Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

takım adı yapma eki

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

takım adı yapma eki

İletigönderen Gökbey » 17 May 2010, 01:01

Bilindik bir neñ ancak yazılı kayıtlarda da bulunması açısından yazıyorum.

Dilimizde artık takım adı yapma eki diye bir kavramdan söz édilebilir.  Herhangi bir ad köküne éklenen -spor sözcüğü (éki) ile takım adı oluşturulabilmektedir.

sıçanspor, tilkispor, alsanatakımadıspor ;)

Ékleşmiş sözcüklere örñek gösterilebilir.
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1750
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 470

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 17 May 2010, 17:07

Uğrola!
???
Bence bu odukça kötü bir neñ.
spor    Fr. sport

(I) a. 1. Kişisel veya toplu yarışlar biçiminde yapılan, bazı kurallara göre uygulanan beden hareketlerinin tümü. 2. sf. Kullanışı rahat, kolay olan: �Hiç değilse spor bir ceket ister şöyle.� -H. Taner.
Güncel Türkçe Sözlük


Yad kökenli olduğuna göre "-spor" ékini ben kullanmam.
Yañlış mıyım, yañılıyor muyum?

Esenliklerle...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen SanalBaba » 17 May 2010, 18:34

Uğrola,

Sevgin Bensay geçen günlerde değinmişti:

uzmak    
başkasından ileri geçmek
Divanü Lügati’t-Türk

Bu sözcük "ozmak" olarak da geçiyor:

ozmak    
başkasından ileri geçmek
Divanü Lügati’t-Türk


uzmak, ozmak (birinden ileri geçmek)

uzuş (ozuş) ....spor azu (veya) atletizm
uzuşçu........sporcu
uzuşçul (uzuşsal)...... sportif
uzuşsever...........sportmen
uzuşluk............... eşofman
uzuşevi.............. spor evi
uzuş yurdu......... spor yurdu, idman evi/yeri

i.tü (ile türevleri)

olabilir.

Uğrola
  • 0

En soñ SanalBaba tarafından 17 May 2010, 18:42 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Elimizdeki tüm sözlükleri toparlayıp kullanıma sunuyoruz. Türkçe dermece dil diyenlerin de okumasını  umarız. Kıytırık ölü dilleri evrensel dil sananları utandıralım. Sözlükleri okutalım, kullanalım,
http://tufar.com/SanalBaba/ Türkçe EVREN dili olacaktır: Bunu kanıtlayalım
Üyelik görseli
SanalBaba
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 462
Katılım: 28 Ağu 2007, 18:28
Değerleme: 33

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 17 May 2010, 18:45

Uğrola!

Öyleyse,

Gökbey yazdı:sıçanspor, tilkispor, alsanatakımadıspor ;)


sıçanuzun, tilkiuzuş, alsanatakımadıuzuş

Burada benim bir türlü añlamadığım bir neñ vār. Şimdi, Türkçe'de ünlü uyumu varsa, éklerin tümü buna uymalı. Biz "-spor", "-uzuş", "-bilim" her neyse, bunlarla yeñi sözcükler yapıyoruz. Ēē?.. Démesi birleşik sözcükler déğil, yep yeñi sözcükler. Öyleyse "yapıbilim" néce oluyor? Ékse ünlü uyumuna uyup "yapıbılım" olmalı. Ék déğilse ayrı yazalım, "yapı bilim" gibi, "tilki spor" gibi... Bunu añlayamıyorum. Birleşik sözcük de olamaz; çünkü "bilim" ulayı "yapı" kendi añlamlarında... Bilen beri gele...

