Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

matematik

Mantık, Matematik, Doğabilim (fizik), Kimya, Dirimbilim (biyoloji) gibi dallarda bilimsel kavramlarıñ özleştirme çalışmalarını içerir.

Re: Matematik yerine

İletigönderen Oktay D. » 31 Tem 2014, 12:31

Orkun yazıtlarındaki şu tümceye bakalım:
"Türk bodun, tokurkak sen. āçsık tosık ȫmez sen. bir todsar, āçsık ȫmez sen."
Añlamı [Orkun, 1936][Thomsen, 1993][Tekin, 2008][Ergin, 2012]:
"Türk boylar, tok dolaşırsın. açlık tokluk düşünmezsin. bir doysañ açlık düşünmezsin."
Eğer dediğiñiz gibi olsaydı, ȫ- "düşünmek" yérine ne olacaktı?

Şimdi Tonyukuk'tan gelsin:
"Artuk Kırkız kǖçlüg kagan yagızım boldı. Ol üç kagan ṏgleşip altun yış üze kabışalım témiş. Ança ȫgleşmiş."
Añlamı [Orkun, 1936][Thomsen, 1993][Tekin, 2003][Ergin, 2012]:
"Dahası, Kırgız güçlü kağan düşmanım oldu. O üç kağan öğleşip (sözleşip/düşünüp) altın orman üzerinde kapışalım démiş. Öyle sözleşmiş/düşünmüş."
Burada ne olması gerekirdi, siziñ dédiğiñize göre? "zekâlaşıp"?

Kaşgârlı'nıñ DLT'sinde de ȫ- "düşünmek" ve ȫg "düşünce" olarak geçer [2005, Kabalcı baskısı].

Sözlüklere de bakalım. Aşağıdaki sözcükleriñ tümünde ȫg "düşünce" ve ȫ- "düşünmek" olarak geçiyor:
[Clauson, 1972. Bét: 2-3]
[Räsanen, 1969. Bét: 368]
[Sewortyan, 1974-2000. Bét: 496-498, 501-502]
[Stachowski, 1973. Bét: 198, 252]
[Tekin, 1995. Bét: 89-91]
[Gülensoy, 2006. Bét: ?]
[Erdal, 1991. Bét: ?]
[Bozkurt, 2005. Bét: ?]
(Yanımda olmayan bétikleriñ sayfalarını véremiyorum ancak ilgili yérde bulabilirsiñiz. Örneğin Bozkurt'ta "Eski Türkçe" bölümünde, Erdal'da -g ekiniñ olduğu yérde ve Gülensoy'da doğrudan ö harfinde). Yanında başka kaynağı olanlar da ayrıca buraya ekleyebilirler.

Tarama sözlüğüne bakınca aldanmış olabilirsiñiz, orada gef'i kef diye okuyup ög (ök) yazmışlar. Ayrıca dizilmiş örneklerdeki şiirlerde sözcüğüñ añlamını doğru çıkaramamışlar. Tarama Sözlüğü zaten yañlışlardan geçilmiyor. Yeñilenmesi ivedi gerekiyor!
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Re: Matematik yerine

İletigönderen birtancazin_ » 31 Tem 2014, 19:14

Dostum zaten bağlantılı bunlar iki bin yıl once zeka ile akil ve düşünmek tek eylem idi.olasilikla
Ög zekadir zekiliktir kafa çalıştırmaktir velev ki düşünmek olsun ayni yonde
  • 0

birtancazin_
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 339
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
Değerleme: 33

Re: Matematik yerine

İletigönderen Oktay D. » 31 Tem 2014, 19:40

Zekâ ile düşünce añlam bilimcil olarak bir şekilde bağlantılı kavramlar olabilir. Ancak bu durum, sözcükleriñ añlamlarında bu ikisini kafamıza göre yér değiştirebiliriz añlamına gelmez. zekâ ile düşünce tümüyle farklı iki kavram. Biri düşünme eylemini gerçekleştirebilme potansiyeli iken diğeri, düşünme eyleminiñ ürünüdür. Hiç bir toprağıñ vérimliliği ile toprakta yétişmiş bitkiniñ meyvesi aynı olur mu? Hiç "hız" ile "potansiyel enerji" aynı olur mu? Bu örneklerdeki ikililer gerçekten bağlantılı kavramlar ancak ikisi eşit değil, birbirleriniñ yerine kullanılabilir değil. Birini diğeriyle karıştırmamız olanak dışı.

