Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Hesap, calculation

Mantık, Matematik, Doğabilim (fizik), Kimya, Dirimbilim (biyoloji) gibi dallarda bilimsel kavramlarıñ özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Kuşhan » 17 Mar 2012, 20:28

üye_adı yazdı:İşlemci nasıl olur? İşlem Türkçe, değil mi?


İşlemci "processor" sözcüğünün karşılığı.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 18 Mar 2012, 22:17

işlemci "1) bilişim processor. 2) doğabilimi/matematik operator. 3) bilişim telefon operatörü"
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7392
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 26 Mar 2012, 03:22

Kimi iletiler, başka başlığa ayrıştırılmıştır. Yönetim
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7392
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Türkçe » 17 Eyl 2012, 18:10

Eski Uygur Türkçesi sağdıç "hesap".
  • 0

Dilleri düzenleyen kurumlar bulunsa da dilin biçimini belirleyen kullanımdır. Bir sözcük bir dilde kullanımda ise o dili düzenleyen kurumun sözlüğünde olsa da olmasa da artık bir bildirme aracıdır. Yalnızca yeni sözler bulmak yerine onları kullanmak, uygulayıcı olmak durumundayız.
Türkçe
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 634
Katılım: 14 Ağu 2012, 23:27
Değerleme: 7

Ynt: Hesap

İletigönderen Furkan Yıldırım » 20 Eki 2017, 22:56

Toygun yazdı:Hesap için bir çok metinde sağış sözcüğü geçiyor. Hatta sağış küni = hesap günü demek. Hesap = sayış şeklinde uyarlamak doğru olur sanırım. Ki Cemal Mıhçıoğlu bu çevirisinde hesap yerine sayış demiş.

hesap = sayış
hesaplamak = sayışlamak
hesap makinesi = sayışlayıcı
muhasebe = sayışım

Peki değişmeceli anlamları için ne diyebiliriz? Hesaplaşmak, nefis muhasebesi

Burada bir yañlışlık mı var yoksa baña mı öyle geliyor?
Sâ: Hesaplamak olduğu için buradan yapılacak üretimin sağış olması olağan. Ancak bu neden bugün sayış olsun?
Sayış: saymak işi déğil mi? Tdk'nda da böyle yazıyor
Baña, sağış olarak kalması ve hesap makinesi öneriniz olan sayışlayıcınıñ sağışlayıcı olması gérekiyormuş gibi geldi.
  • 0

Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 91
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 79

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Oktay D. » 22 Eki 2017, 14:38

sā- "saymak, hesap etmek" eylemine -d- çatı eki gelince sād- olup günümüzde say- "saymak, hesaplamak" biçimine gelmiş. Oysa Eski Türkçede sag- diye bir eylem bulunmuyor, nasıl sagış olsun ki? Yoksa bu sözcük sāk- "(zorla) saymak" > *sākış > sağış şeklinde olabilir mi acaba?

Öte yandan sayış olmasında añlamca bir sakınca görmüyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7392
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Furkan Yıldırım » 05 Ara 2017, 21:24

Oktay D. yazdı:Yoksa bu sözcük sāk- "(zorla) saymak" > *sākış > sağış şeklinde olabilir mi acaba?


Sanırım böyle olmuş.

Sakış: Hesap
Sakış küni: Kıyamet
Sakışla-(mak): Hesap sormak
Sakışsız: Hesapsız
Karahanlı Türkçesinde İlk Kur'an Tercümesi, bét:604-605

Aynı biçimiyle Karahanlı Türkçesi Sözlüğünde de géçiyor. (Emek Üşenmez, bét.348)

Öte yañdan, ben yalñızca kök sözcükteki -d-ler -y-ye dönüşür sanıyordum.
  • 0

Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 91
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 79

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen bilimdan » 10 Ara 2017, 17:23

Türk lehçelerinde sana- "say-" kökünden (Tt. T.) sanaw, Ba. T. hanaw, (Öz. T.) sonoq gibi kelimeler mevcut.
  • 0

bilimdan
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 24
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 8

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen Furkan Yıldırım » 10 Ara 2017, 19:35

bilimdan yazdı:Türk lehçelerinde sana- "say-" kökünden (Tt. T.) sanaw, Ba. T. hanaw, (Öz. T.) sonoq gibi kelimeler mevcut.


Sağış ile birlikte onlarda yaşayabilir. Uzak-ırak gibi. Bu sözcükler için kaynak belirtmenizi rica édiyorum(hem kök hem türetilmiş sözcükler için), géñelağda bulamadım.
  • 0

Furkan Yıldırım
Furkan Yıldırım
Dérnek Üyesi
 
İleti: 91
Katılım: 23 Ağu 2017, 21:00
Değerleme: 79

Ynt: Hesap, calculation

İletigönderen bilimdan » 10 Ara 2017, 19:59

Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü:
hesap.png
hesap.png (37.54 KiB) 89 kéz görüntülendi

Zangori Kema:
sanoq counting, reckoning; accounting. (hesap)
sanog'i yo'q innumerable, uncountable. (hesabı yok)
  • 3

bilimdan
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 24
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 8

Önceki

Dön Biçim ile Doğa Bilimleri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

cron
Reputation System ©'