tarafından 01 Mar 2011, 20:46 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1814
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Temirbek » 01 May 2011, 18:22

Öncelikle spor nedir ona bakalım => Nişanyan Köken Bilgisi Sözlüğü

" Fr sport ~ İng sport < Eski Fr desport oyalanma, eğlenme, oyun < Eski Fr desporter (yoldan veya rutinden) uzaklaşmak, oyalanmak, aylaklık etmek < Eski Fr de+ porter taşımak, yürümek"

"Oyalanma, eğlenme, oyun" añlamında bir söz. Arapça kökenli olan => idman'a da bakalım;

" Ar idmān إدمان bir işi sürekli ve düzenli biçimde yapma < Ar damana دمن toprağı işleyip hazırladı, kalbinde (öfke) besledi"

Farsçada ورزش (verziş) ve Kürtçede werzîş "egzersiz, cimnastik, alıştırma, antrenman" esas añlamı "gayret, çaba" tıpkı Arapça "idman"da olduğu gibi. Efor harcama, güç sarf etme'den yola çıkılmış olmalı.

Eski Türklerde at yarışı, güreş vb. türü müsâbakalara verilen bir ad var, oyun. Ulayı (hattâ) bugün bile Altay bölgesinde her yıl düzenlenen müsâbakalara Él Oyun (Devlet Oyunları / Millî Müsâbakalar) denir.

Ancak Türkiye Türkçesinde "oyun" spor için pek kullanılamaz. "Olimpiyat Oyunları" falan diyoruz ama tek başına "spor, idman" için kullanılamaz. Müsâbaka için de yiñe Eski Türkçeden gelen "yarış" diyoruz.

Ben zor da olsa şöyle bir öneride bulunmak istiyorum, Eski Türkçede bir de oyug sözcüğü var ki "oyun" ile kökteş. Nişanyan da sözlüğünde değinmiş => oyun

En Erken Türkçe Örnek başlığı altında;

"[ETü] Yen, UyM, Kaş viii?-x oyun/oyug eğlence, raks, yarış
[Kıp] CodC xiii oyın
"

Nişanyan'ıñ alt açıklaması da oldukça yerinde;

"Karşılaştırıñız: Eski Tü oz- (başkasını yarışta geçmek - Kaş, Kıp) oy- +Iz-. TTü oyala- fiili de muhtemelen *oy- kökünü varsayar." demiş ve Ana Türkçe  *oy- eğlenmek? yarışmak? demiş.

Bence de Ana Türkçe *oy- "eğlenmek, vakit geçirmek 2) yarışmak" biçiminde bir kök olmalı. Söz gelmişken; oz- "yarışta birini geçmek, bir müsabakayı kazanmak, ozmak" fiilinden > *ozgan "şampiyon" gibi bir türetim de yapılabilir belki (?)

Demem o ki, "oyun" sözünüñ de kökü olan *oy- ana fiilini de düşünebiliriz.
  • 0

En soñ Temirbek tarafından 01 May 2011, 22:28 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1161

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen bey-hadi » 01 May 2011, 18:47

vərziş (< barzış. bartış) vərzidmək < barğıtmaq. barsıtmaq. becərtmək. olqun, alışqın duruma barıtmaq, yetirmək.
  • 0

Türkçe sapdal etimoloji sözlük

http://www.turuz.com
bey-hadi
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 289
Katılım: 14 Eki 2010, 11:42
Konum: Tebriz
Değerleme: 17

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Temirbek » 04 May 2011, 12:40

Farsça verziş "çalışma, işleme" sözcüğünüñ Türkçe ile ilgisi yoktur. Bu arada Farsçadakı eylemlerden ad yapan /-iş/ ekiyle, Türkçedeki eylemlerden ad yapan /-ş/ ekiniñ ilgisi yoktur. Farsçadaki ek < Eski Farsçada /-işn/ biçimindedir, zamanla (belki Türkçe etkisiyle) /-iş/ olmuştur. Türkçedeki /-ş/ eki ise Eski Türkçeden beri aynıdır.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1161

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Bi50likdaha » 20 Eyl 2013, 18:13

Temirbek yazdı:Farsça verziş "çalışma, işleme" sözcüğünüñ Türkçe ile ilgisi yoktur. Bu arada Farsçadakı eylemlerden ad yapan /-iş/ ekiyle, Türkçedeki eylemlerden ad yapan /-ş/ ekiniñ ilgisi yoktur. Farsçadaki ek < Eski Farsçada /-işn/ biçimindedir, zamanla (belki Türkçe etkisiyle) /-iş/ olmuştur. Türkçedeki /-ş/ eki ise Eski Türkçeden beri aynıdır.


Amerikalılar spor müsabakalarının geneline , hatta olimpiyatlara da Games diyorlar , bizim daha doğrusu sizin önerdiğiniz  Oyun gibi
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Bi50likdaha » 30 Eki 2013, 10:36

Egzersiz yerine , Sınalma azı Sınanma diye bilir miyiz ?
Exercise , Exam , gibi sözcükler sın-mak sına-mak kökünden geliyor çünkü.

Bende -spor eki yerleşti bile
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Oktay D. » 31 Eki 2013, 11:52

alıştırma "egzersiz, exercise".
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5711

Önceki

Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 14 konuk

Reputation System ©'