Ayrıca bundan 2000 yıl önceki insanları küçük görmeyelim. Bundan 2000 yıl önce de bu kavramlar ayrılıyordu. Nitekim, Arapçada zekâ ile fikir sözcükleri bundan 2000 yıl önce de ayrık sözcük ve añlamdaydı! Eğer 2000 yıl önceki Türkleriñ o dönemki Araplardan daha "yüzeysel" olduğunu düşünüyorsañız, bu konuda antropologlardan önce Türkler bu savıñıza karşı çıkacaktır. Ayrıca Eski Türkçe döneminde "düşünmek" añlamına gelen daha çok eylem varken bugün bu eylemler azalmıştır. Nasıl olur da tek eylem olduğunu savlarsıñız?

ȫg sözcüğünüñ hiçbir dönemde "zekâ" añlamında kullanıldığı görülmüş değil. Varsa öyle bir şey gösteriñ, mâdem ısrarlısıñız.

Ayrıca zekâ ile düşünce kavramlarını birbirleriniñ yérine kullanabileceğiñiz bir örnek cümle (Türkçe, İngilizce, Çince fark etmez) yazabilir misiñiz? Hangi dilde bunlar eşit? Şimdi kalkıp sayı kavramı dahi olmayan bir kabileyi örnek göstermeyiñ tabî. Ancak onda da olacağını sanmam ya...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Re: Matematik yerine

İletigönderen birtancazin_ » 31 Tem 2014, 22:14

G nedir glesmek nasil bir sey bunu ilk kez isittim açıkçası
ög imis de okunamamis mi
ya da ö ne imis
ornek metin soz edilen öğ mu yoksa bu g ne
Öğrenmek eylemi özünden kopmadiysan ogrenmek tanimi ile ög koku arasındaki bağ dusunmek sozlesmek ile ne denli ilgilidir.
Neyse felsefeye dönüştürmek istemiyorum ancak ogrenmek anlamak uslanmak sozcukleri eskil anlamlariyla dogru orantili gelisip günümüze ulasmis adlar ve zeka zihin akil anlamlarindan baska bir ifadesi yerine oturmaz .
matematik konusuna gelince dusunmekle iliskilendireceksek illa uslamak yani akil yürütmek eylemselliginden uslambilim deyip kurtulualim
  • 0

birtancazin_
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 339
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
Değerleme: 33

Re: Matematik yerine

İletigönderen Oktay D. » 31 Tem 2014, 22:31

g'leşmek kısmını anlamadım. g'leşmek diye bir şey demedim. Ancak gef yerine kef okumakla ilgili söylediklerimi g'leşme diye algılamış olmalısıñız.

Okuma yañlışları Tarama Sözlüğü'nüñ eñ meşhur olduğu yañlıştır. Arapça imlâda g ve k sesleri için aynı harf kullanılırdı, ancak bazen üste çizgi konularak g olduğu bélirtilirdi. O yüzden ȫg sözcüğünüñ yazılışındaki harfi k sanıp Tarama Sözlüğüne öyle geçirmişler. Oysa g olacaktı. Bu birçok sözcükte böyle olmuş zaten.

sözleşmek diye çevirdiğim şey, "düşüncesini söylemek" olarak çevrilmelidir elbette. Üç kağan düşüncelerini paylaşmışlar olayda. Nerede savaş edileceğine dair karar vermeye çalışmışlar. +LA- eki Eski Türkçede bugünkü añlamlarda kullanılmaz, daha çok "... olduğunu söylemek" añlamına gelirdi. Örneğin Türklen- sözcüğü "kendisiniñ Türk olduğunu söylemek" démektir [DLT].

