1. bét (Toplam 1 bét)

+(A)d- Eki

İletiGönderilme zamanı: 15 Ara 2018, 13:29
gönderen bensay
Ad soylu sözcüklerden eylem türeten bir ek. Örnek: Kutadmak, alpadmak, başadmak, bilgedmek, eredmek, kenedmek.

Bu eke ilişkin olarak Fuat Bozkurt “Türklerin Dili” adlı yapıtında “Bir şey olmak ya da yapmak işlevinde kullanılan sözcükler yapan -d- eki sık kullanımlı eklerdendir: kut-ad- “mutlu olmak” < kut, ulg-ad- “büyümek” < ulug, “ulu”, yagı-d- “düşman olmak” < yagı “düşman”, ed-ed- “bir madde olmak” < ed “madde”…” açıklamasını yapar.

Bu ekin günümüz T.Türkçesine nekbir hiçbir yaşayan örneği yok gibi, en azından ben bulamadım. Günümüze gelebilseydi kodmak > koymak örneğinde olduğu gibi büyük olasılıkla d/y değişimi ile kutaymak, alpaymak, başaymak gibi eylemlerimiz olacaktı diye düşünüyorum. Bu ekin işlevine ilişkin F. Bozkurt'un verdiği bilgi bağlamında bu ekin işlevini günümüzde +Al- ile +At- ekleri ile sağlıyor gibiyiz?

Ynt: +(A)d- Eki

İletiGönderilme zamanı: 17 Ara 2018, 03:59
gönderen Kızıltürk
y'li biçimine birkaç örnek vermek istiyorum:

- Harezm Türkçesinde ve çağdaş dillerde ulgay- ''büyümek, yaşlanmak'' (Özbekçe: ulgäy- aa.)
- Özbekçede küçäy- ve Anadolu ağızlarında küçey- ''kuvvetlenmek''.
- Özbekçede köpäy- ve diğerlerinde köbey- ''çoğalmak'' (< köped- < *köp+ed-)

Ynt: +(A)d- Eki

İletiGönderilme zamanı: 17 Ara 2018, 05:54
gönderen datadeveb
Değinti olarak yazıyorum.

kat - Ad - ?
katadar > kadar?

Tartışmanın başladığı yere gitmek için http://turkcesivarken.com/yazismalik/viewtopic.php?f=2&t=6372&p=57287#p57287

Ynt: +(A)d- Eki

İletiGönderilme zamanı: 17 Ara 2018, 09:13
gönderen bensay
Kızıltürk yazdı:y'li biçimine birkaç örnek vermek istiyorum:

- Harezm Türkçesinde ve çağdaş dillerde ulgay- ''büyümek, yaşlanmak'' (Özbekçe: ulgäy- aa.)
- Özbekçede küçäy- ve Anadolu ağızlarında küçey- ''kuvvetlenmek''.
- Özbekçede köpäy- ve diğerlerinde köbey- ''çoğalmak'' (< köped- < *köp+ed-)


bu bilgilendirme için sağ olun derim