Esenliklerle...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Eftal GEZER » 18 May 2010, 16:51

SanalBaba yazdı:Uğrola,

Sevgin Bensay geçen günlerde değinmişti:

uzmak    
başkasından ileri geçmek
Divanü Lügati’t-Türk

Bu sözcük "ozmak" olarak da geçiyor:

ozmak    
başkasından ileri geçmek
Divanü Lügati’t-Türk


uzmak, ozmak (birinden ileri geçmek)

uzuş (ozuş) ....spor azu (veya) atletizm
uzuşçu........sporcu
uzuşçul (uzuşsal)...... sportif
uzuşsever...........sportmen
uzuşluk............... eşofman
uzuşevi.............. spor evi
uzuş yurdu......... spor yurdu, idman evi/yeri

i.tü (ile türevleri)

olabilir.

Uğrola



Hani diyoruz ya "Uydurma söz yapmayız, yapma yola sapmayız." diye. Atletizm sözcüğünü "koşu" sözcüğü ne güzel karşılıyor.  Spor yerine kullanacak olursanız da çok saçma ve uydurma olur. Bilinçsiz yaptığımız bu çalışmalar, dilimize yarardan çok zarar verir.
  • 0

En soñ Eftal GEZER tarafından 18 May 2010, 19:05 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
"Türk ulusundan?m diyen insanlar her ?eyden önce ve mutlaka Türkçe konu?mal?d?r. Türkçe konu?mayan bir insan Türk kültürüyle, toplumuyla ili?i?ini sav ederse buna inanmak do?ru olmaz."

Mustafa Kemal Atatürk
Üyelik görseli
Eftal GEZER
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 87
Katılım: 17 May 2009, 21:40
Değerleme: 3

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 18 May 2010, 17:02

Uğrola!
Hani diyoruz ya "Uydurma söz yapmayız, yapma yola sapmayız." diye.


Bunu biz démeyiz, "Ziya Gökalp" dér:

Uydurma söz yapmayız,
Yapma yola sapmayız,
Türkçeleşmiş, Türkçedir;
Eski köke tapmayız.

Buna katılmıyorum, élin F(ı)ransızca "spor" sözcüğü için déğil "koşu" sözcüğüñü, "yürü" sözcüğüñü bile yéğlerim... Bunun yapma yolla bir bağdaşlığı yoktur. Türkçe sözcük Türkçe'dir...

Ayrıca "uzuş" sözcüğü bence çok uygun... Örñeğin "bodun" sözcüğü DLT'de "buyun" olarak geçiyor. Démekki bir o>u evrimi vār. öyleyse bence "uzuş" daha doğru...

Esenliklerle...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen SanalBaba » 18 May 2010, 18:55

Uğrola,

Spor yerine kullanacak olursanız da çok saçma ve uydurma olur. Bilinçsiz yaptığımız bu çalışmalar, dilimize yarardan çok zarar verir.


Genellikle kök sözcüklerimizi bile kullanmayı önerdiğimizde şu "uydurmacılık" yaygarasını pek sık duyuyoruz.

Uydurma olan kendi öz sözcüklerimiz değildir, bunu usunuza iyice kazıyınız: Tersine, bu sözcüklerimiz küflü betiklerde (kitaplarda) ölümü bekleşirken elin yad sözcüklerinden yarar umanlar "uydurukça" iş yapanlardır.

SIPOR nedir, sorarım size? Uyduruğun önde gidenidir... Bu sözcüğü bu dile sokan kişi bakınız ne demiş:

spor A.Rasim 1899 ispor "İspor İngilizce bir kelimedir ki bizde koşu, yarış, müsabaka, güreş ve buna mümasil (benzer) eğlence ve oyunların cümlesine şamildir (tümünü kapsar)."
Ahmet Rasim Şehir Mektupları (1897-1899); ed. Nuri Akbayar 2005


İşte bu sözcüğü dilimize sokanlar bu gibi kişilerdir. Şimdi biz onların bilerek azu (veya) bilmeyerek kirlettikleri dilimizi arıtmaya uğraşıyoruz.

Bizlere mi yazık; değilse onlara mı yazık olsun?

