1. bét (Toplam 2 bét)

+rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 15 Haz 2009, 12:00
gönderen Temirbek
+rAk demeli (yâni) > +rak / +rek

*rX demeli > + / +ri / +ru / +

Bu eklerimizin, anımsanıp yeniden işlek duruma getirilmeleri gerektiğini düşünüyorum.

+rAk eki, sonuna geldiği sözcüğe daha anlamı katar, Türkiye Türkçesindeki birkaç sözcükte kalmış yalnızca; seyrek "sık olmayan, daha ince", azrak "daha az, nadir" vb...

+rX eki ise Türkiye Türkçesinde hiçbir örnekte canlı değil.Bu ek ise geldiği sözcüğe (en) anlamı katar; küçükrü "eñ küçük", büyükrü "eñ büyük" gibi.Günümüzde diğer Türk dillerince yaşamaktadır.

Bu eklerimizin işlekleştirilmesi, dilimize büyük assı (fayda) sağlayacaktır.

Birkaç örnek tümce kuralım;

"Türkiye'niñ büyükrü gölü Van gölüdür."

"Sınıfımızıñ uzunrusu Oktay'dır."

"Gökbey, Yiğit'ten gençrek"

"Sen benden semizreksiñ." (daha semizsiz [şişmansın])

+rAk eki, küçük, büyük gibi sözcüklere geldiğinde, sondakı +k'yi düşürür, küçükrek yerine küçürek, büyükrek yerine büyürek de denebilir.Bu durum son sesi -k olan tüm sözcükler için geçerlidir.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 15 Haz 2009, 15:14
gönderen Baturalptürk
Temirbek çok doğru söylüyorsun. +rAk ekini iyi biliyoruz. Halk ağzında ve güncel sözlüklerde birçok örneği var. Ama +rX eki hakkında benim yeterli bilgim yok. +rX ekini açımlarsan çok sevinirim.

Sözlükçük
Açımlamak: Bir sorunu veya konuyu ele alıp en ince noktasına kadar gözden geçirerek anlatmak, şerh etmek, teşrih etmek.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 07 Ağu 2013, 16:46
gönderen Türkeröz
Temirbek yazdı:+rAk demeli (yâni) > +rak / +rek


+rX eki ise Türkiye Türkçesinde hiçbir örnekte canlı değil.Bu ek ise geldiği sözcüğe (en) anlamı katar; küçükrü "eñ küçük", büyükrü "eñ büyük" gibi.Günümüzde diğer Türk dillerince yaşamaktadır.


Birkaç örnek tümce kuralım;

"Türkiye'niñ büyükrü gölü Van gölüdür."

"Sınıfımızıñ uzunrusu Oktay'dır."

"Gökbey, Yiğit'ten gençrek"

"Sen benden semizreksiñ." (daha semizsiz [şişmansın])

+rAk eki, küçük, büyük gibi sözcüklere geldiğinde, sondakı +k'yi düşürür, küçükrek yerine küçürek, büyükrek yerine büyürek de denebilir.Bu durum son sesi -k olan tüm sözcükler için geçerlidir.


Bu denilen ekler yalnız fiillere gelmektedir. Eylem yapan +Xr ekine bildiğimiz +Xk eki getirilmesiyle oluşturulmaktadır.

Örnekler; yaşrak (yaşar- +ak), kavrak,  kıvrak...

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 07 Ağu 2013, 20:29
gönderen Oktay D.
Témirbék'iñ söz éttiği ek ile siziñ söz éttiğiñiz ek iki ayrı ektir. Temirbek'iñki addan pekiştirme zarfı yaparken, siziñkisi éylemden onuñ ettirgen soñucunu bildiren ad yapar.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 09 Ağu 2013, 10:57
gönderen Bi50likdaha
İngilizcede bulunan şu  -er ve -est eklerini aktarmak amacıyla da çok iyi olacaktır bu ekler . Dilimizi de zenginleştirecektir.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 09 Ağu 2013, 12:15
gönderen Oktay D.
Bi50likdaha yazdı:İngilizcede bulunan şu  -er ve -est eklerini aktarmak amacıyla da çok iyi olacaktır bu ekler . Dilimizi de zenginleştirecektir.

Üstelik, İngilizcede o ekler yalñızca tek heceli sözcüklere geliyor.

Türkçeniñ eklemeli özelliğine daha uygun olan ma kaç heceli olduğu önemsizce ulanan bu ekler gerçekten de diriltildiğinde bence de çok kullanışlı olacaktır.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 01 Eki 2013, 16:57
gönderen Oktay D.
azrı "minimum"
çokru "maksimum"

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 01 Eki 2013, 17:16
gönderen Bi50likdaha
Oktay D. yazdı:azrı "minimum"
çokru "maksimum"

Bilim diline uygulasak şunları , çok güzel olacak.

Mükemmel güzel ma kısa karşılıklar.  :)

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 01 Eki 2013, 22:34
gönderen Oktay D.
Bi50likdaha yazdı:Bilim diline uygulasak şunları , çok güzel olacak.

Mükemmel güzel ma kısa karşılıklar.  :)

Éylemsizlik İlkesi ile Hamilton İlkesi yazısında kullandım bile!

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2013, 08:25
gönderen Bi50likdaha
Yalnız , seyrek örneği bana doğruymuş gibi gelmiyor ?

Seyre-mek
Seyrel-mek

Seyre-ek gibi geliyor daha doğrusu.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 02 Eki 2013, 11:09
gönderen Oktay D.
Bi50likdaha yazdı:Yalnız , seyrek örneği bana doğruymuş gibi gelmiyor ?

Seyre-mek
Seyrel-mek

Seyre-ek gibi geliyor daha doğrusu.

DLT'de sedre- "incelmek" olarak geçiyor.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 04 Eki 2013, 10:00
gönderen Gökbey
Dünkü dersimde ben de sınıfta azrı ile çokru sözcüklerini kullandım.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 04 Eki 2013, 12:51
gönderen Bi50likdaha
Gökbey yazdı:Dünkü dersimde ben de sınıfta azrı ile çokru sözcüklerini kullandım.

Ne dersi veriyorsunuz ?

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 05 Eki 2013, 10:34
gönderen Gökbey
Öğbilim (matematik) dersleri veriyorum.

Ynt: +rAk ile +rX ekleri

İletiGönderilme zamanı: 26 Kas 2013, 01:53
gönderen Bi50likdaha
manada götürmüşler, kardeşten yar yeğrektir
oğuldan dahi tatlı, eğer doğru yar ise


Boz , Bozrak    :D