Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Hesap, calculation

Mantık, Matematik, Doğabilim (fizik), Kimya, Dirimbilim (biyoloji) gibi dallarda bilimsel kavramlarıñ özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 11 Şub 2019, 22:57

Eyleme gelen -Av diye bir ek hiçbir Türkçede yok. O yüzden ölçev, görev, sürev gibi türetimler yañlıştır.

Öte yandan Kıpçakçada -v biçiminde bir ek vardır. Bu eki kullanarak Dil Devriminde sına-v, türe-v, tümle-v, işle-v, öde-v, söyle-v gibi sözcükler türetilmiş.

Ancak bu -v eki doğrudan Kıpçakçadır ve Eski Türkçe -g ekinden başkası değildir. Bizde bu ek, ya yitip yérini ünlüye bırakır ya da sert ünsüz varsa -k olur. Örneğin bétig > bétik veya Azerbaycan Türkçesi sınak (sınav, déñeme) veya yakşıglıg > yakışıklı sözcüklerinde s, t, k étkisiyle -g > -k olurken yaylag > yayla veya aḏıg > ayı veya ölüg > ölü sözcüklerinde -g yitip yérini ünlüye bırakmıştır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8242
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5244

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 11 Şub 2019, 23:31

Ufak bir araştırma yaptım. Şöyle bir yazı buldum. Yanlış mı?

Biz bu makalemizde, fiilden isim yapan -(I)v (-v,-
ıv,-iv,-uv,-üv) ve Av (-av,-ev) eki üzerinde
duracağız.
Türk lehçe ve şivelerinde kullanılan bu ek, Eski
Türkçede bulunan ve fiilden isim yapan -ıg,-ig eki
ile, -agu,-egü ve -gıı,-gü eklerinden dönüşmüştür.
Bu dönüşüm, sadece bu güne mahsus olmayıp,
tarihî Türk şivelerinden özellikle Kıpçak
Türkçesinde eskiden de müşahede edilebilen bir
vakıa idi. Kıpçak Türkçesi yadigârlarından olan
Codex Cumanıcus'ta ve diğer Kıpçakça eserlerde
bu durumu tesbit edebiliyoruz.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 11 Şub 2019, 23:38

Benim söylediklerimiñ aynısı bu, niye yañlış olsun ki? Orada da zaten -v ekiniñ Eski Türkçe -g ekinden geldiğini ve Kıpçakça olduğunu söylüyor. Codex Cumanicus yazması Kıpçakçadır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8242
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5244

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 11 Şub 2019, 23:48

Oktay D. yazdı:Benim söylediklerimiñ aynısı bu, niye yañlış olsun ki? Orada da zaten -v ekiniñ Eski Türkçe -g ekinden geldiğini ve Kıpçakça olduğunu söylüyor. Codex Cumanicus yazması Kıpçakçadır.


-av, -ev ekinin varlığını yazıyor orada. Siz -v var dediniz yalnızca.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 12 Şub 2019, 00:23

Oradaki -av eki, A ile biten eylemleriñ aldığı -v ekinden dolayıdır, sına- (déñemek) > sınav (déñeme) veya buza- (buzağılamak) > buzav (buzağı) gibi... Kısaca A eke dahil déğil. Soñuçta eyleme +A- eki getiremezsiñiz, yukarıda da
Oktay D. yazdı:Eyleme gelen -Av diye bir ek hiçbir Türkçede yok.

démişim.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8242
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5244

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen datadeveb » 12 Şub 2019, 10:04

-av, -ev eki eyleme geliyor olarak gösterildiği için başına - imi konularak o konuda karışıklık oluşuyor. Sizin verdiğiniz bilgiler doğrultusunda ölçev önerimi geri çekiyorum.

Bu arada DLT de araştırma yaparken "sagu" sözcüğünü gördüm. Ölçek anlamına geliyormuş. Sagulamak sözcüğü de ölçekle ölçmek anlamına geliyormuş. Sagu sözcüğü hesap anlamı için dirilir mi bilmem. Değineyim dedim.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Yiğit98 » 21 Ağu 2019, 11:57

Hesap : Sayış

Hesaplama: Sayışım, Ölçmek, ölçümlemek,

Hesap vermek: Nedenini açıklamak, Sorumluluk üstlenmek

Hesaplı: Ucuz, uygun (ederli), ölçülü, tutumlu, elisıkı

Hesapsız: Savurgan, elibol, ölçüsüz, çok

Hesapta olmamak: Tasarda olmamak, öngörülmemiş olmak

Hesap makinesi: Sayısayar

Hesap kitap işi: Sayım ölçüm işi

Hesaplaşma: Ödeşme, (boy) ölçüşme, sayışma

Hesapsız kitapsız: Ölçüsüz ölçeksiz, sayımsız ölçümsüz
Diyebiliriz öyleyse.
  • 0

Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 126
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 40

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 21 Ağu 2019, 19:09

Sayarga
Hesap makinesi


Sayımlama
Kalkülüs, analiz


Sayarga sözcüğü Bensay hocama değgindir âittir .
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1273
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 747

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 22 Ağu 2019, 01:51

Burada iki ayrı başlık söz koñusudur.

Bu başlık, İng. calculation karşılığı olan hesap sözcüğünü, bilim ve ilgili alañlarda tartışmak için oluşturulmuşken hesap, account başlığı ise daha günlük ve bilişim añlamındaki sözcüğü tartışmak içindir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8242
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5244

Önceki

Dön Biçim ile Doğa Bilimleri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

Reputation System ©'