Uğrola
  • 0

En soñ SanalBaba tarafından 18 May 2010, 19:21 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Elimizdeki tüm sözlükleri toparlayıp kullanıma sunuyoruz. Türkçe dermece dil diyenlerin de okumasını  umarız. Kıytırık ölü dilleri evrensel dil sananları utandıralım. Sözlükleri okutalım, kullanalım,
http://tufar.com/SanalBaba/ Türkçe EVREN dili olacaktır: Bunu kanıtlayalım
Üyelik görseli
SanalBaba
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 462
Katılım: 28 Ağu 2007, 18:28
Değerleme: 33

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Eftal GEZER » 18 May 2010, 20:30

Öneriniz olan sözcüğün elbette ki bir kökeni var ama spor sözcüğü ile anlam olarak bir bağlantısı yok.
  • 0

"Türk ulusundan?m diyen insanlar her ?eyden önce ve mutlaka Türkçe konu?mal?d?r. Türkçe konu?mayan bir insan Türk kültürüyle, toplumuyla ili?i?ini sav ederse buna inanmak do?ru olmaz."

Mustafa Kemal Atatürk
Üyelik görseli
Eftal GEZER
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 87
Katılım: 17 May 2009, 21:40
Değerleme: 3

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 18 May 2010, 21:12

Uğrola!

Olması gerekmiyor, Türk Toplumu için kullanılabilir güzel bir sözcüğümüz olsun yéter. Doğrusu, spor sözcüğünüñ de bir añlamı yok... Özünde "spor" Eski F(ı)ransızca "porter" eyleminden gelir. Sonra buna önék bilmem né ék bir neñler ekleye ekleye, evrile evrile "sport" kalıyor. Bu baña gülünç geliyor, Hint-Avrupa kökenli sözcüklerin bir bağıntısı yok. Bunun için Türkçe'yi suçlayan bilinci uğurluyorum...
Ancak "uzuş" uz- gibi çok güzel bir eylemden, "koşu" ise koş- gibi güzel ulayı çok kullanılan bir eylemden geliyor. Buna "bağdaşmıyor" démek saçma.

Eski Fıransızca porter "taşımak, yürümek" > de+ = desporter "uzaklaşmak, geçmek" > EFr desport > Alm sport = Fr sport = Ing sport ~ T spor

Démesi öz kökeni porter "yürümek" ulayı gövdesi desporter "uzaklaşmak, geçmek" démek. "uz-" birini geçmek, "yürü-" yürümek, "koş-" koşmak... Bu eylemler néredeyse tıpkı añlamda.

Hanı bağdaşmıyordu?..  ::)

Ésenliklerle...
  • 0

En soñ Beren Oğuz tarafından 18 May 2010, 21:17 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Eftal GEZER » 18 May 2010, 22:10

Yazdıklarınızın arasında kopukluk olduğunun siz de ayırdına varmışsınızdır.  "Sonra buna önék bilmem né ék bir neñler ekleye ekleye, evrile evrile "sport" kalıyor." yazmışsınız. Kişi bilmediği bir olgu hakkında nasıl bir şey yazabilir? Eğer Fransızca karşılığındaki anlamını vurguluyorsanız, bu bire bir çeviri olur.
  • 0

"Türk ulusundan?m diyen insanlar her ?eyden önce ve mutlaka Türkçe konu?mal?d?r. Türkçe konu?mayan bir insan Türk kültürüyle, toplumuyla ili?i?ini sav ederse buna inanmak do?ru olmaz."

Mustafa Kemal Atatürk
Üyelik görseli
Eftal GEZER
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 87
Katılım: 17 May 2009, 21:40
Değerleme: 3

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 18 May 2010, 23:40

Né démek istediğinizi añladığımı sanmıyorum. Ben siziñ dédiğiñizden, şunu añladım, siz spor karşılığı önerilen sözcüğüñ uymadığını söylediñiz. Ben de niçin uyduğunu söyledim. Birebir çeviri olabilir. Yine de dédiğinizi yañlış añladığım için saçma bir neñ yazmış olabilirim. Kendimce yañıt vermiştim.