Soünuçta ȫg sözcüğü her yerde "düşünce" añlamında geçiyor. Buna itirazıñız hala varsa ve hâla "zekâ" olduğunu savunuyorsañız, bilimsel kanıt getirmeñiz ve ayrıca yukarıdaki kaynaklardaki yañlışları göstermeñiz gerekir. Ne yazık ki onun dışında siziñ söylediğiñizi kabul etmek olanak dışıdır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Re: Matematik yerine

İletigönderen birtancazin_ » 31 Tem 2014, 23:45

Birincisi la eki artik bugünkü anlamda kullanilabilir.
Soysuzlasmak yerine soysuramak diyemeyecegimiz gibi ya da kanat sozundeki t çoğuldur kanatlar demek degistirelim diyemeyecegimiz gibi.
Başlamak ellemek turklesmek anlatmak ile uslamak temelde esemesel bir anlam sağlıyor yeterince
hem lam lem yenice bir uygulama benimsenmis ve bana kalirsa da kuralli bir eklesim.
denklem enlem boylam gibi.
Çağdaş bati turkcesi esemesiyle uslam. Akil yürütme anlamindan baska bir yere cekilmez sanirim
Dahasi
uslanmak. Akillanmak iken uslamak da akillandirmak demek olur zaten bir nevi
daha da ötesi her seyi binlerce yil onceyleanlamlandirmadan once binlerce yillik gelisim sonucundaki sduruma göre yonlendirme yapmak gerek bana kalırsa
Ve yine dahası. ..
uslamak ve uslanmaktan baska
usatmak. Akil vermek
usukmak. Ezberlemek aklina yazmak aklina kazimak diye eylemler bile turer sonucta ekler anlamlandiricilar degil mi kurallari ve görevleri belli mi evet.
gelisim geçmişini dilbilim acisindan bilmek kosul elbette ancak son asamada ozunden kopmamis olmakla birlikte kazandigi kullanis ve anlamlandirma bicimleriyle surecektir
bu baglamda uslam dogru bir turetim.
Dahanonce de ekler dizini yazmistim koksel yapilarini ben de biliyorum ancak hepsine bir açıştırma yapip elestirmistin oysaki hic biri dogrudan zaten ek olarak dogmadi anlamli kelimelerin eksiz vurgulu siralamali konusma doneminden sonra eklesmelerinden ibarettir ve nitekim ana turkce doneminde simdiki turkce yapisinin olusumu baslar ve ekler bicimlenme surecine girer ileri evrede birden cok ekler bitiserek yeni ekler olarak gunumuze degin de daha kuralli ve anlamdiricilik yetenegini geliştirmiş bicimde yerino alir.
Temel ifade sesleri
L N T sonra Ş DIR katilir sonra TAR LA gibi gelismeler izler
ben neden ben . N SESI kendilik anlami o zamanda yerini bulmus.
bi. N ama bi.Z z ise cogulluk ancak ikizdeki cogulluk bir benzeri N o da ikizleyicidir lar ler gibi degil.
Sonuc olarak eskilik bilinisi destekler ancak guncelligi bozmamizi gerektirmez nitekim kokanlamiyla ya da ilkel anlamiyla da temelde ortusur. Aradan binlerce yil gecmis ve dil gelismistir çünkü.
  • 0

birtancazin_
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 339
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
Değerleme: 33

Re: Matematik yerine

İletigönderen Oktay D. » 01 Ağu 2014, 15:10

Eski Türkçedeki bir sözcükten söz ederken bugünkü Türkçeye göre anlamlandırma yapamayız. Eski Türkçede +LA- eki o anlamdadır ve o yüzden örnek verdiğim sözcük de ona göre anlamlandırılmalıdır. Bunun neresine karşı çıkıyorsunuz? O kadar kaynak verdim, birini açıp baktınız mı söylediklerimi teyit etmek için?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Re: Matematik yerine

İletigönderen birtancazin_ » 01 Ağu 2014, 21:10

Tamam ben ne demişim dedigin dedigime yanit mi anlasilmiyor ki
la diyorum yok eskiden baskaymis diyorsun baska bir yerde ise baska bir sey
ben anlayamiyorum seni konudan sapmadan tartisilsa daha iyi olur.
  • 0

birtancazin_
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 339
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
Değerleme: 33

Re: Matematik yerine

İletigönderen Oktay D. » 01 Ağu 2014, 21:30

Anlamazlıktan gelebilirsiniz tabii.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Re: Matematik yerine

İletigönderen birtancazin_ » 01 Ağu 2014, 22:43

Anlamazlik degil de anlatamamak mi yoksa anlamamak anlasamamak mi diyeyim bilemedim

Tekduzecil bakisla bir kac kullanim biçimiyle sözcüğü degerinden uzaklastirmis oldunuz.

