Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

çiğnemek türemesi

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

çiğnemek türemesi

İletigönderen bensay » 30 Kas 2018, 23:43

çiğne- eyleminde eylemleştirici ek nedir, elimdeki kaynaklardan bir sonuca eremedim
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2838
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1391

Ynt: çiğnemek türemesi

İletigönderen bensay » 02 Ara 2018, 14:07

eylemleştirici ek +nA- ise bu ek kaynaklarda bulunmuyor, eylemleştirici ek +A- ise (kaynaklarda yer alır) ad kökünün "çiğin/çikin/çiyin" gibi bir nen olması gerekiyor, "omuz" anlamında böyle bir sözcük var ama anlamsal açıdan uyumsuzluk sergiliyor, *çid/çiy- gibi bir eylem var mıdır türkçede?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2838
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1391

Ynt: çiğnemek türemesi

İletigönderen bensay » 03 Ara 2018, 15:30

nişanyan ek kök ayrımını belirtmemekle birlikte bu sözcüğe ilişkin ilginç bir açıklama yapmış, yanında değilseye veya karşısında olamadım görüşün, aşağıda

<< OTü çayna- çiğnemek

Not: Karş. TTü çaynak/cıynak "yırtıcı hayvanların pençesi" (TS sf. >1500, DS). Fiilin özgün anlamı "parçalamak, pençelemek" olmalıdır. • Ses evrimi çayna- > çıyna- > çiyne- şeklindedir. Önseste /ç/ etkisiyle ünlü incelmesi görülür.

Benzer sözcükler: çiğnem, çiğnenmek, çiğnetmek
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2838
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1391

Ynt: çiğnemek türemesi

İletigönderen ulduzéver » 03 Ara 2018, 18:28

Kendi sanımı yazayım.
Eylemiñ çéğne- biçimi de vâr.
Çiğ "pişmemiş, hâm" sözcüğü çéğ biçiminde de bulunmakta (KTde görmüştüm). Bu sözcüğe Zanaat Térimleri Sözlüğünde de "çürük ip" añlamı yazılmış.
Addan ad yapan +n ekini düşünürsek çéğin, çiğin diye bir sözcük ortaya çıkabilir. Añlam açısından yine biraz uzak görünüyor sankim.

Bir de söz éttiğiñiz çiğin sözcüğünüñ "omuz"dan öte "hayvanlarıñ boynundaki etli kısım" añlamı da vâr ağızlarda.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 691
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 645

Ynt: çiğnemek türemesi

İletigönderen Oktay D. » 04 Ara 2018, 20:18

Sözcüğüñ eski biçimi bélli ki çayna- idi. Türkiye Türkçesinde ğ olması tümüyle bir yazım yañlışıdır. Çağdaş Oğuzcada a>e olması ç étkisiyle, e>é olması y étkisiyle olmuştur.

Eski Anadolu çayna-, Türkmen çeyne-, Azerbaycan çéyne-, Gagauz çiine-, Tatar çéyné-, Başkır sayna-, Özbek çayna-, Uygur çayna-, Hakas tayna-, Şor tayna-, Tofalar tayna-, Tuva dayna-, Oyrat çayna-, Kırgız çayna-, Kumuk çayna-, Salar çayna-, Karay çayna-, Balkar çayna-, Karakalpak sayna-, Kazak şayna-, Nogay şayna-
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8220
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5175

Ynt: çiğnemek türemesi

İletigönderen datadeveb » 05 Ara 2018, 10:24

çayna-, çeyne- diye okurken çene sözcüğüne bakayım dedim. Çene sözcüğü farsça görünüyor?
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1348
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 208


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'