Ésenliklerle...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Baturalptürk » 19 May 2010, 04:29

Dil bu şekilde gelişmez. "Spor" için asla tutunamayacak sözcükler önermek bana çok boş geliyor. Türkçe'de bulunmayan veya bilinmeyen kimi kavramları gün yüzüne çıkaracakken "spor" yerine ne kullanalım diye kısır bir konunun içine sürükleniyoruz. Bu vakitten sonra "spor" sözcüğü dilden çıkmaz. Hele ki "spor" için "koşu, uzuş (!)" gibi sözcüklerin teklif edildiği bir yerde. Çıkmasını da istemiyorum zaten. Dil böyle zenginleşmez, bırakın zenginleşmeyi gitgide yoksullaşır.
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 68

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Eftal GEZER » 19 May 2010, 14:01

Baturalptürk yazdı:Dil bu şekilde gelişmez. "Spor" için asla tutunamayacak sözcükler önermek bana çok boş geliyor. Türkçe'de bulunmayan veya bilinmeyen kimi kavramları gün yüzüne çıkaracakken "spor" yerine ne kullanalım diye kısır bir konunun içine sürükleniyoruz. Bu vakitten sonra "spor" sözcüğü dilden çıkmaz. Hele ki "spor" için "koşu, uzuş (!)" gibi sözcüklerin teklif edildiği bir yerde. Çıkmasını da istemiyorum zaten. Dil böyle zenginleşmez, bırakın zenginleşmeyi gitgide yoksullaşır.



Anladınız mı şimdi neden uymadığını, bağdaşmadığını? Doğru söze ne denir?
  • 0

"Türk ulusundan?m diyen insanlar her ?eyden önce ve mutlaka Türkçe konu?mal?d?r. Türkçe konu?mayan bir insan Türk kültürüyle, toplumuyla ili?i?ini sav ederse buna inanmak do?ru olmaz."

Mustafa Kemal Atatürk
Üyelik görseli
Eftal GEZER
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 87
Katılım: 17 May 2009, 21:40
Değerleme: 3

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Beren Oğuz » 19 May 2010, 21:17

Uğrola!

Doğru olabilirsiñiz. Düşünceleriñize eñ ufak bir sözüm yoktur. Daha önce düşünceleriñize karıştıysam da bağışlayıñız; ancak söyledikleriñize katılamıyorum, né üzgündür... Bence "uzuş" sözcüğünü kullanmak oldukça olumlu, ulayı dilimizin eski bir varlığı "uz-" eylemini katıyor. Élin "spor" sözcüğünüñ bir añlamı yokken, dilimize öylesine geçmişken kullanmak baña gülünç (hanı "absürt" dénilenden...) geliyor. Üzgünüm baña sözcük oldukça da añlamlı geliyor. Sizce niçin bağdaşmıyor bunu bile kavrayamadım. Néden "spor" sözcüğünü yéğilemektesiñiz? Bu sorulara yañıt vérmek de gerekli...

Ésenliklerle...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: takım adı yapma eki

İletigönderen Eftal GEZER » 19 May 2010, 21:48

Neden bağdaşmadığını yukarıda açıkladım. Sorunuza gelince, "spor" sözcüğünü yeğlemiyorum. Bu arada iletinizdeki "e"lerin Fransızvari bir şekilde "é"ye dönüşmesini anlayamadım.
  • 0

"Türk ulusundan?m diyen insanlar her ?eyden önce ve mutlaka Türkçe konu?mal?d?r. Türkçe konu?mayan bir insan Türk kültürüyle, toplumuyla ili?i?ini sav ederse buna inanmak do?ru olmaz."

Mustafa Kemal Atatürk
Üyelik görseli
Eftal GEZER
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 87
Katılım: 17 May 2009, 21:40
Değerleme: 3

Soñraki

Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 18 konuk

Reputation System ©'