Latince gig ile ög baglantisina ben en iyisi hic gireyim.

En azindan turkcede arapca olan zeka zihin akil icin ök an us kullanilabilecegini ele almaliydik.

Öklemek .. yonetmek
öge. . Akil danisilan kimse yasli kimse dahi
Öğüt. Nasihat
Öğüt. Vaaz
Ogreyuk. Gelenek adet ogrenilmis olan.



Bir kac örnek
  • 0

birtancazin_
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 339
Katılım: 23 Ağu 2013, 23:15
Değerleme: 33

Re: Matematik yerine

İletigönderen Bi50likdaha » 10 Ağu 2014, 14:34

Bir yerde yanlışlık var ama...
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

Ynt: Matematik yerine

İletigönderen Toygun » 10 Ara 2014, 18:28

Oktay D. yazdı:öğbilim "matematik"


"Matematik dil midir, bilim midir?" gibi tartışmalar hâlâ sıcakken böyle karşılıklar önermek sakıncalı olur gibime geliyor. Ayrıca öznel bir değerlendirme olacak ama öğbilim sözcüğünü duyunca öğüresim geliyor.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: Matematik yerine

İletigönderen Oktay D. » 10 Ara 2014, 18:57

Toygun yazdı:
Oktay D. yazdı:öğbilim "matematik"


"Matematik dil midir, bilim midir?" gibi tartışmalar hâlâ sıcakken böyle karşılıklar önermek sakıncalı olur gibime geliyor. Ayrıca öznel bir değerlendirme olacak ama öğbilim sözcüğünü duyunca öğüresim geliyor.

Evet, bu başlıkta bu iki konu ("bilim" olması ve "öğğ!" olayı) söz konusu olmuştu sanırım :)

Bilim kavramı, birçok dalda da kapsamınıñ dışında kullanılıyor. Aslında sözü édilen "bilim" kavramı, bizim "pozitif bilim" dédiğimiz şeydir. Yoksa bugün birçok "bilim" dénilen alañıñ bilimsel bilgiye hiç yaklaşmadığı görülebilir. Sözlüksel añlamıyla matematik bir bilimdir, ancak felsefî olarak matematiğiñ "pozitif bilim" olup olmadığı tartışmalıdır.

Yiñe de bilim sözcüğü yérine bilgi sözcüğü kullanılabilir:
usbilgisi "matematik"
gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Ynt: Matematik yerine

İletigönderen Toygun » 10 Ara 2014, 19:53

Oktay D. yazdı:
Toygun yazdı:
Oktay D. yazdı:öğbilim "matematik"


"Matematik dil midir, bilim midir?" gibi tartışmalar hâlâ sıcakken böyle karşılıklar önermek sakıncalı olur gibime geliyor. Ayrıca öznel bir değerlendirme olacak ama öğbilim sözcüğünü duyunca öğüresim geliyor.

Evet, bu başlıkta bu iki konu ("bilim" olması ve "öğğ!" olayı) söz konusu olmuştu sanırım :)

Bilim kavramı, birçok dalda da kapsamınıñ dışında kullanılıyor. Aslında sözü édilen "bilim" kavramı, bizim "pozitif bilim" dédiğimiz şeydir. Yoksa bugün birçok "bilim" dénilen alañıñ bilimsel bilgiye hiç yaklaşmadığı görülebilir. Sözlüksel añlamıyla matematik bir bilimdir, ancak felsefî olarak matematiğiñ "pozitif bilim" olup olmadığı tartışmalıdır.

Yiñe de bilim sözcüğü yérine bilgi sözcüğü kullanılabilir:
usbilgisi "matematik"
gibi...


Evet, bütün başlığı okumaya üşendim ve mâlumatfuruşluk yapayım dedim.
  • 1

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: matematik

İletigönderen Türkeröz » 17 Oca 2015, 04:22

Sayışlam diyelim.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2992
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 555

ÖncekiSoñraki

Dön Biçim ile Doğa Bilimleri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'